Flexwerkplek & Panopticum

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Petra
Banned
Berichten: 6144
Lid geworden op: 14 apr 2017 12:07
Locatie: Vietnam

Flexwerkplek & Panopticum

Bericht door Petra » 04 apr 2018 04:28

Ik las een interessant artikel:Flexwerken: het werken van de toekomst of een beklemmend panopticum?
Het gaat hier volgens mij meer om flexplekken binnen een organisatie dan om flexwerken.
Wat vinden jullie van flexplekken :?:

Opvallend vond ik:
essels deed in haar onderzoek een case study in een Nederlandse gemeentelijke organisatie. De ene onderzochte groep bleef werken in de oude situatie met vaste plekken, de andere groep ging flexwerken. De uitkomst was dat er geen positieve, maar ook geen negatieve effecten waren op de productiviteit van de werknemers. “Een mogelijke reden hiervoor is dat de medewerkers die gingen flexwerken op oude gewoontes terugvielen en hun eigen plekje gingen claimen”, vertelt Wessels.
Dit verhaal lijkt te worden bevestigd door EUR-medewerkers die op flexplekken werken. “Bij ons heeft iedereen zijn eigen favoriete bureau gekozen waar diegene elke dag aan zit”, vertelt Feberwee. ESSB-tutor Aike Janssen beaamt dit. “Er ontstaat een soort natuurlijke verdeling van bureaus.
Het deed mij denken aan een cruise of georganiseerde busreis, waarbij mensen uitstappen voor de lunch bijv. en dan bij het instappen allemaal weer hun voorgaande plek opzoeken. Ga jij in die bus na de lunch opeens op de voorstoel plaatsnemen dan komt er geheid iemand zeggen; 'sorry, dit was mijn plek'. Op de achterbank zal het dan weer minder snel gebeuren.

Zo flexibel zijn we blijkbaar niet, wij mensen.
Zou er een ouwe garde/jonge garde onderscheid zijn?

Het is ooit ingevoerd vanwege het economisch belang. Ruimtebesparing, kruisbestuiving en eigen verantwoordelijkheid zijn denk ik de genoemde voordelen.
De vraag is of er wel sprake ís van economisch voordeel, gezien de nadelen. Die kruisbestuiving of samenwerking lijkt in de praktijk niet te gebeuren. Juist niet, omdat men elkaar minder goed kan bereiken of vinden, minder geconcentreerd kan werken en
Mensen spreken elkaar nauwelijks aan, ook uit angst om anderen in de open werkruimte te storen.”
.

Nog een nadeel van flexwerken is onderzocht door Dion Kooijman.
Dion Kooijman, voorheen Universitair Hoofddocent op de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, is kritisch op de flexibilisering van werkplekken op universiteiten en deed hier in 2010 samen met filosoof Rypke Sierksma onderzoek naar binnen de TU Delft. Hij noemt flexwerken een ‘geplande vorm van chaos’ waar een machtsstructuur met totalitaire trekken achter zit en vergelijkt het met het panopticum van Jeremy Bentham.
“Flexwerken is te vergelijken met een *panopticum”, stelt Kooijman. “Binnen een flexwerksituatie heeft niemand meer privacy en wordt een medewerker van alle kanten bekeken. Een telefoongesprek houden zonder dat anderen het horen, is niet meer mogelijk en medewerkers passen hun gedrag zodanig aan dat het niet tot vervelende situaties leidt. Ze gaan zich doordat ze bekeken worden, gedragen naar wat er van ze verwacht wordt. Hierdoor vervagen de verschillen tussen medewerkers en gaat er individuele authenticiteit verloren.”
“Gevangenen binnen het panopticum anticiperen op sancties en repressie van degene die de regels onderhoudt door zich te voegen naar de orde die er is. Het verschil met het panopticum echter is dat er binnen het flexwerksysteem niet één instantie is die de regels onderhoudt, iedereen kan hier de spion zijn.”
Hij heeft het hier over een panopticum binnen een flexwerksituatie, maar volgens mij is de hele maatschappij zo ingericht, door FB, twitter e.d. zijn we inmiddels wel gewend aan 'bekeken worden" zoals hij dat noemt. Ik vraag me af of het wel een nadeel van flexwerken genoemd kan worden als het de normale gang van zaken is. Ik vraag me sowieso af óf het wel een nadeel is, gezien mijn voorkeur voor een transparante samenleving. :?

