Aart Brouwer recensie van Dawkins' 'God als misvatting'

Geef hier je mening over boeken die je hebt gelezen.

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
MOODY BLUE
Diehard
Berichten: 1080
Lid geworden op: 22 apr 2006 19:10

Aart Brouwer recensie van Dawkins' 'God als misvatting'

Bericht door MOODY BLUE » 20 apr 2007 18:41

bespreking door Aart Brouwer

Richard Dawkins is een groot bioloog en een erbarmelijke propagandist voor de wetenschap. Met zijn boek God als misvatting bewijst hij de evolutiebiologie en de natuurwetenschap in het algemeen een zeer slechte dienst. Het bevestigt alle vooroordelen over biologisch reductionisme en verschaft op bijna elke bladzijde nieuwe argumenten aan de Amerikaanse christelijke fundamentalisten tegen wie Dawkins zich in hoofdzaak richt.

De verschijning van dit boek is des te rampzaliger omdat de exacte wetenschap in de Verenigde Staten, de bakermat van de moderne wetenschapsbeoefening, momenteel direct wordt bedreigd door creationisten en hun handlangers, de verkondigers van de Intelligent Design-theorie. Sommige deelstaten zijn ertoe overgegaan schoolboeken in creationistische zin te herschrijven of Charles Darwin van de bibliotheekplanken te verwijderen dan wel te voorzien van waarschuwingsstickers dat evolutie ook maar ‘een theorie’ is. Niet alleen de unieke verdienste van de evolutieleer wordt zonder geldige reden ontkend, maar ook, bij implicatie, alle onderliggende inzichten en methoden van de moderne natuurwetenschap en het experimenteel natuuronderzoek.

De enige manier om dit tij te keren is een beroep te doen op het gezond verstand van degenen die uiteindelijk door middel van hun stem de politieke machtsvorming van de creationisten kunnen beletten. Dawkins richt zich tot dat brede publiek, maar helaas, hij doet dat met een hemeltergende pretentie die elke twijfelaar eerder nader tot God dan nader tot de wetenschap zal brengen. Hij wil gelovigen ervan overtuigen dat God een ‘verkeerd’ en zelfs ‘gevaarlijk’ idee is, maar raakt verstrikt in zulke tegenspraken dat de lezer al gauw beseft dat hier een atheïstisch fundamentalist aan het woord is. Niet God, maar Dawkins’ boek is een probleem dat verklaard en ontmanteld moet worden voordat het schade aanricht.

Een begin van een verklaring zou kunnen zijn dat Dawkins zijn frustratie over een onopgeloste kwestie in zijn eigen oeuvre van zich af schrijft. De gedreven Oxford-bioloog verwierf wereldfaam met zijn boek The Selfish Gene (1976), waarin hij de klassieke evolutieleer met behulp van de moderne genetica binnenstebuiten keerde. Volgens Dawkins was het dna niet de drager van de erfelijke eigenschappen waardoor organismen zich voortplanten, zoals men tot op dat ogenblik meende. Het omgekeerde was het geval: het organisme is de drager van de erfelijke eigenschappen waardoor het dna zich voortplant. Elk individueel exemplaar van een soort is dus een vehikel van zichzelf replicerende dna-strengen die telkens nieuwe exemplaren voortbrengen en op die manier zichzelf nieuwe hulpbronnen verschaffen om hun voortbestaan te garanderen.

Dat boek was helder en toegankelijk en het deed recht aan Ockhams scheermes. Het bood een elegante oplossing voor een aantal problemen waarmee onderzoekers in de evolutiebiologie niet goed raad wisten, bijvoorbeeld het altruïsme waarmee individuele exemplaren van een soort zich voor elkaar opofferen. Dat ‘altruïsmeprobleem’ was op hoger, soortelijk niveau niet op te lossen. Dawkins’ ingeving om de oplossing op het lagere niveau van het ‘zelfzuchtige gen’ te zoeken bleek buitengewoon productief te zijn. Tegelijkertijd schiep zijn hypothese echter een nieuw probleem voor genetici, evolutiebiologen en ethologen: veel complexe gedrags- en interactiepatronen die op soortelijk niveau verklaarbaar waren, blijken op genetisch niveau niet goed te kunnen worden verklaard.

Aan het eind van het boek ging Dawkins daarom nog een stap verder en begaf zich op het terrein van de cultuur. Hij wierp de gedachte op dat er culturele informatie-eenheden bestaan – een soort culturele genen, door hem memen gedoopt – die zich net als genen voortplanten door vermeerdering. Zulke memen kunnen uiteenlopende vormen aannemen, van eenvoudig (liederen, modeverschijnselen) tot complex (talen, godsdiensten, mythen en politieke ideologieën). Ze hebben echter allemaal gemeen dat ze zich voortplanten door als het ware van het ene brein naar het andere over te springen, van ouder op kind, en van generatie op generatie.

Aanvankelijk leek Dawkins terug te schrikken voor zijn eigen neoplatonisme, maar hij kon het idee niet loslaten en zocht steeds gedrevener naar dwarsverbanden tussen genetische en culturele evolutie. Hij werd een van de prominentste vertegenwoordigers van de Third Culture, een groep exacte wetenschappers die de ambitie heeft om de rol van traditionele intellectuelen (filosofen, schrijvers en menswetenschappers) in de samenleving over te nemen. De groepsnaam is afkomstig van de wetenschapper, schrijver en essayist Charles Percy Snow, die in zijn Rede-lezing van 1959 getiteld The Two Cultures zei dat literaire en exacte wetenschappers in gescheiden subculturen leefden en (weer) met elkaar in gesprek moesten zien te komen.

