Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Jagang » 07 dec 2014 21:10

En toen was het tijd voor de 7e editie van 80 jaar stroomlijnmaterieel.
Vandaag is het de beurt aan het stroomlijnmaterieel '46.

In 1946 deed de NS een grote aanbesteding voor elektrische treinstellen, die deels bedoeld waren om het in de oorlog verloren gegane stroomlijnmaterieel te vervangen, en deels om het arsenaal aan elektrisch stroomlijnmaterieel uit te breiden.

De bestelling zou uiteindelijk bestaan uit 65 vierwagenstellen (641-705), en uit 79 tweetjes (221-299).

De kopvorm was ten opzichte van mat'40 opnieuw gewijzigd. De raampartijen lagen nu mooi in lijn met de stroomlijnvorm van de kop.
Door de fijne uitstraling van de neuzen, kreeg mat'46 al vrij snel de bijnaam "muizenneus".

Voor de constructie was men, mede door het staalgebrek kort na de oorlog, weer teruggevallen op de vooroorlogse constructiewijze waarbij twee rijtuigen opgelegd waren op één draaistel.

Ook in technisch opzicht is een en ander eenvoudig gehouden. Zo was een viertje mat'46, technisch gelijk aan twee gekoppelde tweetjes, waarbij de tractiemotoren van beide tweewagengroepen eveneens in de buitenste draaistellen waren ondergebracht, terwijl ze in het midden steunden op een gemeenschappelijk draaistel.

De pantografen zaten zowel bij de tweetjes als bij de viertjes op de "kopeinden" van hun groep, hoewel de viertjes doorgaans alleen met de buitenste pantografen op reden. De binnenste waren reserve. Dit werd zo gedaan om brand in de vouwbalgen door vonkvorming te voorkomen.

Mat'46 kon ook in treinschakeling rijden met het vooroorlogse stroomlijnmaterieel, wat een bestekeis was van de NS, om een optimale inzetbaarheid te garanderen.

Oorspronkelijk werd mat'46 in dienst gesteld in een donkergroene kleur, met rode biezen en een zilvergrijs dak, hoewel dat besmettelijke zilvergrijs al snel donkergrijs werd.
Eind jaren '50, begin jaren '60 werden de stellen grasgroen gespoten, en kregen ze een zandgele "snor" aangemeten.
Ook werden eind jaren '60 vier tweetjes, te weten de 279, 281, 295 en de 299, vergeeld in het kader van "spoorslag '70".
De vergeling zou vanwege de relatieve ouderdom van dit materieel tegen die tijd echter niet worden voortgezet.`
Ook werden de bekende blauwe reclamebanen slechts aarzelend aangebracht op een deel van de treinstellen, omdat reclame op dit materieel niet vaak zou voorkomen. Vanaf de late jaren '60 zou het niet echt modern meer ogende mat'46 namelijk geleidelijk aan worden teruggetrokken uit de belangrijkste diensten, om meer in stop- en versterkingsdiensten terecht te komen tbv forenzen.

Voor wat betreft de inzet was mat '46 al snel na de indienststelling aan te treffen door heel geëlektrificeerd Nederland, aangezien het solide gebouwd bleek.

In 1969 kreeg een aantal viertjes een "1" voor hun oorspronkelijke nummer, omdat hun keukens werden uitgerust met een UV watersterilisator. Lang heeft deze vernummering niet geduurd, want in
1973/74 werden de keukens in mat'46 gesloten.

Natuurlijk heeft elk materieeltype bij de NS te lijden gehad onder schadegevallen, herstelbaar of niet, maar een bijzonder tragische rol was in 1962 weggelegd voor de 700, die betrokken was bij de treinramp in Harmelen, waarbij 93 mensen het leven verloren.
Van de 700 bleef alleen de achteroplopende Bk relatief onbeschadigd, doch werd het, naar verluidt uit sympathie met de slachtoffers en nabestaanden, later alsnog gesloopt.
De ontwikkeling van ATB werd hierdoor ook in een stroomversnelling gebracht, al zou dat bij mat'46 niet verder komen dan de voorbereidende bekabeling.

