Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Moeilijke ethische vraagstukken.

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
HierEnNu
Superposter
Berichten: 7389
Lid geworden op: 03 aug 2022 15:57

Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door HierEnNu »


Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?


Uit topic 'Nieuwe ontwikkelingen in het Midden Oosten'.
Peter van Velzen schreef: 31 jul 2025 06:38:scissors:
MIjn principe is alle mensen zijn gelijk,
als je de getallen onjuist weergeeft,
dan schendt je dat principe.
Je schrijft: "Mijn principe is alle mensen zijn gelijk."
Laat ik het bij mezelf en jou houden: zoek de verschillen? :wink:
Ik ga er van uit dat ik van jou geen schreeuwend:
  • "Je weet goed wat ik bedoel!" terugkrijg.
Mensen zijn nu juist structureel niet gelijk: ze zijn uniek.
Dat gegeven de context vrijwel iedereen het zal interpreteren zoals jij het bedoelt,
neemt niet weg dat wat je daadwerkelijk schrijft niet is wat je eigenlijk bedoelt.
Althans, ik neem aan dat je bedoelt dat ieder mens gelijke waarde heeft,
en in dat geval is 'gelijkwaardig' de juiste term.

Ik ga er van uit dat wat ik daadwerkelijk schrijf congruent is met wat ik bedoel. Wat op het forum mijns inziens veel te veel gebeurt, is schrijven vanuit een mentaliteit van semantische slordigheid. Om misverstand tussen ons te voorkomen: dat is juist geen verwijt aan jou!

Ik kaart dit juist nu aan, omdat ik aanneem dat jij wél met positieve feedback om kunt gaan.
Zeker wanneer we onze eigen principes in de verbale strijd gooien als argument, hetgeen kan grenzen aan dogmatisch denken, afhankelijk van hoe je je principe inzet in de discussie.

Zodra de inbreng van principes gepaard gaat met afglijden naar semantische slordigheid,
dan wordt het meestal lastig om er nog morele scherpte aan te ontlenen.

Voor alle duidelijkheid, als ik hier iets geleerd heb ten aanzien van moraal:

Vuistregel:
  • Zodra een principe niet meer bevraagd mag worden,
    is het geen moreel kompas meer, maar een dogma.
Of geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek? Popper zou gezegd kunnen hebben:
  • "Principes zijn pas robuust als ze weerlegbaar zijn, in principe." :wink:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bobby Kennedy:
. . ."Some men see things as they are, and ask why?
I dream of things that never were, and ask why not?"
.
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21236
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Peter van Velzen »

HierEnNu schreef: 31 jul 2025 14:15
Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?


Uit topic 'Nieuwe ontwikkelingen in het Midden Oosten'.
Peter van Velzen schreef: 31 jul 2025 06:38:scissors:
MIjn principe is alle mensen zijn gelijk,
als je de getallen onjuist weergeeft,
dan schendt je dat principe.
Je schrijft: "Mijn principe is alle mensen zijn gelijk."
Laat ik het bij mezelf en jou houden: zoek de verschillen? :wink:
Ik ga er van uit dat ik van jou geen schreeuwend:
  • "Je weet goed wat ik bedoel!" terugkrijg.
Mensen zijn nu juist structureel niet gelijk: ze zijn uniek.
Dat gegeven de context vrijwel iedereen het zal interpreteren zoals jij het bedoelt,
neemt niet weg dat wat je daadwerkelijk schrijft niet is wat je eigenlijk bed pelt.
Althans, ik neem aan dat je bedoelt dat ieder mens gelijke waarde heeft.
Je hebt gelijk. Mensen zijn verschillend, maar ethisch moeten ze als gelijkwaardig behandeld worden.
Dus ook als er geweld gepleegd wordt dient men elk slachtoffer te tellen. Sommigen eisen ook dat ze allemaal individueel worden benoemd. Dat lijkt me op dit forum niet zo handig, als het om meer dan duizend mensen gaat, maar bij herdenkingsmonumenten is het buitengewoon zinvol.

De titel vraagt echter of falcificeerbaarheid een roll speelt. Dat doet het wel, maar niet als men het over principes heeft. Wel dient men de feiten te kunnen controleren, die een rol spelen.

Maar princies zijn geen dogma’s. Zo heb ik op een EHBO-cursus geleerd, dat de hupverlener voorrang moet geven aan zijn eigen veiligheid, omdat de slachtoffers niet gebaat zijn bij een incaabele hulpverlener. Men moet dus altijd zijn verstand gebruiken.
Ik wens u alle goeds
Gebruikersavatar
TIBERIUS CLAUDIUS
Superposter
Berichten: 8552
Lid geworden op: 02 mei 2017 18:24
Locatie: CAPRI

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door TIBERIUS CLAUDIUS »

Ik denk dat ethiek nooit falsifieerbaar is.