Die Derde Cultuur is er inderdaad gekomen, zij het dat natuurwetenschappers voornamelijk met elkaar in gesprek gingen over maatschappelijke, culturele en historische thema’s en niet zozeer met alfa’s. De voornaamste persoonlijkheden zijn te vinden op de website Edge (www.edge.org) van de Edge Foundation. Binnen dit gezelschap legde Dawkins zich allengs toe op de bestrijding van de godsdienst, de mem die volgens hem de grootste bedreiging vormt voor de mensheid. Omdat hij binnen het Edge-cultuurtje als knapste jongetje van de klas weinig tegenspraak kreeg, werd zijn toon steeds schriller. Het boek is de neerslag daarvan.

Dawkins’ antireligieuze pedagogie hoort thuis in de lange lijst van mislukte Verlichtingsstrategieën die Peter Sloterdijk in 1983 behandelde in zijn Kritik der Zynischen Vernunft. Verlichtingsfilosofen vochten niet altijd met open vizier; ze bestreden niet alleen onwenselijke denkbeelden maar ook de menselijke dragers daarvan. Daarbij schrokken ze er, als seculiere jezuïeten, niet voor terug drogredeneringen en leugens ‘om bestwil’ te verspreiden. Een tegenstander die zich niet liet overtuigen, werd afgeschilderd als dom of kwaadwillig en daarbij vaak ook nog ‘ontmaskerd’ als klassenvijand (Marx), seksueel neuroot (psychoanalyse) of exponent van patriarchale macht (feminisme). ‘Wie toch al niet veel ophad met de Verlichting, zal er helemaal niets meer voor voelen wanneer hij eenmaal door de tegenstander aan stukken gesneden en ontmaskerd wordt’, aldus Sloterdijk.

Precies zo gaat Dawkins te werk. Hij wil de gelovige van zichzelf bevrijden door hem aan stukken te snijden. Dat begint al in het voorwoord: ‘Ik weet zeker dat er massa’s mensen zijn die zijn opgevoed met een of andere religie, die er niet in geloven en er vaag naar verlangen de godsdienst van hun ouders achter zich te laten, maar eenvoudig niet beseffen dat het opgeven van hun religie een optie is.’ Waar haalt Dawkins die veronderstelling vandaan? Waar is het bewijs? En welke gelovige laat zich overtuigen door de suggestie dat hij diep in zijn hart te dom, te lui of te laf is om zelf het vuile werk te doen? ‘Het is een realistische ambitie om atheïst te zijn’, zegt Dawkins ook nog, alsof hij een beroepskeuze aanbeveelt. Dat neemt niet weg dat hij halverwege het boek met het schuim om de mond moet toegeven dat hij niet kan bewijzen dat er geen God bestaat. Waarom beperkt hij zich niet tot het verstandige, evenwichtige en uiterst beschaafde (want niet opdringerige) standpunt van de sterrenkundige Laplace, die, toen Napoléon hem vroeg waar God in zijn systeem voorkwam, antwoordde: ‘Sire, die hypothese had ik niet nodig’?

Omdat zijn grote streven – de ontmaskering van God – niet haalbaar is, besteedt Dawkins de meeste energie aan het ‘ontmaskeren’ van het geloof. Komt verreweg het meeste kwaad in de wereld soms niet voort uit de godsdienst? Dawkins vermeldt met voldoening dat een documentaire film van zijn hand in de kranten werd aangekondigd met een foto van de Twin Towers en de slogan ‘Stel je een wereld zonder godsdienst voor’. In die wereld zouden de torens nog overeind staan, aldus Dawkins; een wereld zonder godsdienst zou een wereld zijn zonder zelfmoordterroristen, zonder 11 september, kruistochten, Inquisitie, godsdienstoorlogen, enzovoort. Het komt niet in Dawkins op dat er zonder godsdienst wellicht helemaal geen Twin Towers zouden hebben bestaan. En dat zonder godsdienstige inspiratie de Verenigde Staten wellicht niet zouden bestaan. En dat de razendsnelle ontwikkeling van het moderne wetenschappelijke bedrijf – inclusief die van Dawkins’ eigen vak, van de ontdekking van de dubbele helix door Watson en Crick tot en met het Menselijke Genoom-project – zonder de infrastructuur, investeringen en laboratoria van merendeels diepgelovige Amerikanen ondenkbaar is?

Dawkins’ bijbelkritiek is meelijwekkend. Hij neemt de bijbel letterlijk. En omdat de bijbel naar de letter inconsistent is, doet hij het boek af als een ‘bezopen, chaotisch samengeflanste bloemlezing van onsamenhangende documenten’. Als iemand dat over mijn geliefde Historiën (van Herodotus) zou zeggen, een werk dat waarachtig ook niet consistent maar niettemin eindeloos fascinerend is, zou ik hem geen ogenblik meer serieus nemen. Dat zal een gelovige ongetwijfeld ook niet doen met Dawkins. Hij heeft wel gelijk dat christelijke fundamentalisten de bijbel óók letterlijk nemen, maar hij heeft zich niet verdiept in hun exegese en dient hen dus niet effectief van repliek. Evenmin heeft hij zich verdiept in de wordingsgeschiedenis van het boek of in de fantastische vooruitgang in de bijbelse archeologie en tekstkritiek van de laatste decennia dankzij het werk van de Kopenhaagse school of de opgravingen van Israel Finkelstein en de zijnen in Megiddo. De vroeg-christelijke geschriften wortelen niet voor niets in een periode die Karl Jaspers het ‘Axiale Tijdperk’ heeft genoemd, een tijd waarin individuele denkers voor het eerst de dimensies van de menselijke conditie aftastten: de strijd tussen goed en kwaad (Zoroaster, de ‘kleine’ joodse profeten), de mimetische oorsprong van geweld (Kaïn en Abel), de futiliteit van menselijk bezit, menselijke verlangens en het leven zelf (Boeddha) en de ontdekking van de menselijke maat voor alle dingen (de vroege Griekse denkers).