In de jaren '70 werd definitief een begin gemaakt met de afvoer van mat'46. Eerst voorzichtig, aan het begin en in het midden van dat decennium, (aflevering laatste series Plan V) maar in de loop van de jaren '70, met de instroom van het nieuwe SGM (sprinters) steeds sneller.
De laatste stellen zouden volgens plan in 1979/1980 buiten dienst gaan.

Maar een toenemend reizigersaanbod gooide roet in het eten, en daarom moest een aantal van de resterende tweetjes en viertjes worden opgeknapt om toch nog een paar jaar extra dienst te doen,
Dit tot groot ongenoegen van het rijdend personeel, dat niet blij was met de (elektrische) onderhoudstoestand van het materieel, en machinisten die vonden dat de krappe cabines met klapzitjes en zonder kreukelzone niet meer van deze tijd waren.

Uiteindelijk werd er een akkoord bereikt, waarin werd afgesproken dat materieel '46 uiterlijk in 1983 aan de kant zou gaan.
(Dit leidde tot een materieeltekort waaraan later ook wel gerefereerd zou worden als "Het gat van '83".)

In 1980 vond nog een bijzondere herinrichting plaats aan zes viertjes, de 660, 661, 678, 679, 690 en de 695. Deze stellen werden gereserveerd voor de Paralympics die dat jaar in Nederland werden gehouden. Hiertoe werd een deel van het interieur verwijderd, en in plaats van de verdwenen banken werden er verankeringsplekken voor rolstoelen aangebracht. De belangstelling voor dit vervoer bleef echter ver achter bij de verwachtingen, en deze viertjes gingen dan ook nog datzelfde jaar buiten dienst, Alleen het B rijtuig van de.695 wist haar leven nog even op te rekken door geplaatst te worden in de 664, waarvan de B door brand onbruikbaar was geworden.
De restanten werden als 695 afgevoerd.

In de zomerdienst van '83 werd nog volop gebruik gemaakt van de resterende oudjes. Er werden de nodige strandtreinen gereden, en ze moesten op de valreep zelfs nog een korte tijd meedraaien in de intercitydiensten!

24 september 1983 was de laatste dag dat mat'46 nog actief mocht zijn in de reizigersdienst, maar in werkelijkheid waren de meeste stellen een dag eerder al aan de kant gegaan,
Alleen op het traject Santpoort-IJmuiden reed de 676 nog een hele dag een pendelrit. Hier was er sprake van een dubbel afscheid, want met het verdwijnen van de laatste mat'46 uit de reizigersdienst, zou ook deze verbinding worden opgeheven.

Na buitendienststelling volgde het , vaak lange wachten op de slopershamer. Enkele stellen wisten hun sloop nog uit te stellen door aan een korte tweede carrière te beginnen als dienstmaterieel, en de 273 zou bij het spoorwegmuseum terechtkomen, waar het zich thans in rijvaardige toestand bevindt.

De 279 zou nog dienst gaan doen als proefstel voor draaistroomaandrijving van Smit-Holec ten dienste van SM'90, en zou pas in 1992 als laatste va deze materieelserie worden gesloopt, na nog wat onderdelen te hebben afgestaan voor het museumstel.

De 285 werd, na haar buitendienststelling in 1982 nog gebruikt als proefstel voor statische omzetters, die de aloude motorgeneratoren moesten vervangen aan boord van het DDM materieel.
In 1985 reed het op eigen kracht naar Roosendaal, waar het zou worden onttakeld.

