Tjeu van den Berk

Geef hier je mening over boeken die je hebt gelezen.

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
lanier
Superposter
Berichten: 5775
Lid geworden op: 14 sep 2004 23:20

Tjeu van den Berk

Bericht door lanier » 29 jun 2020 08:41

Heeft iemand dit boek gelezen?

Tjeu van den Berk - Het oude Egypte, bakermat van het jonge christendom

Niet in het orthodoxe Jeruzalem, het klassieke Athene of het wettische Rome, maar in de smeltkroes van het gnostieke Alexandrië ontstonden de grote mythen van het jonge christendom. In dit boek gaat Tjeu van den Berk terug naar de bronnen van de Nijl. Op het vlak van de geloofssymboliek is de religie van de christenen geheel identiek aan die van de religie van de Oude Egyptenaren, vanuit godsdiensthistorisch standpunt moet men zelfs spreken van een volledige afhankelijkheid van het christendom van deze religie uit het Oude Oosten, schreef de bekende theoloog Eugen Drewermann. Tjeu van den Berk sluit zich bij Drewermann aan en staat in dit boek stil bij de oeroude archetypische beelden die volgens hem aan de overeenkomsten tussen de Egyptische religie en het christendom ten grondslag liggen.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15115
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Rereformed » 29 jun 2020 12:20

Niet bekend met het boek, maar zou er graag een boekbespreking van lezen.
Born OK the first time

BdO
Forum fan
Berichten: 183
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door BdO » 29 jun 2020 14:51

Op z'n minst een bakermat, daar zijn genoeg aanwijzingen voor. "De bakermat" is natuurlijk altijd lastig. Probleem is dat er relatief weinig bronmateriaal is om een meer precies beeld te schetsen. Daar gaat Tjeu van den Berk weinig meer aan veranderen vrees ik. Wat dan overblijft is vaak het verduidelijken dat er een black box is, of een hoop gefantaseer over wat beter gewoon black box genoemd had kunnen worden.

Ik zie dat de auteur ook een boekje over Jung geschreven heeft. Er is een risico dat de visie een beetje in het Ankh Hermes hoekje zit, met eventueel een zwaarder accent op de oorspronkelijkheid van gnostieke elementen als bakermat voor het Christendom dan dat te funderen valt, waarbij schaarste aan bronnen niet altijd als een probleem wordt gezien.

Maar dat is natuurlijk een gruwelijk schaamteloos vooroordeel van mij. Ik moet het natuurlijk eerst lezen alvorens te oordelen. Toch werkt mijn time management met vooroordelen, en sta ik nog niet direct te popelen om het te lezen.

Gebruikersavatar
lanier
Superposter
Berichten: 5775
Lid geworden op: 14 sep 2004 23:20

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door lanier » 29 jun 2020 20:00

Dit heb ik nog gevonden:

Want de zaak zelf die nu christelijke religie heet, bestond reeds bij de Ouden en is er sinds het begin van het menselijk geslacht altijd geweest. Totdat Christus zelf in het vlees kwam. Toen begon men de ware religie, die reeds bestond, christelijk te noemen.

Augustinus 354-430



In mijn nieuwe boek Het oude Egypte, bakermat van het jonge christendom komen wij één van de Ouden tegen waarop Augustinus doelt in het motto hierboven, namelijk de Oude Egyptenaar. Ik werk daarin uit dat tal van waarheden die men christelijk is gaan noemen, duizenden jaren eerder in het Nijldal al bestonden: goddelijk zoonschap, incarnatie, theogamie, maagdelijke geboorte, goddelijke drie-eenheid, verrijzenis uit de dood, verblijf in de onderwereld, onsterfelijke ziel, mysterie-inwijding, rituele wassing, heilige maaltijd, geboortefeesten, paasfeesten, de moedergodin.

De belangrijkste inzichten die het vroege christendom omtrent haar eigen identiteit ontwikkelde, blijken bij nader inzien voor een belangrijk deel geënt te zijn op levensbeschouwelijke ideeën van het Oude Egypte. Dat bewustwordingsproces vond met name plaats in een stad als Alexandrië. Daar vinden we ook de eerste grote christelijke theologen.

Het ontluikende christendom kende overigens vele stromingen. Om allerlei redenen grijpt dan in het midden van de tweede eeuw één stroming naar de macht, de roomse. Zij gaat het in haar ogen ketterse Alexandrijnse kaf scheiden van het orthodoxe roomse koren.