Als evolutiebioloog voelt Dawkins zich geroepen om het verschijnsel godsdienst evolutionair te verklaren. De huidige consensus zegt dat godsdienst waarschijnlijk een evolutionair bijproduct is, een kenmerk zonder primair evolutionair nut, ongeveer zoals de rode kleur van bloed die op zichzelf evolutionair nutteloos is en voortkomt uit de aanwezigheid van hemoglobine dat wel evolutionair nut heeft. Maar hoe kan een zo hardnekkige en volgens Dawkins bedreigende mem als godsdienst slechts een bijproduct van evolutie zijn? Hij komt er niet uit. Het fundamentele probleem van de bioloog Richard Dawkins is dat zijn eigen wetenschappelijke theorie botst met zijn maatschappelijke denkbeelden.

Van de weeromstuit haalt hij maar liefst de holocaust erbij, het zwaarste geschut waarmee de antireligieuze propagandist van vandaag in eigen voet kan schieten. Hij schrijft dat Hitlers Endlösung zoniet christelijk geïnspireerd, dan toch dankzij het christendom mogelijk was. Hij negeert een complete historiografische traditie die het christelijke ‘aandeel’ in de holocaust afweegt tegen andere factoren, waaronder ook het negentiende-eeuwse wetenschappelijke racisme. Het christelijke antisemitisme had geen raciale component en was niet gebaseerd op genetica, medische antropologie en schedelmetingen. Die laatste, voor de holocaust unieke component hebben we te danken aan de artsen, chemici, ingenieurs en andere wetenschappelijke voorlopers van Dawkins.

Bij dat alles bedrijft hij ook nog een vals essentialisme: als (vermoedelijke) atheïsten als Hitler of Stalin misdaden begingen, was dat volgens hem geen uitvloeisel van hun atheïsme. Als daarentegen gelovigen misdaden begingen, deden ze dat wél op grond van hun geloof. De drogredeneringen tuimelen over elkaar: in gevangenissen zitten nauwelijks atheïsten, slimme wetenschappers geloven het minst vaak in God, atheïsme is inherent goed, godsdienst niet, één god is slecht, geen god goed. Om deze enormiteit (voorzover nog nodig) in perspectief te plaatsen, zet ik zonder commentaar twee bijna vergeten incidenten naast elkaar.

Het eerste is de toespraak die de heiden Julius Streicher in 1938 hield voor het voltallige wetenschappelijk personeel van de Berlijnse Universiteit. In die toespraak stelde hij de aanwezigen de vraag: ‘Als we de breinen van de verzamelde universiteitsprofessoren in de ene weegschaal zouden leggen en het brein van de Führer in de andere, naar welke kant zou de weegschaal dan volgens u doorslaan?’ Terwijl Streicher triomfantelijk rondkeek, gaf niemand van de toehoorders een kik. De meesten werkten, voorzover de leeftijd het toeliet, tot lang na 1945 door.

Tezelfdertijd schreef de negentienjarige Hans Scholl uit München, gearresteerd wegens het lidmaatschap van een verboden jeugdbeweging en tegen zijn wil opgenomen in de Reichsarbeitsdienst, in een brief aan zijn zuster Inge: ‘In mijn borstzak draag ik de knop van een roos. Ik heb die kleine plant nodig omdat hij de andere kant vormt, ver verwijderd van alle soldatendom en toch niet in strijd ermee.’ Die roos stond symbool voor de kracht die hij, zijn zus en enkele vrienden putten uit het evangelie en uit het werk van Augustinus. Vijf jaar later zouden Scholl en enige andere leden van de kleine verzetsgroep Die Weisse Rose worden opgepakt en ter dood gebracht.

Link:
Stephen Colbert interviewt Richard Dawkins © Aart Brouwer / De Groene Amsterdammer

edit collegavanerik: afgekapte topictitel passend gemaakt
Afbeelding

I'm more than that, I know I am, at least, I think I must be.

There you go man, keep as cool as you can.

Gebruikersavatar
collegavanerik
Superposter
Berichten: 6345
Lid geworden op: 31 mar 2005 22:59
Locatie: Zuid Holland

Bericht door collegavanerik » 21 apr 2007 00:32

volgens mij heb ik een ander boek gelezen, ik herken hier niks in. :D
Afbeelding Hebr 6:
5 wie het weldadig woord van God en de kracht van de komende wereld ervaren heeft 6 en vervolgens afvallig is geworden, kan onmogelijk een tweede maal worden bekeerd.
Als er een almachtige god bestaat, dan is hij een sadist.