De 291 heeft na haar buitendienststelling nog vijf jaar dienst gedaan als dienstwagen "instructie materieelverzorging", tot het in 1984 werd afgevoerd, en gesloopt in '88.
Bijlagen
Ziefoto.jpg
Einde van de rit voor de de 231 en 291 (ex-instructie materieelverzorging) te Roosendaal.op 13 augustus 1986. De 231 was oorspronkelijk ook voor proefnemingen gereserveerd, doch hier kwam het nooit van. Broninfo: Zie foto.
Mat 46 tweetje 295 in het geel als Intercity naar Amsterdam.jpg
Het vergeelde tweetje 295 leidt een intercitytrein naar Amsterdam. Rijswijk, 22 maart 1975. Auteur onbekend, bron: Spoorforum.nl
Mat'46NSM.jpg
Mat'46 stel 273, van het NSM, teruggebracht in de afleveringstoestand. Datum onbekend.
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Jagang » 31 dec 2014 01:47

‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
vegan-revolution
Superposter
Berichten: 6660
Lid geworden op: 06 jul 2009 06:43

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door vegan-revolution » 06 jan 2015 12:47

Iets over treinen in de toekomst :

Elon Musks Hyperloop wordt mogelijk toch snel werkelijkheid
De door Elon Musk bedachte ‘Hyperloop’ komt er mogelijk echt. Een Amerikaans bedrijf wil het futuristische vervoersmiddel dat ons in een half uurtje van Leeuwarden naar Parijs kan brengen tegen 2025 werkelijkheid laten worden.

In augustus 2013 presenteerde Elon Musk de Hyperloop. Een supersnelle manier om van A naar B te komen. De Hyperloop is een soort trein die door een tunnel reist. In die tunnel is de luchtdruk heel laag (ongeveer 100 Pascal), waardoor de luchtweerstand zeer klein is. Bovendien rijdt deze ‘trein’ niet op rails, maar op ‘kussens van lucht’, waardoor de weerstand nog verder wordt teruggebracht. Al met al zou de Hyperloop dan ook in staat moeten zijn om zo’n 1220 kilometer per uur te ‘rijden’. Een tripje van Los Angeles naar San Francisco (vergelijkbaar met een reisje van Leeuwarden naar Parijs) zou met de Hyperloop nog maar een half uurtje duren.
Denken "wij zijn beter dan de rest" heeft helaas al veel verpest

Gebruikersavatar
Beagle1831
Ervaren pen
Berichten: 552
Lid geworden op: 21 dec 2014 21:55

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Beagle1831 » 06 jan 2015 12:50

vegan-revolution schreef:Iets over treinen in de toekomst :

Elon Musks Hyperloop wordt mogelijk toch snel werkelijkheid
De door Elon Musk bedachte ‘Hyperloop’ komt er mogelijk echt. Een Amerikaans bedrijf wil het futuristische vervoersmiddel dat ons in een half uurtje van Leeuwarden naar Parijs kan brengen tegen 2025 werkelijkheid laten worden.

In augustus 2013 presenteerde Elon Musk de Hyperloop. Een supersnelle manier om van A naar B te komen. De Hyperloop is een soort trein die door een tunnel reist. In die tunnel is de luchtdruk heel laag (ongeveer 100 Pascal), waardoor de luchtweerstand zeer klein is. Bovendien rijdt deze ‘trein’ niet op rails, maar op ‘kussens van lucht’, waardoor de weerstand nog verder wordt teruggebracht. Al met al zou de Hyperloop dan ook in staat moeten zijn om zo’n 1220 kilometer per uur te ‘rijden’. Een tripje van Los Angeles naar San Francisco (vergelijkbaar met een reisje van Leeuwarden naar Parijs) zou met de Hyperloop nog maar een half uurtje duren.
Als het net zo'n succes wordt als de HSL hou ik me hart vast ... 8-[
"Mag ik dat vinden?....ja dat mag ik vinden"
M Smeets

Gebruikersavatar
Gerard R.
Bevlogen
Berichten: 1882
Lid geworden op: 29 mei 2014 16:14
Locatie: NL

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Gerard R. » 06 jan 2015 12:56

De dood is snel als er wat fout gaat met zo'n ding. :D
Alles is tijdelijk en heel iets anders dan wij denken... Niets aan te doen...