Een bepaalde kleur noemen we blauw dat is ook niet falsifieerbaar.
En als er nu meer keizers zijn geweest dan maanden, wat dan, geachte senatoren?
Gebruikersavatar
Henry II
Bevlogen
Berichten: 1902
Lid geworden op: 28 nov 2012 16:31

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Henry II »

Tijdens de Franse revolutie werd de term libertè, ègalitè, fraternitè erg populair. Het ègalitè gedeelte wordt vaak vertaald als gelijkheid, maar het duidt op een speciale vorm van gelijkheid, namelijk die voor de wet. Voor die tijd heerste er een enorme klassejustitie. Het zou beter vertaald worden als gelijkwaardigheid, of gelijkheid voor de wet. Bovendien werkte de term toen al in de hand dat mensen die anders ware op enig gebied, religieus en politiek, direct naar de guillotine werden gestuurd. Er bestaan een flink aantal ethische theorieën, maar die zijn niet te falsificeren denk ik. Ethiek op zichzelf is een systeem dat probeert te bepalen wat als een goede of slechte handeling kan worden beschouwd. Dat is dus afhankelijk van culturele omstandigheden. Wat in de ene cultuur heel geaccepteerd is, het eten van mensen op Borneo bijv, is hier in Nederland verwerpelijk. Ethische theorieën worden opgesteld als raamwerk binnen andere wetenschappen om te kunnen beoordelen of een handeling ethisch acceptabel is. Bijv. bij medische behandelingen.
Vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan.
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12329
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door axxyanus »

HierEnNu schreef: 31 jul 2025 14:15
Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?


Uit topic 'Nieuwe ontwikkelingen in het Midden Oosten'.
Peter van Velzen schreef: 31 jul 2025 06:38:scissors:
MIjn principe is alle mensen zijn gelijk,
als je de getallen onjuist weergeeft,
dan schendt je dat principe.
Je schrijft: "Mijn principe is alle mensen zijn gelijk."
Laat ik het bij mezelf en jou houden: zoek de verschillen? :wink:
Ik ga er van uit dat ik van jou geen schreeuwend:
  • "Je weet goed wat ik bedoel!" terugkrijg.
Mensen zijn nu juist structureel niet gelijk: ze zijn uniek.
Dat gegeven de context vrijwel iedereen het zal interpreteren zoals jij het bedoelt,
neemt niet weg dat wat je daadwerkelijk schrijft niet is wat je eigenlijk bedoelt.
Althans, ik neem aan dat je bedoelt dat ieder mens gelijke waarde heeft,
en in dat geval is 'gelijkwaardig' de juiste term.

Ik ga er van uit dat wat ik daadwerkelijk schrijf congruent is met wat ik bedoel. Wat op het forum mijns inziens veel te veel gebeurt, is schrijven vanuit een mentaliteit van semantische slordigheid. Om misverstand tussen ons te voorkomen: dat is juist geen verwijt aan jou!
Hoewel slordigheid zeker een factor is, wordt er IMO eerder geschreven van uit een semantische efficientie, waarbij men ervan uitgaat dat de toehoorders de context begrijpen waarin een bepaalde uitspraak gemaakt werd. Zelfs jouw interpretatie is semantisch onvolledig. Gelijke waarde in welke omstandigheden? Als iemand een ploeg samenstelt voor een project, dan zal de deelname van sommige mensen in die ploeg meer waarde hebben dan de deelname van andere mensen. Ik ga ervan uit dat je het daar niet over had, maar volgens je eigen maatstaf schreef jij dus ook vanuit een zekere semantische slordigheid.

Niemand schrijft de hele tijd letterlijk wat die bedoelt. Want dat zou o.a. betekenen dat men geen metaforische taal meer zou gebruiken. Het zou ook betekenen dat men steeds opnieuw alle details die men reeds vermeld heeft opnieuw zou herhalen. Want zonder de context kunnen die details een belangrijk verschil maken. Als men gewoon het woord "deelnemers" gebruikt. Bedoelt men dan de deelnemers aan een specifieke wedstrijd of aan wedstrijden in het algemeen. Moeten we dat zelf duidelijke vermelden of mogen we semantisch slordig zijn en ervan uitgaan dat de toehoorders de context kennen, en dat zullen begrijpen?
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Gebruikersavatar
Leon
Diehard
Berichten: 1390
Lid geworden op: 22 apr 2022 20:05

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Leon »

Ethiek is falsifieerbaar als de gevolgen van ethisch handelen algemeen geaccepteerd worden. De maat is dan menselijk en op sociale groepen of gemeenschappen gericht, op de samenleving. Daarmee zie je al direct dat ethiek, zo beschouwd, mensenwerk is.