Theoloog

Bericht door Theoloog » 21 apr 2007 01:43

Liefde maakt blind :lol:

Gebruikersavatar
collegavanerik
Superposter
Berichten: 6345
Lid geworden op: 31 mar 2005 22:59
Locatie: Zuid Holland

Bericht door collegavanerik » 21 apr 2007 10:17

Theoloog schreef:Liefde maakt blind :lol:
godswaan ook :D
Afbeelding Hebr 6:
5 wie het weldadig woord van God en de kracht van de komende wereld ervaren heeft 6 en vervolgens afvallig is geworden, kan onmogelijk een tweede maal worden bekeerd.
Als er een almachtige god bestaat, dan is hij een sadist.

Gebruikersavatar
Tsjok45
Bevlogen
Berichten: 3134
Lid geworden op: 15 feb 2006 13:57
Locatie: gent
Contacteer:

Bericht door Tsjok45 » 21 apr 2007 11:35

Aart Brouwer
ik ken deze mens helemaal niet hé , ik weet niet vanuit welke achtergronden hij spreekt en welke keukengeheimen hij allemaal kent in deze ... het is voor mij een nobele onbekende ....

Positief is dat hij toch wel iets bespreekt ( hetzij goed of slecht (be/ver)oordeeld ) ipv het boek en/van tegenwoordig duidelijk gepasseerd (spreekt toch vanzelf ?) ex-wetenschapper /bioloog R. Dawkins, gewoon dood te zwijgen:---> Moet wel , je kan het je nu eenmaal niet meer veroorloven dit boek te negeren ....

Veel critici omzeilen dit karwei altijd door er gewoon wat eigen verhaaltjes aan vast te knopen over gebeurtenissen van zestig jaar geleden indien al geen tweeduizend
jarige perikelen
....Broodschijvertje ook .... die zijn verblind door de handel waarvan ze moeten leven en het aantal lezers dat ze kunnen strikken voor hun stukjes

Trouwens wie denken al die beta's wel , wat ze zijn ?
Zelfs in amerika ___De bakermat van de moderne wetenschap ____ moeten ze leven en hun projecten financieren van de rijkelijke fondsen die daarin voor het grootste deel door diepgelovige christenen zijn gestort ....

Ach
Het is best mogelijk dat dit alleen maar het subjectieve gekraai is van boekbesprekertjes : Net zoals je dat hebt met de bespreking van een concert of een tentoonstelling .....Het soort pundits en kritici uit kranten , die slechts een eigen mening en quoteringen rondstrooien ... opiniemakers (net zoals smaakmakers potjes-sausjes promoten ), media-pausen , voorkauwers , en soms gewoon een inktkoelie of wat verlopen journaille .....

Oh ja
ikzelf ben natuurlijk ook erg subjectief bij het leveren van slechts wat derdehandse borreltafel kritiek op deze criticaster/spin doctor ....daarom dus dit advies ;
Lees zelf het boek en vorm zelf je opinie
Laatst gewijzigd door Tsjok45 op 21 apr 2007 11:56, 2 keer totaal gewijzigd.
Ni dieu , Ni maitre
Ni , Ni , Ni ( The knight of Ni )

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 11:46

collegavanerik schreef:
Theoloog schreef:Liefde maakt blind :lol:
godswaan ook :D
Dit is precies het dilemma waarin ik me altijd weet, vroeger als gelovige en nu als atheïst. Ik heb daarom geen behoefte om de voeten van Dawkins te kussen.

Ik weet dat vele zaken twee kanten hebben, maar juist daarom wilde ik vroeger als gelovige en nu als ongelovige des te meer duidelijkheid krijgen in de 'zaak religie'. En dát is nu juist de grote verdienste van Dawkins: hij is niet vriendelijk tegen de gelovigen, een zeldzaamheid waar ik wat aan heb. Hij zet de gelovige lezer voor het blok: óf jouw bijbel heeft gelijk, óf al die gedachten over God die de bijbel ons heeft opgedrongen moet je radikaal van je afzetten. Het is in deze zaak niet mogelijk de kool (bijbel) en de geit (wetenschap) te sparen.
Laplace, die Aart Brouwer zo bewondert, heeft in zijn grote wetenschappelijke wijsheid en kennis God niet nodig, maar dat heeft de wereld er niet van weerhouden gewoon met hun lieve teddybeer-God of beer-met-gevaarlijke-tanden-God verder te gaan. Geconfronteerd met Laplace (de wetenschap) doet men God eenvoudig een andere stropdas om. Men distancieert zich niet van het openbaringsgeloof, maar maakt het nog absurder dan het al was, want nú wordt het bijbelgeloof geheel naar eigen moderne wensen en behoeften ingevuld. Neem nou die opmerking:
Dawkins’ bijbelkritiek is meelijwekkend. Hij neemt de bijbel letterlijk.
Deze opmerking van een 'modern gelovige' is enkel ingegeven door de behoefte een religieus geloof overeind te houden. Er is niets wat zó simpel is om op te merken dan het feit dat men vroeger de bijbel altijd heeft gehouden voor letterlijke berichtgeving, en dat dit ook de oorspronkelijke betekenis is geweest die de oorspronkelijke schrijvers ervan wilden geven (enkele onderdelen ervan zoals Job en Jona daargelaten).
Precies zo gaat Dawkins te werk. Hij wil de gelovige van zichzelf bevrijden door hem aan stukken te snijden. Dat begint al in het voorwoord: ‘Ik weet zeker dat er massa’s mensen zijn die zijn opgevoed met een of andere religie, die er niet in geloven en er vaag naar verlangen de godsdienst van hun ouders achter zich te laten, maar eenvoudig niet beseffen dat het opgeven van hun religie een optie is.’ Waar haalt Dawkins die veronderstelling vandaan? Waar is het bewijs? En welke gelovige laat zich overtuigen door de suggestie dat hij diep in zijn hart te dom, te lui of te laf is om zelf het vuile werk te doen? ‘Het is een realistische ambitie om atheïst te zijn’, zegt Dawkins ook nog, alsof hij een beroepskeuze aanbeveelt.
Leeft Brouwer in een ivoren toren die hij nooit verlaat? Onze maatschappij wordt gekenmerkt door massa's met een laatste restantje religieus geloof. Dit waren dan ook juist de zinnen die mij meteen aan het boek van Dawkins kluisterden, omdat ook ik me aangesproken voelde. Precies zó ervoer ik mijn leven: opgesloten in een kooi waar ik uit wil, maar waarin zich geen deur bevindt, en hij ontmaskerde mij al op de eerste bladzijden!
Ik ben letterlijk zo één die in vroegere jaren herhaaldelijk opmerkte dat ik de godsdienst wel achter me zou willen laten, maar het me vanwege mijn opvoeding en jarenlang ondergedompeld te zijn erin, onmogelijk toeschijnt. Jarenlang kon ik me eenvoudig geen leven voorstellen zonder het begrip 'God', hoezeer ik ook wist dat ik het begrip op alle manieren alang ondermijnd en ontmaskerd had.

