Ripple of Hope

[HierEnNu]

"Ripple of Hope"

Ik kan mij volledig vinden in de kern van Robert F. Kennedy's "Ripple of Hope"-speech:

• dat individuele, morele daden zich vermenigvuldigen en samen maatschappelijke
  verandering mogelijk maken, óók wanneer grootschalige oplossingen uitblijven.

In lijn met die speech onderschrijf ik dan ook het idee dat betekenisvolle verandering begint bij individuele, principiële keuzes die zich als rimpelingen door de samenleving verspreiden.

Zulks verwoordt precies mijn overtuiging:

• duurzame maatschappelijke verandering ontstaat niet uit macht, maar
  uit de optelsom van opeenstapelende individuele handelingen met morele intentie.

.

Bobby Kennedy's 'Ripple of Hope' Speech

Bobby Kennedy delivered a speech, known as a 'Ripple of Hope', to the University of Cape Town in South Africa amidst racial tensions. On arrival in Johannesburg, the South African government informed then Senator Bobby Kennedy, and his wife Ethel, that they would not be providing protection, but this did not dissuade them. Bobby Kennedy was a fierce advocate for civil rights and a humanitarian in the purest sense. He was known for referencing the quote, "Some men see things as they are, and ask why? I dream of things that never were, and ask why not?" Bobby Kennedy was the last kind of man who should be taken from this world.

VIDEO duurt 14 minuten:

[Respect]

Beste HierEnNu,

Dank voor je bericht.

Mooi die 'Ripple of Hope' Speech (zowel de inhoud van de speech als het onder de aandacht brengen daarvan bij de lezer). Dit waarde oordeel is hier wel op zijn plek, ... vind ik. Het waarde oordeel en het plaatsen daarvan is mijn individuele keuze gestoeld in een individueel ethisch besef. Een ander zou een andere keuze kunnen maken.

Verander de wereld, begin bij jezelf. Dat onderschrijf ik. Het idee van betekenisvolle verandering begint bij mezelf. Dat veranderen van mezelf betreft onder andere het tegen het lichthouden van het eigen denken en de eigen waardes (ethiek) en deze waar nodig bijstellen door mijzelf, dat wel, en daar zit de clou. Mijn ego loopt me nog continu voor de voeten. Het is fijn als je de uitkomst van dit proces kan toetsen aan een ander. Al met al een niet zo eenvoudig proces. Het vraagt om een her-oriëntatie op zingeving, interne her-organisatie en bovenal eerlijkheid, vooral naar jezelf toe.

Zoals gezegd, een ander zal niet altijd dezelfde keuzes maken als ik, en handelt ook niet vanuit hetzelfde ethisch besef. Dit besef is mede gebaseerd op opvoeding, cultuur, kennis en ervaringen. Een ander beoordeelt een situatie anders dan ik en maakt een andere keuze. Geen idee waar we met onze keuzes samen uitkomen, maar ik heb wel de hoop dat als we handelen vanuit ethisch besef bij een meer duurzame maatschappij uitkomen dan dat als we handelen vanuit (misbruik van) macht.

Belangrijk in dit proces lijkt me dan wel dat we oog hebben voor elkaar, dat we samenleven, dat we onderling van elkaar weten hoe de ander denkt, voelt etcetera. Communicatie, openstaan voor elkaar en elkaar kennen lijkt me naast ethisch besef ook van groot belang. Hoe zie jij dit?

Met vriendelijke groet,
Respect

[HierEnNu]

@ Respect

Dank voor je zorgvuldige en oprechte reactie.

Die komt gevoelsmatig goed binnen. Tegelijk merk ik dat zodra ik dat gevoel in woorden probeer te vangen, er iets verloren gaat. En wanneer ik dat vervolgens moet formuleren binnen de begrenzingen die Freethinkers hanteert, begrenzingen die ik regelmatig als belemmerend ervaar voor de ontwikkeling en bevordering van vrijdenken, verdwijnt dat goede gevoel soms zelfs geheel.
Dat schrijf ik niet verwijtend, maar constaterend.