In Het oude Egypte laat ik zien dat, achteraf gezien, ook dat roomse koren gezaaid blijkt te zijn in het Nijldal. Een priester uit het Memphis van 2000 v.Chr., zou, zonder zijn voorhoofd te fronsen, in de geloofsbelijdenis van Nicea, 325 ná Chr. opgesteld, zijn eigen opvattingen herkend hebben. De concilievaders zouden wel hevig hun wenkbrauwen opgetrokken hebben als hun toen gezegd was dat hun theologie over de drie-eenheid in wezen niet verschilde van die van de Thebaanse priesters onder Ramses II. Maar zij wisten ook hoegenaamd niets meer van deze traditie. De Egyptische taal was tegen die tijd een gesloten boek geworden.

Dit betekent dus dat de Egyptische invloeden veelal op onbewust niveau doorgewerkt moeten hebben. Het groepje vroeg-christelijke Alexandrijnen was zich hoogstwaarschijnlijk niet bewust van de archaïsche oorsprong van hun overtuigingen. Maar het onbewuste manifesteert zich aan ons dagelijks bewustzijn ook nooit volgens bewust aangelegde maatstaven; het manifesteert zich autonoom en spontaan bij de gratie van intuïties, beelden, dromen, visioenen, symbolen en rituelen. Carl Gustav Jung heeft de visie uitgewerkt dat de diepten van de geest veel verder reiken dan de persoonlijke en culturele context.

Wanneer men echter meent niet zo diep te hoeven speuren in het onbewuste als Jung, dan kan men zich realiseren dat er ook nog altijd een cultureel onbewuste bestaat. Van daaruit kan ook voor een groot deel de visie in dit boek onderbouwd kan worden. Wij kunnen heden ten dage in onze cultuur handelingen verrichten die wij als geheel normaal en eigentijds ervaren, terwijl na enig historisch onderzoek toch zonder meer duidelijk is dat de wortels van dit handelen ver terug liggen in de geschiedenis. Een voorbeeld. Wanneer vandaag de dag iemand naar de rechter stapt en er daarbij van overtuigd is dat aan de uitspraak van de rechter zelfs een minister niet meer zal mogen tornen, dan realiseert hij zich waarschijnlijk niet (meer) dat deze normale gang van zaken teruggaat op het ideeëngoed van de Franse Verlichting, van enkele eeuwen terug, en heel specifiek op een studie van Charles de Montesquieu over de trias politica. Deze feiten zijn waarschijnlijk volledig weggezakt in het culturele onbewuste van de betrokkene. Niettemin dient men te stellen dat de Oude Franse Verlichting de bakermat is van onze Jonge Nederlandse Democratie. En we kunnen dat ook nog historisch achterhalen. Stellen we ons nu eens voor dat we het jaar 4000 na Chr. schrijven en we de Franse taalhiërogliefen niet meer verstaan, maar er bestaat nog wel steeds een onafhankelijke rechterlijke macht naast een wetgevende en een regerende, dan komen we in de richting van de uitgangspositie van de eerste christenen. De Egyptische Verlichting lag 3000 jaar terug en men kende de taal niet meer, maar de tijdgeest in Alexandrië ademde echter nog steeds, zij het onbewust, de oude ideeën.

Het is verrassend om te zien dat niettegenstaande dit Egyptische collectieve onbewuste, het christendom in Alexandrië ook sterke joodse wortels had. Het was echter een jodendom dat van een hellenistische, vrijzinnige geest vervuld was en dat op gespannen voet stond met het monotheïstische, ritueel strikte jodendom in Jeruzalem, en dat met name te vinden was in de diaspora. In de tweede eeuw is het uit de geschiedenis verdwenen (verbannen moet men zeggen), maar in de eeuwen rond het begin van onze jaartelling was het zeer krachtig. In de filosofie van dit jodendom hadden juist ook Oud-Egyptische symbolen een plaats, zoals een drie-ene god en een maagdelijk moederschap. En ook dit jodendom had een sterke Palestijnse traditie. Zo werd in de (eerste) tempel van Salomo nog een godenpaar vereerd met hun kind: Yahweh, Asjera en hun dochter Anath. Als in 622 v.Chr. de grote Yahwistische hervorming plaats vindt (één god, één tempel, één koning), vertrekken en vluchten duizenden joden, met name naar Egypte, hun triadisch godsbeeld meenemend. En de keuze voor Egypte was niet toevallig. Want waar wordt men meer overweldigd door goddelijke triniteiten dan in dit land? Elk groot tempelcomplex had zijn eigen godenpaar en -kind(eren). Het jodendom dat deze uit Israël en Judea gevluchte joden gestalte gaan geven in Alexandrië, dit diaspora-jodendom, daaruit met name ontstaat het type christendom dat wij nu kennen. (Er bestaat bij de onderzoekers overigens ook geen twijfel meer aan de Egyptische herkomst van de drie-ene god in de tempel van Salomo. Asjera had vele eigenschappen en zelfs het uiterlijk van de Egyptische Hathor).