Dat niet alle vrome gelovigen zijn niet malse behandeling van hun ziel zullen appreciëren, maar sommigen juist nog extremer zullen gaan optreden om het tegendeel de waarheid te laten zijn, is juist geheel te hopen. De wereld wordt niet van dwaasheid verlost voordat het voor iedereen duidelijk is hoe die dwaasheid eruit ziet.

Als Aart Brouwer ooit zijn eigen (liberaal gelovige?) aanpak van fundamentalistische christenen in boekvorm produceert, en ik hem dan bezig zou zien zoveel mogelijk vrome gelovigen tegemoet te komen in hun denken door ze een wazige Das ganz Andere God voor te houden, te paaien met 'mythische waarheden' van hun geloof, en ze over hun hoofd te strijken door maar telkens op te merken dat het niet-bestaan van God nooit bewezen kan worden, met op het eind een oproep toch maar een ietsepietsje meer redelijkheid te aanvaarden in hun leven, dan zou ik zoiets een rampzalig boek noemen.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 12:03

...Dawkins doet dat met een hemeltergende pretentie die elke twijfelaar eerder nader tot God dan nader tot de wetenschap zal brengen.
Precies dezelfde opmerking als die altijd over Nietzsches De Antichrist wordt opgemerkt. Volgens mij is zo'n opmerking eenvoudig holle retoriek. Ik zou wel eens één twijfelende persoon willen tegenkomen die mij zijn redenen aangeeft om via Dawkins of Nietzsche juist tot standvastiger geloof in de bijbelgod te komen.

Het is eerder omgekeerd: net zoals christendom slechts bestaat bij de gratie van fanatiekelingen zoals Paulus, zo zal het van de aardbodem alleen verdwijnen via het optreden van mensen zoals Voltaire, Nietzsche en Dawkins, die geheel afrekenen met het oude.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 12:18

Omdat zijn grote streven – de ontmaskering van God – niet haalbaar is, besteedt Dawkins de meeste energie aan het ‘ontmaskeren’ van het geloof.
De ontmaskering van God, de God van de openbaringsgodsdiensten, is echter juist wél haalbaar, en wordt grondig gedaan in het boek. Het is juist de bedoeling van het boek dit te doen. De God van de openbaringsgodsdiensten is voor honderd procent te ontmaskeren als waan.
Dat Dawkins het geen honderd procent noemt is slechts wat iedere wetenschapper moet zeggen om correct te zijn. Aart Brouwer maakt uit deze vlieg een olifant.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 12:29

Dawkins’ bijbelkritiek is meelijwekkend. Hij neemt de bijbel letterlijk. En omdat de bijbel naar de letter inconsistent is, doet hij het boek af als een ‘bezopen, chaotisch samengeflanste bloemlezing van onsamenhangende documenten’. Als iemand dat over mijn geliefde Historiën (van Herodotus) zou zeggen, een werk dat waarachtig ook niet consistent maar niettemin eindeloos fascinerend is, zou ik hem geen ogenblik meer serieus nemen. Dat zal een gelovige ongetwijfeld ook niet doen met Dawkins. Hij heeft wel gelijk dat christelijke fundamentalisten de bijbel óók letterlijk nemen, maar hij heeft zich niet verdiept in hun exegese en dient hen dus niet effectief van repliek.
1.Inderdaad zou Dawkins veel uitgebreider hebben moeten schrijven om ‘bezopen, chaotisch samengeflanste bloemlezing van onsamenhangende documenten’ aan te tonen.
Maar Aart Brouwer schijnt in zijn hoofd te hebben dat de kern van bijbelkritiek met 'inconsistentie' te maken heeft en Dawkins zelfs het 'fascinerende' van de verhalen ontkent. Dit is natuurlijk geheel beside the point. Inconsistenties in de bijbel zijn slechts bijkomstigheden, en het is uiteraard ook voor Dawkins fascinerend hoe de antieke mens dacht en handelde. Maar wat de bijbel betreft is zijn belangrijkste kritiek:
-het is eenvoudig niet waar. Het hangt van wonderen aan elkaar. Medunkt, de bijbel en Herodotus staan lichtjaren van elkaar af. Herodotus deed een poging tot geschiedschrijving. De bijbel is van begin tot eind een ideologie.