Vrijdenken:

.

Cage Thoughts.jpg (58.43 KiB) 338 keer bekeken

.

Cage Thoughts FreeThinker.jpg (80.74 KiB) 338 keer bekeken

.
Wat mij in jouw reactie bijzonder aanspreekt, is dat je maatschappelijke verandering nadrukkelijk naar binnen trekt: verandering die begint bij zelfonderzoek, bij het kritisch toetsen van het eigen denken, waarden en motieven. Daar herken ik me sterk in. Wel heb ik mij de afgelopen jaren steeds minder actief beziggehouden met het verbeteren van 'de samenleving' als geheel. Mijn zelfonderzoek is mijn levenswerk geworden, en mijn handelen richt zich met volle tevredenheid vooral op de nabije omgeving. Wie het kleine niet eert … , in optima forma.

Het eigen ego ervaar ik inmiddels doorgaans niet meer als een belemmering, maar eerder als een functioneel hulpmiddel om in de buitenwereld te opereren op een voor die buitenwereld acceptabele manier, zonder daarbij al te veel van mijn gevoel mezelf te zijn in te leveren. Moreel handelen is daarbij leidend, maar dan wel vanuit mijn eigen moraal, niet vanuit een moraal die door de buitenwereld, of zelfs door de wet, wordt opgelegd.

Dat betekent concreet dat ik, waar de omstandigheden dat toelaten, liever kies voor niet-handelen. Tegelijk ben ik bereid te doen wat nodig is wanneer de omstandigheden dat vereisen.

Communicatie, wederzijds begrip en openheid ervaar ik op dit moment niet als noodzakelijk voor mijn gevoel van geluk. Vermoedelijk omdat die behoefte in voldoende mate wordt vervuld. Alleen zijn ervaar ik zelden als eenzaamheid; eerder als rust.

Daarentegen merk ik dat juist niet-door-mij-gekozen gezelschap
steeds vaker existentiële eenzaamheidsgevoelens oproept.

• Nogmaals dank voor je reactie, niet alleen om wat je schrijft,
  maar óók om de ruimte die je laat voor verdere verdieping.

[Respect]

@HierEnNu,

Hierbij een beknopte, meer intuïtieve respons. Dit mede omdat – zoals je ook constateerde – dit forum zich minder leent voor het uitweiden over gevoelsmatige zaken.

Je bericht heeft iets in me wakker gemaakt. Ik zou dat hier willen omschrijven als innige verbondenheid.
Het heeft mijn kooi wezenlijk verruimd Dank daarvoor.

Verder zou ik naar aanleiding van je bericht het volgende willen aangeven:

• Accepteer mij zoals ik ben.
  Een zin met een voor mij diepe betekenis.
  Ik zie dit als een belofte aan mezelf en aan de ander (jou in dit geval).
  Dat betekent overigens niet dat we op basis van zelfonderzoek niet zouden willen/kunnen veranderen.

• Handel op basis van je eigen moraal.
  Voor mezelf sprekend: sommige toch wel wezenlijke zaken die ik vroeger niet door de beugel vond kunnen, zie ik nu anders.

Ik sta open voor verdieping.

Die rimpel is een golfje geworden.

Voel je vrij om een respons te geven, zeker waar je bovenstaande anders ziet.

[Peter van Velzen]

Ik heb de video pas vandaag bekeken. Er (terecht) van uitgaand dat Bobby Kennedy mijn belangrijkste overtuigingen zou delen. Maar de toespraak is inderdaad indrukwekkend en inspirerend. En we hebben de hoop die ze omvat - hoe gering ook - nodig in een tijd waarin heel andere woorden worden gebezigd, door heel andere lieden. Er is wel enige kritiek mogelijk op kleine details , maar dat zou onrecht doen aan de boodschap. En dus laat ik die achterwege.

