Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Jagang » 14 mei 2016 01:30

Wie mij een beetje kent, weet dat ik naast een belangstelling voor duurzaamheid en andere maatschappelijke thema’s, ook een behoorlijke petrolhead ben.
Ja, dat is soms moeilijk met elkaar te verenigen, want hoe kan je in hemelsnaam voor duurzaamheid zijn, en tegelijkertijd een autoliefhebber?

Daar heb ik ook geen pasklaar antwoord op, behalve dat het nu eenmaal zo is dat ik al gek was van auto’s toen ik nog een dreumes was, en nog nooit van het woord “milieu” had gehoord.

Toch is het in het licht van het milieu misschien wel interessant om het over een krachtbron te hebben die de laatste jaren, sinds de recente downsize-trend: De driecilindermotor.

Autoliefhebbers van vooral vroeger modellen zullen driepitters misschien vooral associëren met kleine, lawaaiige Japanse hokken als de Suzuki Alto, de Daihatsu Cuore of de Subaru Mini Jumbo.

Afbeelding

Een Suzuki Alto Mk1, zoals deze hier in het begin van de jaren '80 werd geleverd. Een van de eerste viertakt driepitters (ca 800cc) die onze markt in grote getale betrad.

Maar de laatste jaren zien we een opmerkelijke trend.
Kwamen we in de jaren 80, en de jaren ‘90 driepitters nog vooral tegen in onder andere de genoemde stadsautootjes: Tegenwoordig kijken we niet vreemd meer op als we dergelijke motoren terugvinden in compacte middenklassers, zoals de Volkswagen Golf, en de Ford Focus Ecoboost.

En varieerde de motorinhoud van deze driecilinders bij de Suzuki Alto’s en de Daihatsu Charade’s tussen de ca 800 en 950cc terwijl de vermogens zich meestal tussen de 40 en 50 Pk bevonden: In de BMW 1-serie en de aan BMW gelieerde Mini Cooper loopt de cilinderinhoud al op tot 1.5 liter, en kunnen de vermogens zonder problemen in de buurt van de 140 PK komen.

Afbeelding

Driecilinder motor met vier kleppen per cilinder.

Afbeelding

Ford Focus 1.0 Ecoboost.

Maar wat is nu het grote voordeel van driepitters?
Als je een zuigerverplaatsingsbudget hebt van ca 1.0/1.5 liter, waarom zou je dit dan niet verdelen over vier cilinders zoals dat al decennia lang gebeurt, in plaats van over drie?

Het antwoord hierop is: Efficiency.

Qua vermogen hoeft een motor met drie cilinders niet onder te doen voor een viercilinder met dezelfde inhoud.
Wel bespaart de driecilinder op een paar zaken.

1. Minder bewegende delen. Minder cilinders betekent ook minder contact tussen zuigers en cilinders (een kleiner totaal contactoppervlak), minder kleptrein, en minder lagers. Ergo: minder frictie.

2. Hoger thermisch rendement. Wanneer er verhoudingsgewijs een kleiner cilinder-zuigercontactoppervlak is, betekent dit tevens dat het warmtewisselend oppervlak per cilinder kleiner is, waardoor er minder energie verloren gaat via het koelsysteem.
De gassen in het midden van de cilinder blijven hierdoor warmer na de ontbranding, wat precies is wat je wil bij een thermische krachtbron: Een zo groot mogelijk temperatuurverschil tussen binnen en buiten.
Ook zorgt de algeheel compactere bouw voor minder warmteverlies door radiatie.

3. Gewicht. Minder bewegende delen betekent uiteraard ook een lager gewicht, waardoor de vermogen-gewichtsratio sterk verbetert. Meer power uit minder metaal dus.
Ook is het totale op-en -neergaande gewicht van de zuigers lager waardoor er aan het einde van elke slag minder gewicht hoeft te worden afgeremd en weer op gang gebracht.

Nadelen.

Natuurlijk kent de driecilinder niet enkel voordelen ten opzichte van de viercilinder die ze vaak moet vervangen.

De gebieden waarop de driepitter een paar steken laat vallen zijn:

1. Dynamische balans: Bij een viercilinder lijnmotor gaan de binnenste en de buitenste cilinders samen tegelijk omhoog of omlaag, wat zorgt dat de bewegingen van alle zuigers elkaar min of meer opheffen.
Bij een driecilinder lopen de krukken 120 graden achter elkaar aan, (Net een mercedes-ster, recht van voren gezien) waardoor er een even grote verschuiving bestaat tussen de massa’s van de buitenste cilinders.
Hierdoor wil het blok eigenlijk een beetje gaan “huppelen”, en produceert deze wat meer trillingen dan een vierpitter.
Al wordt dat bij moderne driecilinders vaak opgelost met balansassen.

2. Koppel: Een viercilinder mag dan wat minder efficiënt zijn dan een driepitter met dezelfde inhoud, doch omdat de driecilinder wat grotere dode punten kent, is de souplesse van de laatstgenoemde wat minder.
Dit zal vooral tot uiting komen bij het beklimmen van berghellingen of het trekken van zwaardere aanhangers.
Ook de stationaire loop is wat minder rond, omdat er “slechts” elke 240 graden een ontsteking plaatsvindt.
Vaak zal het blok bij stationair draaien lichtjes schudden in de motorsteunen.