2. Dawkins schijnt de fundamentalistische exegese nu juist wél gelezen te hebben. Vandaar dat hij de bijbel letterlijk leest en met kritiek komt op de orthodoxe theologie. Het feit dat Brouwer hem daarvoor uitlacht laat zien dat Brouwer zélf blijkbaar niet van fundamentalisme/orthodox geloof op de hoogte is.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 12:44

Evenmin heeft hij zich verdiept in de wordingsgeschiedenis van het boek of in de fantastische vooruitgang in de bijbelse archeologie en tekstkritiek van de laatste decennia dankzij het werk van de Kopenhaagse school of de opgravingen van Israel Finkelstein en de zijnen in Megiddo.
Ja, zeg, je kunt de hele wereld aan zaken er niet bij betrekken in één boek. Daar zijn natuurlijk andere boeken voor. Maar waarom zou Dawkins dit alles erbij moeten betrekken? De boeken die dáárvoor zijn geven geen centimeter meer grond aan het orthodoxe geloof. Ze bevestigen slechts wat Dawkins naar voren wil brengen: de God van de bijbel is een waanprodukt.

-'Fantastische vooruitgang van archeologie' heeft juist vele bijbelse zaken op volkomen losse schroeven gezet.
-Telkstkritiek heeft aangetoond dat de bijbel zelfs wat tekst betreft niet altijd betrouwbaar is.
-De wordingsgeschiedenis van de bijbel laat des te meer zien hoe menselijk het boek is. Wellhausen gaf er zelfs zijn baan voor op toen hij bemerkte hoe zijn wetenschappelijke benadering van de bijbel volkomen het geloof van de toekomende dominees ondermijnde.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 13:17

Blijkbaar is Aart Brouwer de schrijver van
http://www.groene.nl/2001/0137/ab_beigbeder.html" onclick="window.open(this.href);return false;
http://www.xs4all.nl/~ac/11sept2001/amerika75.htm" onclick="window.open(this.href);return false;
http://www.groene.nl/2002/0237/ab_chomsky.html" onclick="window.open(this.href);return false;
"Nederland verdrinkt niet" in de Groene Amsterdammer van 29 april 2005"
over hoe weinig sceptici van klimaatsverandering de ruimte krijgen binnen de wetenschappelijke wereld om zich te laten horen.
http://www.atoomspionage.com/groeneamsterdammer.htm" onclick="window.open(this.href);return false;
http://www.groene.nl/index.php?show=art" onclick="window.open(this.href);return false; ... ource=left

Aart Brouwer is dus verbonden aan de Groene Amsterdammer, goed blad.

Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Devious » 21 apr 2007 14:13

‘Wie toch al niet veel ophad met de Verlichting, zal er helemaal niets meer voor voelen wanneer hij eenmaal door de tegenstander aan stukken gesneden en ontmaskerd wordt’,

arrogantie en bedrog: 'Er staat wetenschap in de volmaakte Koran', 'De paus is onfeilbaar', 'de ongelovige zal gaan waar geween is en knersing der tanden', 'de Bijbel is het vomaakte woord God's', 'Moraal zonder godsdienst is onmogelijk', 'Jezus/Mohammed was een volmaakt mens', etc..
arrogantie verdient het om (figuurlijk) aan stukken te worden gesneden, en het leugenachtige masker verdient het om afgerukt te worden!

Wel ja, het verketteren van de verlichting is een trend de laatste jaren. Laten we weer teruggaan naar die gezellige middeleeuwen; die tijd waarin pausen, priesters, monniken, kardinalen, inquisiteurs en hervormers zich nog bezig mochten houden met het levend begraven van celibaatschendende nonnen, het verbranden van heksen, het folteren, geselen, onthoofden en levend verbranden van ketters, filosofen, heidenen en atheïsten; die tijd waarin gelovige christenen nog slaven hielden en velen in navolging van de heilige Paulus vrouwen minachtten. Ja, dat was me een tijd.
Weg met Voltaire, Thomas Paine, David Hume, Diderot en d'Holbach! Hoe durfden zij de heiligheid en volmaaktheid van de Kerk ter sprake te stellen? Hoe durfden ze te pleiten voor de afschaffing van de slavernij? Hoe durfden zij de rede boven de goddelijke opbaring van de bijbel te stellen? Hoe durfden ze het om te luisteren naar filosofen in plaats van priesters en profeten? Ja, de verlichting was wel iets verschrikkelijks zeg :wink:
Precies zo gaat Dawkins te werk. Hij wil de gelovige van zichzelf bevrijden door hem aan stukken te snijden.
Als gelovigen niet reeds duizenden jaren meenden de absolute waarheid in pacht te hebben, en deze op te leggen aan anderen, en degenen die weigerden dit aan te nemen LETTERLIJK AAN STUKKEN TE SNIJDEN, dan zou 'God als misvatting' nooit zijn geschreven. Dawkins' militante houding is slechts een reactie op de onverdraagzaamheid, bijgelovigheid, arrogantie en het bedrog van predikanten, priesters en profeten!
Dawkins vermeldt met voldoening dat een documentaire film van zijn hand in de kranten werd aangekondigd met een foto van de Twin Towers en de slogan ‘Stel je een wereld zonder godsdienst voor’. In die wereld zouden de torens nog overeind staan, aldus Dawkins; een wereld zonder godsdienst zou een wereld zijn zonder zelfmoordterroristen, zonder 11 september, kruistochten, Inquisitie, godsdienstoorlogen, enzovoort.
En zeer terechte conclusie.
Het komt niet in Dawkins op dat er zonder godsdienst wellicht helemaal geen Twin Towers zouden hebben bestaan. En dat zonder godsdienstige inspiratie de Verenigde Staten wellicht niet zouden bestaan. En dat de razendsnelle ontwikkeling van het moderne wetenschappelijke bedrijf – inclusief die van Dawkins’ eigen vak, van de ontdekking van de dubbele helix door Watson en Crick tot en met het Menselijke Genoom-project – zonder de infrastructuur, investeringen en laboratoria van merendeels diepgelovige Amerikanen ondenkbaar is?
Vinden we bouwplannen voor wolkenkrabbers in de Bijbel, of zijn deze het produkt van menselijk, rationeel denken? Zijn Laboratoria en infrastructuur tot stand gekomen door de heiligende invloed van het gebed, of door menselijke arbeid en vernuft?
De enorme vlucht van de wetenschap is slechts enkele honderden jaren geleden in gang gezet. Is dat omdat mensen opeens geloviger werden, en meer in de Bijbel gingen lezen, en luider gingen bidden? Of is dat te danken aan de verlichting, waarin zaken als rede, nuchterheid, skepticisme en filosofie boven het bijgeloof en dogmatisme van de kerk werden gesteld?
Hebben wetenschappers, of ze nu in God geloven of niet, hun ontdekkingen en uitvindingen te danken aan bidden en bijbellezen, of aan rationeel denken, experimenteren en hard werken?
Dawkins’ bijbelkritiek is meelijwekkend. Hij neemt de bijbel letterlijk. En omdat de bijbel naar de letter inconsistent is, doet hij het boek af als een ‘bezopen, chaotisch samengeflanste bloemlezing van onsamenhangende documenten’. Als iemand dat over mijn geliefde Historiën (van Herodotus) zou zeggen, een werk dat waarachtig ook niet consistent maar niettemin eindeloos fascinerend is, zou ik hem geen ogenblik meer serieus nemen.