[HierEnNu]

@HierEnNu,

Hierbij een beknopte, meer intuïtieve respons. Dit mede omdat – zoals je ook constateerde – dit forum zich minder leent voor het uitweiden over gevoelsmatige zaken.

Je bericht heeft iets in me wakker gemaakt. Ik zou dat hier willen omschrijven als innige verbondenheid.
Het heeft mijn kooi wezenlijk verruimd Dank daarvoor.

Verder zou ik naar aanleiding van je bericht het volgende willen aangeven:

• Accepteer mij zoals ik ben.
  Een zin met een voor mij diepe betekenis.
  Ik zie dit als een belofte aan mezelf en aan de ander (jou in dit geval).
  Dat betekent overigens niet dat we op basis van zelfonderzoek niet zouden willen/kunnen veranderen.

• Handel op basis van je eigen moraal.
  Voor mezelf sprekend: sommige toch wel wezenlijke zaken die ik vroeger niet door de beugel vond kunnen, zie ik nu anders.

Ik sta open voor verdieping.

Die rimpel is een golfje geworden.

Voel je vrij om een respons te geven, zeker waar je bovenstaande anders ziet.

Dank voor je open en eerlijke reactie. Het doet me oprecht goed te merken dat woorden hier niet alleen gelezen worden, maar ook iets in beweging kunnen zetten. Dat jij mijn eerdere slotzin als uitnodiging hebt opgevat, was terecht.

De vraag naar vrije wil en voorbestemming raakt inderdaad een fundamenteel spanningsveld. Zelf ervaar ik dat niet als een keuze tussen óf het één óf het ander. Het lijkt mij juist interessant om te onderzoeken of beide perspectieven tegelijk betekenis kunnen hebben, afhankelijk van het niveau waarop je kijkt. Misschien ligt de rijkdom wel in het verdragen van die spanning. Men verwijt mij hier vaker dat ik op twee gedachtes hink.

Wat 'zielsgenoten' betreft:

• het begrip 'Ziel' gebruik ik zelf niet in metafysische zin,
  maar het fenomeen van gelijkgestemde geesten herken ik zeker.

Momenten waarop gedachten als vanzelf op elkaar aansluiten, zonder
dat daar veel uitleg voor nodig is. In die zin kan ik je beleving goed volgen.
De uitdrukking "Twee zielen, één gedachte" gebruik ik dan ook zonder enige schroom.

Dat dit soort gesprekken ruimte vraagt, én zorgvuldigheid, daar zijn we het al over eens. Wat mij betreft kunnen we deze verdieping hier op het forum voortzetten. Juist omdat het laat zien dat een discussie niet strijdig hoeft te zijn om betekenisvol te zijn.

Ik ben benieuwd hoe jij die spanning tussen vrije wil en voorbestemming verder ervaart.

[Respect]

De vraag naar vrije wil en voorbestemming raakt inderdaad een fundamenteel spanningsveld. Zelf ervaar ik dat niet als een keuze tussen óf het één óf het ander. Het lijkt mij juist interessant om te onderzoeken of beide perspectieven tegelijk betekenis kunnen hebben, afhankelijk van het niveau waarop je kijkt. Misschien ligt de rijkdom wel in het verdragen van die spanning. Men verwijt mij hier vaker dat ik op twee gedachtes hink.

Dank voor je reactie.

In mijn woorden en op mij betrokken.

De vraag naar vrije wil en voorbestemming speelt bij het maken van bewuste keuzes. In mijn beeld baseer ik deze keuzes op wat ik mee krijg voor het leven en wat mijn pad kruist tijdens het leven. Eerder gaf ik aan dat je bericht iets in me wakker heeft gemaakt en mijn kooi wezenlijk heeft verruimd. Daarmee is er kennelijk ook iets in beweging gezet dat me duidelijk maakt dat er iets voorbij het ego ligt. De afgelopen weken heb ik dat een aantal maal zo ervaren. Hier was ik me eerder – zeker niet in die mate - van bewust. Daarbij was steeds sprake van een gevoel van steun dan wel verbondenheid.