De godsdienstfenomenologen hebben ons geleerd op wat voor wijze de eerste christenen in hun levensbeschouwing aansloten bij de mythen en symbolen van de Oude Egyptenaren, hoe een dergelijk symboliseringsproces in zijn werk ging. Het is niet zo, stellen zij, dat de christenen die beelden bewust ontleenden aan andere culturen, maar dat die beelden zelf, hen onbewust dreven. Een beeld, elk beeld, is van binnenuit gericht op de vervulling van zijn zin. Afdalen in het water van het Osireion in Abydos of in het baptisterium in Rome beantwoordt aan een identiek, onbewust verlangen, namelijk dat van ingewijd (willen) worden. Dat is inherent aan de symboliek van de wijze waarop water in onze verbeelding bestaat. Op dit (onbewuste) vlak vond de kerstening plaats. We moeten eigenlijk zeggen, vond de verheidensing plaats. Want kerstening veronderstelt verheidensing. Doordat het christendom de beelden en rituelen overnam van natuurgodsdiensten zoals de Egyptische, nam het tevens hun krachten en inwerkingen op de diepste lagen van de psyche mee.

Van de Tertullianus (ca. 160- ca. 230) is de beroemde uitspraak: de menselijke ziel is van nature christelijk (anima humana naturaliter christiana). Diepzinnig, zeker, maar Augustinus draait die om: de christelijke ziel is van nature menselijk (anima christiana naturaliter humana). Deze visie speelt door alles heen in Het oude Egypte, maar wat bovendien in mijn nieuwe boek duidelijk is geworden, is de overtuiging dat, cultureel gezien, deze christelijke ziel van Egyptische makelij is. Anima christiana culturaliter egyptiaca!


De theoloog Tjeu van den Berk (68) geldt als Nederlands knapste psycholoog van het geloof. Moeiteloos schakelt hij over van Mozart’s Zauberflote naar de menselijke hersenstam om vervolgens de filmversie van de Da Vinci Code kritisch te ontleden. Tjeu van den Berk werkt aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht. Hij houdt zich in zijn vakgebied bezig met ‘initiatie’, ‘actuele stromingen en theologie’ en ‘religie en kunst’. Hij studeerde in Rome, Lyon en Nijmegen. Dr. Tjeu van den Berk was tot voor kort bestuurslid van de C. G. Jung Vereniging Nederland.

Gebruikersavatar
Ronaldus67
Forum fan
Berichten: 213
Lid geworden op: 05 dec 2017 19:01
Locatie: Vlissingen

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Ronaldus67 » 29 jun 2020 21:46

Ja, ik heb dit boek op de plank staan. Het boek dateert uit 2011; het is ook alweer een poosje geleden dat ik het gelezen heb.
Te lang geleden in elk geval om er een zomaar eventjes een gedegen boekbespreking van op te lepelen.

Voor de betere boekbesprekingen moet je hier sowieso bij Rereformed zijn. Maar hem durf ik niet nog eens aan het werk te zetten.
Alhoewel......de vakantie komt er spoedig weer aan :D .

De laatste post van @Ianier beslaat grotendeels het nawoord uit Van den Berks boek.

In zijn boek tracht Van den Berk aan te tonen dat het christendom ten onrechte aanneemt dat haar 'waarheden' uniek en historisch zijn, maar dat wanneer de archetypische dimensie van het christendom wordt blootgelegd het gedaan is met deze waarheidspretentie.
Van den Berk komt uit in Egypte. Voor hem heeft het christelijk geloof wortels in het Alexandrijnse jodendom, dat in navolging van de Egyptische mythologie een eigen stervende en herrijzende god gaat vereren.
I sat by the ocean.