Appelen vergelijken met peren is dat. Stompzinnige vergelijking. De Bijbel is geschreven door tientallen mensen over een periode van meer dan duizend jaar. Logisch dat zo'n boek chaotisch is en onsamenhangend. Herodotus schreef zijn historien in zijn eentje. Tweede reden waarom deze vergelijking van grote stompzinnigheid getuigt is dat Dawkins' kritiek is gericht tegen een geloofsovertuiging met arrogante pleitbezorgers die zich beroepen op de absolute waarheid; een absolute waarheid die andersdenkenden naar het eeuwige vuur verwijst. Als Herodotus zulke aanhangers zou hebben, en zulke zaken zou claimen, dan zou een genadeloze kritiek op dat werk, volkomen gerechtvaardigd zijn.
Hij schrijft dat Hitlers Endlösung zoniet christelijk geïnspireerd, dan toch dankzij het christendom mogelijk was. Hij negeert een complete historiografische traditie die het christelijke ‘aandeel’ in de holocaust afweegt tegen andere factoren, waaronder ook het negentiende-eeuwse wetenschappelijke racisme. Het christelijke antisemitisme had geen raciale component en was niet gebaseerd op genetica, medische antropologie en schedelmetingen.

Het antisemitisme van de Nazi's had een overduidelijke christelijke signatuur: 'de joden als moordenaars van Christus', 'de jood als archetype van de verrader (Judas), de joden als woekeraars en sjacheraars; allemaal beelden die christenen al vanaf het prille begin ontleenden aan het Boek der boeken. Het negentiende eeuwse 'wetenschappelijke' racisme was slechts een extra bekrachtiging voor het antisemitisme dat al bijna 2000 jaar bestond. De toespraken van Hitler en andere nazi-kopstukken, evenals geschriften als 'Mein Kampf' staan barstensvol met christelijk-antisemitische symboliek en retoriek, waarbij Hitler regelmatig zijn enorme bewondering en verering voor de Heere Jezus laat blijken, en hem dan ook regelmatig vol dweepzucht aanroept.
Die laatste, voor de holocaust unieke component hebben we te danken aan de artsen, chemici, ingenieurs en andere wetenschappelijke voorlopers van Dawkins.
Artsen, chemici, ingenieurs die vrijwel allen christenen waren, en naar de kerk gingen om aldaar de Heere Jezus te prijzen en te eren. Hun werk, laboratoria en de nodige infrastructuur zou ondenkbaar zijn zonder de investeringen van diepgelovige, HeereJezus prijzende Duitsers :wink:
Merkwaardig argument van de criticaster. Als het uitkomt gebruikt hij de diepgelovigheid van Amerikanen om de vele wetenschappelijke ontdekkingen aldaar te verklaren, maar als niet uitkomt, zoals bij de holocaust, dan doet de diepgelovigheid opeens niet ter sprake, terwijl keihard aantoonbaar is dat de basis van het antisemitisme op middeleeuws christelijk bijgeloof is gegrondvest.
Bij dat alles bedrijft hij ook nog een vals essentialisme: als (vermoedelijke) atheïsten als Hitler of Stalin misdaden begingen, was dat volgens hem geen uitvloeisel van hun atheïsme. Als daarentegen gelovigen misdaden begingen, deden ze dat wél op grond van hun geloof.
Stalin was een atheïst, maar Stalin's misdaden waren geen uitvloeisel van zijn atheïsme, maar kwamen voort uit zijn communistische levensbeschouwing, en werden uitgevoerd conform de communistische dogmatiek. Atheïsme op zichzelf betekent niets. Het is geen levensbeschouwing. Het is slechts de afwezigheid van theïstisch godsgeloof, en uit de afwezigheid van iets, kan men niet iets opmaken. Stalin's misdaden zal men dus op een andere manier moeten verklaren.