Een belangrijk uitgangspunt voor brede acceptatie is dat de “gevolgen” niet te extreem zijn. En je zou dus kunnen zeggen dat ethiek een duidelijk doel heeft: voorkomen van extremen.

Nu zullen er grofweg vier groepsvoorkeuren zijn:
1) Extreem de ene kant op (extreem links)
2) Progressief midden (links-midden)
3) Reactionair midden (rechts-midden)
4) Extreem de andere kant op (extreem rechts)

Een hypothetische groep neutraal-midden kan je benoemen als conservatief. Ethiek gericht op een hypothetisch midden (conservatief) is gericht op voorkomen van extremen. Maar we zien al dat we dat groepsvoorkeuren 1 en 4 dan negeren.

Ik denk echter dat je rustig kan zeggen dat mensen die gaan voor die extreme voorkeuren niet-ethisch zijn.
Misschien…
Gebruikersavatar
TIBERIUS CLAUDIUS
Superposter
Berichten: 8552
Lid geworden op: 02 mei 2017 18:24
Locatie: CAPRI

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door TIBERIUS CLAUDIUS »

Leon schreef: 02 aug 2025 10:38 Ethiek is falsifieerbaar als de gevolgen van ethisch handelen algemeen geaccepteerd worden. De maat is dan menselijk en op sociale groepen of gemeenschappen gericht, op de samenleving. Daarmee zie je al direct dat ethiek, zo beschouwd, mensenwerk is.

Een belangrijk uitgangspunt voor brede acceptatie is dat de “gevolgen” niet te extreem zijn. En je zou dus kunnen zeggen dat ethiek een duidelijk doel heeft: voorkomen van extremen.

Nu zullen er grofweg vier groepsvoorkeuren zijn:
1) Extreem de ene kant op (extreem links)
2) Progressief midden (links-midden)
3) Reactionair midden (rechts-midden)
4) Extreem de andere kant op (extreem rechts)

Een hypothetische groep neutraal-midden kan je benoemen als conservatief. Ethiek gericht op een hypothetisch midden (conservatief) is gericht op voorkomen van extremen. Maar we zien al dat we dat groepsvoorkeuren 1 en 4 dan negeren.

Ik denk echter dat je rustig kan zeggen dat mensen die gaan voor die extreme voorkeuren niet-ethisch zijn.
Dit houdt geen steek.

Wie zegt dat het van A naar B loopt volgens een glijdende schaal.

Het kan net zo goed zijn dat het op driehoekig grafiekenpapier moet worden uitgezet zoals bv. de alliages van Goud , Zilver en Koper.

Afbeelding
En als er nu meer keizers zijn geweest dan maanden, wat dan, geachte senatoren?
Gebruikersavatar
Leon
Diehard
Berichten: 1390
Lid geworden op: 22 apr 2022 20:05

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Leon »

TIBERIUS CLAUDIUS schreef: 02 aug 2025 11:34
Leon schreef: 02 aug 2025 10:38 Ethiek is falsifieerbaar als de gevolgen van ethisch handelen algemeen geaccepteerd worden. De maat is dan menselijk en op sociale groepen of gemeenschappen gericht, op de samenleving. Daarmee zie je al direct dat ethiek, zo beschouwd, mensenwerk is.

Een belangrijk uitgangspunt voor brede acceptatie is dat de “gevolgen” niet te extreem zijn. En je zou dus kunnen zeggen dat ethiek een duidelijk doel heeft: voorkomen van extremen.

Nu zullen er grofweg vier groepsvoorkeuren zijn:
1) Extreem de ene kant op (extreem links)
2) Progressief midden (links-midden)
3) Reactionair midden (rechts-midden)
4) Extreem de andere kant op (extreem rechts)

Een hypothetische groep neutraal-midden kan je benoemen als conservatief. Ethiek gericht op een hypothetisch midden (conservatief) is gericht op voorkomen van extremen. Maar we zien al dat we dat groepsvoorkeuren 1 en 4 dan negeren.

Ik denk echter dat je rustig kan zeggen dat mensen die gaan voor die extreme voorkeuren niet-ethisch zijn.
Dit houdt geen steek.

Wie zegt dat het van A naar B loopt volgens een glijdende schaal.