Ik ga ervan uit dat zelfonderzoek de grens van de box verder kan opschuiven. De grens van die box kan je misschien zien als de grens waarbinnen de vrije wil kan opereren. Daarnaast heb ik in mijn leven ook ervaringen gehad die mij in grote mate hebben beïnvloed en die - voor zo ver ik weet - buiten mijn wil liggen. De inhoud van deze ervaringen is soms moeilijk uitlegbaar en ook niet altijd overdraagbaar, waarbij de kans op het optreden van dergelijke ervaringen slechts heel klein is. Dat noem ik hier voorbestemming.

Ik ben benieuwd hoe jij die spanning tussen vrije wil en voorbestemming verder ervaart.

Net zoals jij aangeeft ervaar ik ook een soort spanningsveld tussen vrije wil en voorbestemming. Mijn box kan dus worden verruimd, maar ik vraag me af in hoeverre je de grens die door voorbestemming wordt gelegd daarmee kan benaderen, of zelfs verder van je af kan leggen. Dat verruimen van de box ervaar ik als iets bijzonders wat maakt dat ik verder wil zoeken. Het geeft me overigens ook het idee dat een verruiming van de box samengaat met een verandering van verantwoordelijkheid en ethisch besef.

Het valt me op dat je spreekt over niveaus en perspectieven en dat je daarmee anders lijkt te kijken naar en omgaan met dit spanningsveld. Als dit het geval is dan hoor ik graag van je hoe jouw beeld en mijn beeld zich onderling verhouden. Mocht je hierop nog een respons willen en kunnen geven dan graag.

Wat 'zielsgenoten' betreft:
het begrip 'Ziel' gebruik ik zelf niet in metafysische zin,
maar het fenomeen van gelijkgestemde geesten herken ik zeker.
Momenten waarop gedachten als vanzelf op elkaar aansluiten, zonder
dat daar veel uitleg voor nodig is. In die zin kan ik je beleving goed volgen.
De uitdrukking "Twee zielen, één gedachte" gebruik ik dan ook zonder enige schroom.

Ben het met je eens voor wat betreft de "Twee zielen, één gedachte" ervaring. Dat is me de laatste tijd wat vaker overkomen, hoewel de gedachte daarbij misschien net even een andere ‘kleur’ krijgt door een verschillend perspectief.

Wat betreft het bestaan van de ziel in metafysische zin sluit ik niet uit dat er een ziel bestaat, zeker ook omdat ik die - terecht of onterecht - koppel aan voorbestemming. Maar ik moet er bij zeggen dat dit een redelijk onontgonnen gebied voor me is. Ik begrijp uit je tekst dat je het begrip voorbestemming wel gebruikt, maar het begrip ziel niet in metafysische zin. Die moet ik even laten bezinken . Ook hier geldt dat mocht je hier op willen reageren dan graag.

[HierEnNu]

@ Respect

Mooi om te lezen hoe je dit voor jezelf verder uitwerkt en onder woorden brengt.

Wat je beschrijft als 'de box' waarbinnen vrije wil opereert,
vind ik een bruikbaar beeld. Zeker ook in combinatie met wat je aangeeft:

• dat die box kan verschuiven door zelfonderzoek, en
  dat ervaringen zich kunnen aandienen die daar ogenschijnlijk buiten vallen.
  Dat spanningsveld herken ik.

Waar ik mogelijk net anders kijk, is in de duiding van wat er 'buiten' die box ligt. Jij benoemt dat als voorbestemming, en koppelt daar, voorzichtig, ook het begrip Ziel aan. Zelf heb ik minder de neiging om dat in die richting te duiden. Niet omdat ik het uitsluit, maar omdat ik merk dat zulke begrippen voor mij eerder iets toevoegen dat ik niet kan toetsen.