Voor het vlakke Nederland lijken driecilinders voor normaal dagelijks gebruik dus zeker even geschikt als viercilinders, maar wie veel in bergachtige gebieden rijdt, of met aanhangers of caravans in de weer is, is een vierpitter misschien toch een betere optie.

Geluid.

Over het geluid dat een driecilinder produceert lopen de meningen nogal uiteen.
De een meent dat deze klinkt als een veredelde staafmixer, terwijl de ander meent dat je er met een beetje goede wil wel een zespitter in kan horen.

Hoe kan ik dan beter afsluiten dan met twee soundtracks van driepitters, voor de lovers en de twijfelaars? :-)

Oordeel zelf.
Maar reken er maar op dat de driecilinder is “here to stay” (voorlopig...). ;-)



‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
doctorwho
Superposter
Berichten: 9949
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door doctorwho » 14 mei 2016 08:08

Volgens mij heeft fiat zelfs tweepitters in het vooronder (twin-air) maar er zijn ook merken die zuinigheid bereiken met een grotere motor die niet tot het uiterste getergd wordt en zo zuinig blijft. Mazda doet dit en Toyota heeft haar onvolprezen Prius vanaf model 3 met een 1.8 benzine i.p.v. de 1.5 uitgevoerd en werd nog zuiniger. Maar kleinere motor met veel vermogen betekend wel op de onderdeeltjes grotere krachten of meer omwentelingen volgens mij. In dat licht ben ik als minder onderlegde petrolhead wel benieuwd naar de duurzaamheid(levensduur) van de huidige TSI motoren die VW toepast.
Over downsize gesproken Volvo's grootste nieuwe SUV wordt met stekker en 2.0 motor uitgevoerd om zo in bepaalde bijtellingregionen te geraken en voor US theoretisch haalbare uitstoot. In het echt mag je met 1 op 10 blij zijn las ik al in een rapportje. Maar dat heeft natuurlijk allemaal niet met de driepitters van doen die voor mij een aanleiding waren om een off topic ei kwijt te raken.
PS warm weer en zomerbanden in combinatie met Prius laatste 800 km 1 op 23,25 :iroc:
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Jagang » 14 mei 2016 11:47

Maar een driecilinder staat niet gelijk aan een kleine motor hé.
De "onderdeeltjes" in een 1.1 driecilinder, zijn (ca 25%) groter dan die in een 1.1 viercilinder.

Ook stel ik niet dat een kleine inhoud per sé zuiniger maakt, maar wel dat je een beter rendement kan halen door je cilinderinhoud over een kleiner aantal cilinders te verdelen.

Uiteraard zijn er op enig moment ook praktische limitaties, want anders krijg je in de buurt van de 2 liter, zuigers die zo groot zijn als die van een vrachtwagen, en past het spul niet meer onder je motorkap.

En het klopt dat Fiat een Twin Air motor heeft, maar met een tweepitter lever je wel erg in op koppel hoor, en dat maakt dat het motortje toch nogal moet zwoegen in het stadsverkeer.
Op de snelweg doet een dergelijke motor het in verhouding beter, alleen is dat vaak net niet de habitat van de tweepitters.
Ik voorspel dan ook dat dat verhaal voorlopig dan ook beperkt zal blijven tot Fiat, die met de motor in eerste instantie eigenlijk vooral de retro sound van de Fiat 500 wilde doen herleven, al duikt het machientje nu ook op in panda's, en de opgeblazen 500 modellen.
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Fish » 14 mei 2016 12:21

Viertakt betekend dat ook niet meer vervuiling? Ik denk dan even aan stinkende brommers en scooters.
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Jagang » 14 mei 2016 13:18

Fish schreef:Viertakt betekend dat ook niet meer vervuiling? Ik denk dan even aan stinkende brommers en scooters.
Nee, dat zijn juist tweetaktmotoren. :-)

Ik refereerde naar viertakt omdat tweetakt driecilinders al wel langer bekend waren, zoals Saab deze in de 60-er jaren gebruikte in de 95 en 96, of DKW in haar "1000 3=6" modellen, of in Oost-Duitsland Wartburg.

Eigenlijk zijn de Japanners de eersten geweest die op grote schaal viertakt driecilinders maakten voor gebruik in personenauto's en kleine bestelwagens. (Zoals de Suzuki Carry.)
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
doctorwho
Superposter
Berichten: 9949
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door doctorwho » 14 mei 2016 16:24

Jagang schreef: Uiteraard zijn er op enig moment ook praktische limitaties, want anders krijg je in de buurt van de 2 liter, zuigers die zo groot zijn als die van een vrachtwagen, en past het spul niet meer onder je motorkap.
:D of topic maar over zuigergrootte gesproken klinkt wel lekker knap aan de prijs overigens
Aangeboden; Nette en goedlopende orginele Lanz-Bulldog gloeikop uit 1951.
type D9506.
45pk.
eencilinder met een cilinderinhoud van maar liefst 10,2 liter.
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Jagang » 14 mei 2016 16:55

:)

‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: Downsizen: De opkomst van de driepitter.

Bericht door Fish » 14 mei 2016 19:57

Oeps ja, tweetakt. :oops:
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Plaats reactie