* Panopticum.
Het panopticum is een architectonisch principe beschreven door de Engelse Verlichtingsfilosoof Jeremy Bentham in 1791. Het gebouw bestaat uit een toren met daaromheen een ring van cellen.Het panopticum maakt het mogelijk groepen te controleren, te disciplineren, te bewaken, bestuderen, vergelijken en te verbeteren. Het panopticum is zo geconstrueerd dat de opzichter in het midden van de ruimte de celbewoners ziet, maar zij hem niet, sterker, zij vermoeden zijn aanwezigheid alleen maar. Er is altijd een opzichter aanwezig. De celbewoners passen hun gedrag aan, omdat zij gezien kunnen worden. Ze gaan controle als alomtegenwoordig ervaren.
Braver dan the braafste braverik!

"If the mind can find no meaning, then the senses give it. Live for this, wretched being that you are."
― Anne Rice, The Queen of the Damned

Gebruikersavatar
Maria
Site Admin
Berichten: 13015
Lid geworden op: 05 jul 2009 15:41
Locatie: Zeeland

Re: Flexwerkplek & Panopticum

Bericht door Maria » 04 apr 2018 13:10

Veel expertise is er blijkbaar niet op FT.
Wel interesse in en het duiken in gegevens, die er over zijn.
Eerder was er dit topic:
De pseudowetenschap achter kantoortuinen

Misschien is het nu anders?
"Quand Dieu se tait, on peut lui faire dire ce que l'on veut." - Sartre.
"Als God zwijgt kun je hem laten zeggen wat je wil."

Gebruikersavatar
Petra
Banned
Berichten: 6144
Lid geworden op: 14 apr 2017 12:07
Locatie: Vietnam

Re: Flexwerkplek & Panopticum

Bericht door Petra » 05 apr 2018 04:20

Maria schreef:
04 apr 2018 13:10
Veel expertise is er blijkbaar niet op FT.
Wel interesse in en het duiken in gegevens, die er over zijn.
Eerder was er dit topic:
De pseudowetenschap achter kantoortuinen

Misschien is het nu anders?
Leuk Maria; je ziet wel een verloop, destijds ging het alleen nog over kantoortuinen.
Later ging de vaste stek eraan.
Nog later lijkt het vaste land of vaste continent op de schop te gaan.

Ik had trouwens nog nooit van een panopticum gehoord. Jij wel?
Ik vind het dan weer interessant om te zien hoe men daar in het verleden over dacht, (dat onderzoek met die term kwam uit 2010) in een maatschappij waarin het woord 'privacy' zowat heilig verklaard was. En hoe dat dan is in een maatschappij die alle privacy allang overboord gegooid heeft met een fb e.d.
Braver dan the braafste braverik!

"If the mind can find no meaning, then the senses give it. Live for this, wretched being that you are."
― Anne Rice, The Queen of the Damned

Gebruikersavatar
Maria
Site Admin
Berichten: 13015
Lid geworden op: 05 jul 2009 15:41
Locatie: Zeeland

Re: Flexwerkplek & Panopticum

Bericht door Maria » 05 apr 2018 11:52

Petra schreef:
05 apr 2018 04:20
Ik had trouwens nog nooit van een panopticum gehoord. Jij wel?
Ik vind het dan weer interessant om te zien hoe men daar in het verleden over dacht, (dat onderzoek met die term kwam uit 2010) in een maatschappij waarin het woord 'privacy' zowat heilig verklaard was. En hoe dat dan is in een maatschappij die alle privacy allang overboord gegooid heeft met een fb e.d.
Vaag en in verband met op een centrale plaats ruimten te kunnen overzien en controleren.
Tijdens mijn studietijd kwam ik vaak langs de koepelgevangenis in Breda.