BdO
Forum fan
Berichten: 183
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door BdO » 29 jun 2020 22:56

Mijn kritiek zou zijn dat het hier toch een beetje psychoanalyse van de ziel van een cultuur betreft, om via die omweg chronologisch gezien vrij willekeurige overeenkomstjes wat gemakkelijker tot causale verbanden te kunnen verheffen.
Dat misschien op zich ook nog niet eens zo erg zolang dit soort cheaten ook maar als zodanig helder benoemd wordt, echter, ik zou het toch ook fijn vinden om de bril van de historicus er direct naast te hebben. Sprongetjes van 1000 jaar of meer via het onderbewuste van een cultuur is misschien niet per sé onzin, maar snijdt ook niet pe sé hout.

Gebruikersavatar
lanier
Superposter
Berichten: 5775
Lid geworden op: 14 sep 2004 23:20

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door lanier » 30 jun 2020 08:59

Ik overweeg om het boek aan te schaffen. De oude Egyptenaren hebben hun geschiedenis nauwkeurig gedocumenteerd en veelal kan deze eerder worden gedateerd dan de oudste bijbelse teksten. In alle oude beschavingen is sprake van overlappende verhalen die proberen verklaringen te geven. Het lijkt mij voor de hand liggend dat de oudste geschriften zoals Genesis gebaseerd zijn op Egyptische en Assyrische verhalen en niet andersom.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 15656
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Peter van Velzen » 30 jun 2020 09:10

lanier schreef:
30 jun 2020 08:59
Ik overweeg om het boek aan te schaffen. De oude Egyptenaren hebben hun geschiedenis nauwkeurig gedocumenteerd en veelal kan deze eerder worden gedateerd dan de oudste bijbelse teksten. In alle oude beschavingen is sprake van overlappende verhalen die proberen verklaringen te geven. Het lijkt mij voor de hand liggend dat de oudste geschriften zoals Genesis gebaseerd zijn op Egyptische en Assyrische verhalen en niet andersom.
Het is een vergissing te denken dat Genesis noodzakelijkerwijs het oudste geschrift is. Het werd in zijn huidge vorm wqaarschijnlijk pas rond 600 BCE opgetekend, al bevat het wel veel oudere onderdelen, In die tijd was de Egyptische invloed reeds voornamelijk verdwenen. Maar veel elementen uit die (eerdere) tijd zijn er vast wel in terug te vinden ook al zijn ze niet altijd makkelijk te herkennen,
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15115
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Rereformed » 30 jun 2020 10:37

lanier schreef:
30 jun 2020 08:59
Ik overweeg om het boek aan te schaffen. De oude Egyptenaren hebben hun geschiedenis nauwkeurig gedocumenteerd en veelal kan deze eerder worden gedateerd dan de oudste bijbelse teksten. In alle oude beschavingen is sprake van overlappende verhalen die proberen verklaringen te geven. Het lijkt mij voor de hand liggend dat de oudste geschriften zoals Genesis gebaseerd zijn op Egyptische en Assyrische verhalen en niet andersom.
Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.

@BdO
Je voorspelling dat er wellicht een link naar Jung zou zijn bleek juist te zijn. Je somt naar mijn mening de conclusie prachtig op: "niet per sé onzin, maar snijdt ook niet pe sé hout."
Born OK the first time

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 15656
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Peter van Velzen » 01 jul 2020 01:52

Rereformed schreef:
30 jun 2020 10:37

Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.
Dat klinkt logischer aangezien er in het begin van onze jaartelling een grote joodse en uiteraard Griekse gemeenschap was in Egypte waar het Christendom zich snel in verspreidde.
Ik wens u alle goeds

BdO
Forum fan
Berichten: 183
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door BdO » 01 jul 2020 08:22

Peter van Velzen schreef:
01 jul 2020 01:52
Rereformed schreef:
30 jun 2020 10:37

Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.
Dat klinkt logischer aangezien er in het begin van onze jaartelling een grote joodse en uiteraard Griekse gemeenschap was in Egypte waar het Christendom zich snel in verspreidde.
Misschien gaat hij ook wel zover dat het Christendom daar is ontstaan, al voor dat er een Jezus aangeplakt werd.

Soms ontstaan er van die wedstrijdjes welk Christendom het meest oorspronkelijk was. Als dat aan de hand is en er is een voorkeur voor een meer gnostieke inslag, dan is bovenstaande benadering the way to go. ;)

BdO
Forum fan
Berichten: 183
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door BdO » 01 jul 2020 08:43

Rereformed schreef:
30 jun 2020 10:37
lanier schreef:
30 jun 2020 08:59
Ik overweeg om het boek aan te schaffen. De oude Egyptenaren hebben hun geschiedenis nauwkeurig gedocumenteerd en veelal kan deze eerder worden gedateerd dan de oudste bijbelse teksten. In alle oude beschavingen is sprake van overlappende verhalen die proberen verklaringen te geven. Het lijkt mij voor de hand liggend dat de oudste geschriften zoals Genesis gebaseerd zijn op Egyptische en Assyrische verhalen en niet andersom.
Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.