('atheïsme is evenmin een levensbeschouwing/geloof, als het niet-verzamelen van postzegels een hobby is', om het even te zeggen in een quote die ik niet zelf heb bedacht, maar heel goed weergeeft wat ik bedoel)

De criticaster begaat een enorme vergissing als hij van Hitler een atheïst maakt. Hitlers toespraken en geschriften staan bol van de christelijke retoriek, en een aantal keren spreekt Hitler zelfs zijn enorme afkeer uit van het atheïsme, omdat dit volgens hem een jodenfilosofie is (waarschijnlijk onder invloed van de christelijk/antisemitische 'Protocollen van de wijzen van Zion' waarin de joden verdacht worden van het verspreiden van atheïsme).
Het eerste is de toespraak die de heiden Julius Streicher in 1938 hield voor het voltallige wetenschappelijk personeel van de Berlijnse Universiteit. In die toespraak stelde hij de aanwezigen de vraag: ‘Als we de breinen van de verzamelde universiteitsprofessoren in de ene weegschaal zouden leggen en het brein van de Führer in de andere, naar welke kant zou de weegschaal dan volgens u doorslaan?’ Terwijl Streicher triomfantelijk rondkeek, gaf niemand van de toehoorders een kik. De meesten werkten, voorzover de leeftijd het toeliet, tot lang na 1945 door.
Wat heeft DE HEIDEN Julius Streicher te maken met atheïsme. Wat een dwaas argument van de criticaster. Als de criticaster zijn huiswerk wat beter zou doen, dan zou hij geweten hebben dat Streicher de uitgever was van het christelijk/antisemitische kinderboek 'Der Giftpilz'. Onderstaande illustratie zegt meer dan duizend woorden.
Afbeelding
Bladzijde uit het Duitse antisemitische kinderboek ‘Der Giftpilz’, met daaronder de tekst: ‘Als je een kruis ziet, denk dan aan de verschrikkelijke moord die de joden pleegden op Golgotha.
Wat merkwaardig om de heidense (waarschijnlijk verwart de criticaster hier heidendom met esoterisch/occult christendom) uitgever van een antisemitisch kinderboek dat vol staat van middeleeuws-christelijke symboliek, te gebruiken om Dawkins' strijdvaardige atheísme te bekritiseren. Even bizar zou het zijn als we een hindoe aansprakelijk zouden stellen voor de misdaden van de inquisitie.
En dan haalt de criticaster nog even de zeer droevige episode aan van Sophia Scholl, die door de nazi's wordt geëxecuteerd vanwege haar protest tegen het regime. Waarom haalt de criticaster dit aan? Omdat Scholl christelijk was. Wat de criticaster hiermee aan wil tonen is mij een raadsel. Heeft Dawkins ergens beweerd dat een christen nooit en te nimmer tot enige deugd in staat is? Lijkt me sterk dat hij dit heeft gezegd.

Kortom; dit artikel bestaat grotendeels uit onzin, misvattingen en drogredeneringen. Het is weer hetzelfde gereutel als altijd.

Een vriendelijke groet.
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)

Gebruikersavatar
marc aka controle
Ervaren pen
Berichten: 839
Lid geworden op: 22 aug 2006 00:05
Locatie: Heerlen

Bericht door marc aka controle » 21 apr 2007 14:41

Goed stuk.

Wat ik nooit van begrijp van Dawkins, is dat hij als evolutionair bioloog het nodig vindt om de "waarheid" te verkondigen. Sinds wanneer is waarheid van belang in de natuur? Overleven is van belang. En waarom heeft Dawkins het dan zo goed voor met de wereld? Wat motiveert hem? Probeert ie zijn genen met altruisme te beschermen? Denkt ie nou echt dat religie de bron van alle kwaad is? Geloof me, de mens zal het elkaar altijd lastig maken. Zou hij als evolutionair bioloog toch moeten weten.
The Gödelian formula is the Achilles heel of the cybernetical machine. And therefore we cannot hope ever to produce a machine that will be able to do all that a mind can do: we can never not even in principle, have a mechanical model of the mind. JR Lucas

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Re: Recensie van Aart Brouwer op Dawkins' "god als misv

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 15:29

Devious schreef:Vinden we bouwplannen voor wolkenkrabbers in de Bijbel, of zijn deze het produkt van menselijk, rationeel denken? Zijn Laboratoria en infrastructuur tot stand gekomen door de heiligende invloed van het gebed, of door menselijke arbeid en vernuft?
Inderdaad staat er een (jou vast goed bekend) verhaal over. En de moraal ervan was: bouw nooit zulke produkten van menselijk rationeel denken.
Iets wat tot de kern behoort van al het religieuze denken. Augustinus en Luther (om maar twee kolossale krachten van het christelijke denken te noemen) spraken expliciet uit dat het (met het oog op de spoedige wederkomst en de eeuwige zaligheid van de ziel) zondig en volkomen nutteloos is je met het ontrafelen van de natuur bezig te houden en bezig te zijn met de wereld rationeel op te bouwen.

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15508
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Bericht door Rereformed » 21 apr 2007 15:30

marc aka controle schreef:Goed stuk.
Inderdaad, ik hoop dat Aart Brouwer ooit dit topic leest.

Plaats reactie