Gebruikersavatar
Bonjour
Site Admin
Berichten: 4756
Lid geworden op: 27 jun 2008 23:26

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Bonjour » 06 jan 2015 12:59

Kan niet ontsporen. (Rijdt niet op rails)
We hadden de fyra in een tunnel moeten stoppen. Hadden we in ieder geval die kop niet hoeven zien.
Zelfs als schepping bewezen wordt, is Magrathea net zo waarschijnlijk als God.

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Jagang » 07 jan 2015 02:19

vegan-revolution schreef:Iets over treinen in de toekomst :

Elon Musks Hyperloop wordt mogelijk toch snel werkelijkheid
Lijkt me een erg kostbaar ding.
Maar wellicht kan het nog eens een alternatief zijn voor vliegen..
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Gerard R.
Bevlogen
Berichten: 1882
Lid geworden op: 29 mei 2014 16:14
Locatie: NL

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Gerard R. » 07 jan 2015 11:47

Bonjour schreef:Kan niet ontsporen. (Rijdt niet op rails)
We hadden de fyra in een tunnel moeten stoppen. Hadden we in ieder geval die kop niet hoeven zien.
Ooo.. er kan van alles gebeuren, het is techniek. En dat is meestal niet voor de eeuwen.
Het faalt altijd een keer.
Alles is tijdelijk en heel iets anders dan wij denken... Niets aan te doen...

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Jagang » 07 jan 2015 16:02

Bonjour schreef:Kan niet ontsporen. (Rijdt niet op rails)
De vraag is natuurlijk ook in hoeverre dit eigenlijk een "trein" mag heten.
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 14757
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Peter van Velzen » 08 jan 2015 07:10

Jagang schreef:
Bonjour schreef:Kan niet ontsporen. (Rijdt niet op rails)
De vraag is natuurlijk ook in hoeverre dit eigenlijk een "trein" mag heten.
Het mag mijns inziens alleen "trein" heten als het uit meerdere delen bestaat, die zich achter elkaar bevinden *in de voortbewegingsrichting).
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
Bonjour
Site Admin
Berichten: 4756
Lid geworden op: 27 jun 2008 23:26

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Bonjour » 08 jan 2015 08:21

Het is best lastig om een sluitende definitie te geven. Dit is ook een (model)trein:
Afbeelding
Zelfs als schepping bewezen wordt, is Magrathea net zo waarschijnlijk als God.

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Jagang » 08 jan 2015 08:26

Dat is een model van een diesel-elektrische motorwagen, type DE1.
Daar kom ik binnenkort op terug. :-)

(Ben zelf toch meer een historicus, als het om treinen gaat..)
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Fenomeen
Superposter
Berichten: 5658
Lid geworden op: 15 feb 2004 10:53
Locatie: Rotterdam

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Fenomeen » 08 jan 2015 15:29

Even geen aanslagen maar leuk treintjes.

Als het om treinen gaat ben ik een gebruiker.
Ik ben altijd blij als ik in een ouderwetse stoptrein zit.
Die sprinterdingen vind ik niks.
Poor is the man whose pleasures depend on the permission of another - Madonna

Gebruikersavatar
Fenomeen
Superposter
Berichten: 5658
Lid geworden op: 15 feb 2004 10:53
Locatie: Rotterdam

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door Fenomeen » 07 feb 2015 12:41

Wat nou een beetje sneeuw; rijden met die kar:

https://www.youtube.com/watch?v=Yja2VmZOfdA&t=33s" onclick="window.open(this.href);return false;
Poor is the man whose pleasures depend on the permission of another - Madonna

Gebruikersavatar
doctorwho
Superposter
Berichten: 9952
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Spoorwegen. Techniek, materieel, en exploitatie.

Bericht door doctorwho » 08 feb 2015 13:31

Fenomeen schreef:Wat nou een beetje sneeuw; rijden met die kar:

https://www.youtube.com/watch?v=Yja2VmZOfdA&t=33s" onclick="window.open(this.href);return false;
Nee dan Nederland waarbij meer dan 2 cm sneeuw de helft van de treinen uit de dienstregeling gaat.
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Plaats reactie