axxyanus schreef: 13 nov 2024 15:17
Er hoeft helemaal geen sprake te zijn van een keuze. Een heleboel zaken van wat wij niet doen, is niet het gevolg van een keuze om dat niet te doen. Als er geen sprake is van een keuze, moet er dus ook geen sprake zijn van een aanname.
Pasgeborenen maken geen keuze om niets te aanbidden. De oorzaak waarom ze niets aanbidden is omdat het idee om iets te aanbidden niet eens bij hen opkomt.
Het bewustzijn van pasgeborenen is nog vrij van complexe concepten als aanbidding, goden, of dualiteit. Het idee dat dit bewustzijn aanvankelijk puur en niet-duaal is, en dat onderscheid en betekenis pas later worden ontwikkeld door sociale en culturele invloeden, komt overeen met inzichten uit mystieke tradities en ontwikkelingspsychologie.
Pasgeborenen zijn gericht op het directe, ongereflecteerde ervaren van de wereld, en hun bewustzijn is in zekere zin “open” en ongedifferentieerd. De indrukken die binnenkomen zijn zintuiglijk en primair, zonder de filter van een persoonlijk ik of de projectie van betekenissen.
In die vroege levensfase is er geen “ik” dat zich kan afscheiden van een ander, laat staan van iets dat vereert of aanbidt. Wat we als volwassenen ervaren als bewustzijn van een ‘zelf’ en van ‘de ander’—die dualiteit—ontwikkelt zich pas met de opbouw van taal, symbolen, en sociale interacties.
In sommige spirituele tradities wordt deze toestand van niet-dualiteit gezien als een fundament van menselijk bewustzijn, dat later wordt toegedekt door lagen van ideeën, overtuigingen en identificaties. Mystici en beoefenaars in bijvoorbeeld zen, advaita vedanta, en bepaalde westerse mystieke stromingen spreken vaak over het terugkeren naar een staat van niet-dualiteit of pure gewaarwording—het hervinden van een directe ervaring die niet gekleurd is door mentale constructies en dualiteit.
Ook kan je zeggen dat kinderen die opgroeien vanzelf beïnvloed worden door hun omgeving, waarbij ze leren de wereld in dualistische termen te zien, zoals "ik" en "ander," "goed" en "slecht." Dit proces kan noodzakelijk zijn voor het functioneren in een complexe maatschappij, maar vanuit een mystiek perspectief vervreemdt het hen wellicht ook van die oorspronkelijke, niet-duale zuiverheid.
In die zin zou je kunnen stellen dat wat een mens als “gelovige” of “atheïst” maakt, uiteindelijk culturele en intellectuele constructies zijn, opgebouwd bovenop een fundamenteel bewustzijn dat oorspronkelijk vrij is van onderscheid, aanbidding, of afwijzing.
Zowel atheïsme als geloof zijn gebaseerd op overtuigingen, beide kunnen leiden tot tunnelvisie.
Bij veel mensen is er dus sprake van een bewustzijnsvernauwing wat verwijst naar het proces waarin we ons bewustzijn beperken door identificatie met mentale constructies, overtuigingen, en culturele conditioneringen. Waar een pasgeborene de wereld puur en direct ervaart zonder tussenkomst van concepten, raken we naarmate we ouder worden vaak verstrikt in een systeem van gedachten en overtuigingen die onze directe waarneming en ervaring van de wereld filteren en beperken.
- De enige constante in het leven is verandering.
- Spiritualiteit? Laat me niet lachen, dat is het leven zelf!