Dit zul jij wel bijzonder interessant vinden.
Panopticum (architectuur)
Het panopticum of panopticon een latinisering van het (Oudgriekse: πανόπτης, panoptēs, 'alziend') is een architectonisch principe beschreven door de Engelse Verlichtingsfilosoof Jeremy Bentham in 1791. Het panopticon maakt het mogelijk groepen te controleren, te disciplineren, te bewaken, bestuderen, vergelijken en te verbeteren.

Het panopticon hoort bij een geordende maatschappij die alles zichtbaar maakt en beheerst. Het doet denken aan George Orwell en zijn 1984. Het model functioneert in instellingen die mensen vormen en socialiseren. Volgens Bentham is het nuttig 'voor regeerders om voor hoogst belangrijke doeleinden te gebruiken' of een middel 'om alles wat met een zeker aantal mensen samenhangt, hun totale levensomstandigheden, te kennen en te beheersen.'
De filosofie erachter gaat al een hele tijd terug.
In eerste instantie aangaande het nut en het effect ervan ter bewaking van grote hoeveelheden mensen.
In tweede instantie tbv. de privacy van de eenlingen onderling, maar wel onder een centraal toeziend oog.
Dit laatste zou je nu kunnen gaan vertalen door "Big Brother is watching you".

En nog langer:
Zoals ook het principe van en de gedachte achter: Ieder voor zich kan in het geheim denken en doen, maar God ziet alles.
De overtuiging van dit alles is de grootste motivatie voor mensen om binnen de lijntjes te blijven.

Dus om terug te komen op de moderne tijd.
Vrijheid blijheid voor een ieder blijkt niet altijd te kunnen, dus "the big brother" mogelijkheden worden steeds groter en de controle ook.
Voor velen heel eng, voor anderen geruststellend.
"Quand Dieu se tait, on peut lui faire dire ce que l'on veut." - Sartre.
"Als God zwijgt kun je hem laten zeggen wat je wil."

Gebruikersavatar
Petra
Banned
Berichten: 6144
Lid geworden op: 14 apr 2017 12:07
Locatie: Vietnam

Re: Flexwerkplek & Panopticum

Bericht door Petra » 06 apr 2018 02:29

Maria schreef:
05 apr 2018 11:52
..dat laatste zou je nu kunnen gaan vertalen door "Big Brother is watching you".

En nog langer:
Zoals ook het principe van en de gedachte achter: Ieder voor zich kan in het geheim denken en doen, maar God ziet alles.
De overtuiging van dit alles is de grootste motivatie voor mensen om binnen de lijntjes te blijven.

Dus om terug te komen op de moderne tijd.
Vrijheid blijheid voor een ieder blijkt niet altijd te kunnen, dus "the big brother" mogelijkheden worden steeds groter en de controle ook.
Voor velen heel eng, voor anderen geruststellend.
Dat bedoelde ik. Er is niet veel veranderd eigenlijk. Het enige wat er is gebeurd is dat 'de wereld' groter is geworden en die koepel is meegegroeid.
Of hm, wat er misschien wel veranderd is is dat dat "big brother watching' vroeger een heel ding was. Tegenwoordig zijn we eraan gewend.
Straten die volhangen met camera's, internet, of hoe je helemaal nagekeken moet worden op een vliegveld. In China heb je zelfs controlepoortjes bij elk metrostation.
Braver dan the braafste braverik!

"If the mind can find no meaning, then the senses give it. Live for this, wretched being that you are."
― Anne Rice, The Queen of the Damned

Plaats reactie