@BdO
Je voorspelling dat er wellicht een link naar Jung zou zijn bleek juist te zijn. Je somt naar mijn mening de conclusie prachtig op: "niet per sé onzin, maar snijdt ook niet pe sé hout."
Ik lees best weinig. Ik ben ook best lui wat dat betreft. Maar als ik lees lees ik goed, en probeer ik wat ik gelezen heb wel maximaal uit te buiten. ;)

Ik heb ergens wel een zwak voor het esoterische, omdat overaccentuering van het exoterische z'n nadelen voor mij wel bewezen heeft. Tegelijkertijd kan ik er ook nooit zoveel mee, die esoterische epistels. Misschien zit er een logica in dat een esoterische benadering gewoon minder met lezen te maken heeft.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15115
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Rereformed » 01 jul 2020 08:54

Peter van Velzen schreef:
01 jul 2020 01:52
Rereformed schreef:
30 jun 2020 10:37

Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.
Dat klinkt logischer aangezien er in het begin van onze jaartelling een grote joodse en uiteraard Griekse gemeenschap was in Egypte waar het Christendom zich snel in verspreidde.
Inderdaad, en omdat Alexandrië op Rome na de grootste stad in het Romeinse rijk was, op een paats waar vele culturen met elkaar in aanraking kwamen en vergaand syncretisme dus te verwachten is, zoals men kan opmerken in de theologie van Origenus, de enige die men over het algemeen zonder bedenkingen de titel "geleerde" geeft in de vroege christelijke kerk, en die er allerlei opvattingen op nahield die later door de kerk van Rome verworpen werden.
Dus niet alleen dat het zich sterk via Egypte (Alexandrië) verbreidde, maar ook aan de bakermat stond wat betreft vele christelijke begrippen, bijvoorbeeld het door de Alexandrijnse Jood Philo bedachte idee van de logos, het idee van dopen, allerlei aspecten van mysteriereligie, zoals het idee van lijden, dood en opstanding van een godmens (Osiris), eeuwig leven, titels voor de godmens zoals Zoon van God, Heer der Heren, Koning der Koningen, verlosser (redder), genezer enz. Dit syncretisme is al vóór het christendom in het Joodse denken op te merken.

Probleem is altijd dat men geconfronteerd wordt met beweringen die maar moeilijk hard te maken zijn. Zo staat de link tussen mysteriereligies en het christendom als een paal boven water, maar heeft men maar weinig concrete bewijsmaterialen (teksten) om een duidelijk beeld te krijgen, aangezien geheimhouding van vele belangrijke zaken tot de kenmerken van mysteriereligies behoorde en men dus voornamelijk deed aan mondelinge overlevering aan cultusleden die via inwijding waardig werden bevonden om deze zaken aan te horen.
Born OK the first time

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15115
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door Rereformed » 01 jul 2020 09:10

BdO schreef:
01 jul 2020 08:43
Ik heb ergens wel een zwak voor het esoterische, omdat overaccentuering van het exoterische z'n nadelen voor mij wel bewezen heeft. Tegelijkertijd kan ik er ook nooit zoveel mee, die esoterische epistels. Misschien zit er een logica in dat een esoterische benadering gewoon minder met lezen te maken heeft.
Dat herken ik uit mijn gelovige tijd. Ik was bijvoorbeeld altijd heel erg onder de indruk van Friedrich Weinreb. Of wat een Bram moerland uit christelijke teksten haalt gaat altijd zoveel dieper dan exoterische uitleg. Het is allemaal knap bedacht en er spreekt een grote belezenheid en geleerdheid uit. Idem dito met alles wat in de vroege Alexandrijnse kerk door kerkvaders werd gezegd. Tezelfdertijd begreep ik als gelovige dat je met esoterische uitleg eenvoudig een slaaf wordt van één of andere goeroe, een begenadigde, aan wiens voeten je moet zitten en je aan overgeleverd bent om te horen te krijgen wat de teksten "in werkelijkheid" of "eigenlijk" zeggen.