Het kan net zo goed zijn dat het op driehoekig grafiekenpapier moet worden uitgezet zoals bv. de alliages van Goud , Zilver en Koper.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ ... an.svg.png
het is ook maar een schets om een idee duidelijk te maken, voor jou kost dat idee blijkbaar moeite
Misschien…
Gebruikersavatar
TIBERIUS CLAUDIUS
Superposter
Berichten: 8552
Lid geworden op: 02 mei 2017 18:24
Locatie: CAPRI

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door TIBERIUS CLAUDIUS »

Leon schreef: 02 aug 2025 11:43
TIBERIUS CLAUDIUS schreef: 02 aug 2025 11:34
Leon schreef: 02 aug 2025 10:38 Ethiek is falsifieerbaar als de gevolgen van ethisch handelen algemeen geaccepteerd worden. De maat is dan menselijk en op sociale groepen of gemeenschappen gericht, op de samenleving. Daarmee zie je al direct dat ethiek, zo beschouwd, mensenwerk is.

Een belangrijk uitgangspunt voor brede acceptatie is dat de “gevolgen” niet te extreem zijn. En je zou dus kunnen zeggen dat ethiek een duidelijk doel heeft: voorkomen van extremen.

Nu zullen er grofweg vier groepsvoorkeuren zijn:
1) Extreem de ene kant op (extreem links)
2) Progressief midden (links-midden)
3) Reactionair midden (rechts-midden)
4) Extreem de andere kant op (extreem rechts)

Een hypothetische groep neutraal-midden kan je benoemen als conservatief. Ethiek gericht op een hypothetisch midden (conservatief) is gericht op voorkomen van extremen. Maar we zien al dat we dat groepsvoorkeuren 1 en 4 dan negeren.

Ik denk echter dat je rustig kan zeggen dat mensen die gaan voor die extreme voorkeuren niet-ethisch zijn.
Dit houdt geen steek.

Wie zegt dat het van A naar B loopt volgens een glijdende schaal.

Het kan net zo goed zijn dat het op driehoekig grafiekenpapier moet worden uitgezet zoals bv. de alliages van Goud , Zilver en Koper.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ ... an.svg.png
het is ook maar een schets om een idee duidelijk te maken, voor jou kost dat idee blijkbaar moeite
Dat is het niet, je schets gaat uit van iets dat niet waar hoeft te zijn.

Zo is er de Idee geopperd dat het Nazisme links nog rechts is, maar een derde Pool.
Indien men dat overneemt is je schets dus niet meer van toepassing.
En als er nu meer keizers zijn geweest dan maanden, wat dan, geachte senatoren?
Gebruikersavatar
Leon
Diehard
Berichten: 1390
Lid geworden op: 22 apr 2022 20:05

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Leon »

TIBERIUS CLAUDIUS schreef: 02 aug 2025 11:47
Leon schreef: 02 aug 2025 11:43
TIBERIUS CLAUDIUS schreef: 02 aug 2025 11:34
Dit houdt geen steek.

Wie zegt dat het van A naar B loopt volgens een glijdende schaal.

Het kan net zo goed zijn dat het op driehoekig grafiekenpapier moet worden uitgezet zoals bv. de alliages van Goud , Zilver en Koper.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ ... an.svg.png
het is ook maar een schets om een idee duidelijk te maken, voor jou kost dat idee blijkbaar moeite
Dat is het niet, je schets gaat uit van iets dat niet waar hoeft te zijn.

Zo is er de Idee geopperd dat het Nazisme links nog rechts is, maar een derde Pool.
Indien men dat overneemt is je schets dus niet meer van toepassing.
het doet voor het idee van extremen niet terzake, of er nu 2,3,4 of meer extremen zijn
Misschien…
Gebruikersavatar
TIBERIUS CLAUDIUS
Superposter
Berichten: 8552
Lid geworden op: 02 mei 2017 18:24
Locatie: CAPRI

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door TIBERIUS CLAUDIUS »

Leon schreef: 02 aug 2025 11:50 Het doet voor het idee van extremen niet terzake, of er nu 2,3,4 of meer extremen zijn
Dat ben ik dus niet met je eens.
Een lijnstuk kan niet meer dan twee (rand) extremen hebben.
En als er nu meer keizers zijn geweest dan maanden, wat dan, geachte senatoren?
Gebruikersavatar
Leon
Diehard
Berichten: 1390
Lid geworden op: 22 apr 2022 20:05

Re: Geldt falsifieerbaarheid niet binnen de ethiek?

Bericht door Leon »

TIBERIUS CLAUDIUS schreef: 02 aug 2025 11:53
Leon schreef: 02 aug 2025 11:50 Het doet voor het idee van extremen niet terzake, of er nu 2,3,4 of meer extremen zijn
Dat ben ik dus niet met je eens.
Een lijnstuk kan niet meer dan twee (rand) extremen hebben.
ja dus?

voor het idee van extremen niet opzoeken is dit het meest eenvoudige voorbeeld, te eenvoudig en een complexiteitsreductie, maar dat doet er niet toe.
Misschien…
Plaats reactie