Esoterie heeft het grote nadeel dat het vanzelfsprekend voortgekomen is uit het feit dat men geen raad meer weet met wat de teksten overduidelijk uitspreken. De teksten komen uit een lang vervlogen verleden en laten een denken zien waar de mens allang bovenuit gegroeid is en nu als primitief wordt beschouwd. Vanwege dat men ze toch als goddelijk moet beschouwen moet daar dus wat op gevonden worden, en zo ontstaat esoterie. Omdat ik dit heel goed besefte was het voor mij geen oplossing, want esoterie, hoe diepgaand ook en hoe mooi men het allemaal kan opdienen, wist eenvoudig de primitieve betekenis van de tekst die voor eenieder overduidelijk is, niet uit.

Hetzelfde probleem duikt op wanneer men modern vrijzinnig geloof voorgeschoteld krijgt, op dit forum lange tijd verdedigd door wat later één en dezelfde persoon bleek te zijn (Job, Duke, Frank C, elders op het internet Gabriël). De klacht of verdediging van een vrijzinnig gelovige is natuurlijk altijd dat "jullie atheïsten" geen snars van de bijbel snappen, omdat critici van het geloof enkel op het uiterlijke afgaan, en niet onder het oppervlak kunnen zwemmen. De diepere zaken waar het om gaat ontgaan hen:

viewtopic.php?f=31&t=7951
viewtopic.php?f=31&t=6698
viewtopic.php?f=31&t=10610
viewtopic.php?f=31&t=14140
Born OK the first time

BdO
Forum fan
Berichten: 183
Lid geworden op: 10 nov 2014 20:15

Re: Tjeu van den Berk

Bericht door BdO » 01 jul 2020 10:35

Rereformed schreef:
01 jul 2020 08:54
Peter van Velzen schreef:
01 jul 2020 01:52
Rereformed schreef:
30 jun 2020 10:37

Bedankt voor de vorige tekst die je opviste waar het boek uitgelegd wordt. Op basis daarvan zou ik zeggen dat het niet op het verband tussen Oud Testamentische linken met Egypte ingaat, maar zich toespitst op zaken in het christendom. Maar juist daarom lijkt het mij interessant om aan te schaffen. Wat hij allemaal opsomt klinkt heel geloofwaardig.
Dat klinkt logischer aangezien er in het begin van onze jaartelling een grote joodse en uiteraard Griekse gemeenschap was in Egypte waar het Christendom zich snel in verspreidde.
Inderdaad, en omdat Alexandrië op Rome na de grootste stad in het Romeinse rijk was, op een paats waar vele culturen met elkaar in aanraking kwamen en vergaand syncretisme dus te verwachten is, zoals men kan opmerken in de theologie van Origenus, de enige die men over het algemeen zonder bedenkingen de titel "geleerde" geeft in de vroege christelijke kerk, en die er allerlei opvattingen op nahield die later door de kerk van Rome verworpen werden.
Dus niet alleen dat het zich sterk via Egypte (Alexandrië) verbreidde, maar ook aan de bakermat stond wat betreft vele christelijke begrippen, bijvoorbeeld het door de Alexandrijnse Jood Philo bedachte idee van de logos, het idee van dopen, allerlei aspecten van mysteriereligie, zoals het idee van lijden, dood en opstanding van een godmens (Osiris), eeuwig leven, titels voor de godmens zoals Zoon van God, Heer der Heren, Koning der Koningen, verlosser (redder), genezer enz. Dit syncretisme is al vóór het christendom in het Joodse denken op te merken.

Probleem is altijd dat men geconfronteerd wordt met beweringen die maar moeilijk hard te maken zijn. Zo staat de link tussen mysteriereligies en het christendom als een paal boven water, maar heeft men maar weinig concrete bewijsmaterialen (teksten) om een duidelijk beeld te krijgen, aangezien geheimhouding van vele belangrijke zaken tot de kenmerken van mysteriereligies behoorde en men dus voornamelijk deed aan mondelinge overlevering aan cultusleden die via inwijding waardig werden bevonden om deze zaken aan te horen.
Hoe we aan de Nag Hammadi geschriften zijn gekomen geeft ook wel een idee van hoeveel we niet meer hebben. We krijgen dan toch een sterk vermoeden van boekverbrandingstoestanden.
Wat ook niet helpt is dat de bibliotheek van Alexandrië ook teloor is gegaan.

Dus je kan het hebben over bakermatten, maar eigenlijk is het "moederschoot" meer van toepassing, zoals Psalm 139 het zegt: geweven in het verborgene. Het mooie daarvan: Voor wie zich prettig voelt bij een mysteriegeloof is er natuurlijk niets fijner dan dat. :)

Plaats reactie