Met niveaus en perspectieven, doel ik meer op het volgende:

• op het ene niveau ervaar ik mezelf als iemand die keuzes maakt, afweegt,
  handelt, daar lijkt een 'vrije wil' praktisch en betekenisvol te functioneren.
• Op een ander niveau zie ik de condities waarbinnen dat alles plaatsvindt:
  mijn aanleg, mijn ervaringen, wat mijn pad kruist, zoals jij dat ook beschrijft.
  Vanuit dat perspectief wordt het minder scherp of ik nog van 'vrije wil' kan spreken.

En dan is er nog het perspectief vanuit het materialisme:
dan kan er geen sprake zijn van 'vrije' wil.

Voor mij hoeft dat geen tegenstelling te zijn. Het zijn verschillende manieren van kijken naar hetzelfde verschijnsel. Verschillende kanten van dezelfde medaille. De spanning verdwijnt niet, maar wordt wel beter hanteerbaar.

Wat jij beschrijft als ervaringen van steun of verbondenheid, en het gevoel dat er "iets voorbij het ego" ligt, herken ik als ervaring, zonder dat ik daar zelf een vaststaand kader aan koppel. Ik laat dat liever open, juist omdat de ervaring zelf al betekenisvol is, ook zonder sluitende verklaring.

Interessant vind ik wat je zegt over verantwoordelijkheid en ethisch besef die mee lijken te verschuiven met het verruimen van die 'box'. Dat raakt voor mij wel een kern:

• naarmate je zicht verandert, verandert ook wat je niet meer kunt 'niet-zien',
  en daarmee wat je als verantwoordelijkheid ervaart.

Wat betreft Ziel en voorbestemming: ik gebruik dat eerste begrip niet, en het tweede alleen bij gebrek aan een beter woord. Niet als vaststaand concept, maar meer als aanduiding voor datgene wat zich aandient zonder dat ik daar directe invloed op ervaar.

Ik ben benieuwd hoe jouw beeld zich verder ontwikkelt nu je hier actiever mee bezig bent.

[Respect]

@HierEnNu,

Dank voor het geven van de mogelijkheid om mijn beeld te spiegelen aan dat van jou. Leerzaam!

Met niveaus en perspectieven, doel ik meer op het volgende:

• op het ene niveau ervaar ik mezelf als iemand die keuzes maakt, afweegt,
  handelt, daar lijkt een 'vrije wil' praktisch en betekenisvol te functioneren.

• Op een ander niveau zie ik de condities waarbinnen dat alles plaatsvindt:
  mijn aanleg, mijn ervaringen, wat mijn pad kruist, zoals jij dat ook beschrijft.
  Vanuit dat perspectief wordt het minder scherp of ik nog van 'vrije wil' kan spreken.

En dan is er nog het perspectief vanuit het materialisme:
dan kan er geen sprake zijn van 'vrije' wil.

Voor mij hoeft dat geen tegenstelling te zijn. Het zijn verschillende manieren van kijken naar hetzelfde verschijnsel. Verschillende kanten van dezelfde medaille. De spanning verdwijnt niet, maar wordt wel beter hanteerbaar.

Het gebruik van bovenstaande twee niveaus maakt het ook beter hanteerbaar voor mij.

Wat jij beschrijft als ervaringen van steun of verbondenheid, en het gevoel dat er "iets voorbij het ego" ligt, herken ik als ervaring, zonder dat ik daar zelf een vaststaand kader aan koppel. Ik laat dat liever open, juist omdat de ervaring zelf al betekenisvol is, ook zonder sluitende verklaring.

Ik kan me voorstellen dat je de grens legt bij het betekenisvol zijn van een ervaring. Met name de laatste paar jaar ben ik meer waarde gaan hechten aan de betekenis van gebeurtenissen, gedachten en ervaringen.

Interessant vind ik wat je zegt over verantwoordelijkheid en ethisch besef die mee lijken te verschuiven met het verruimen van die 'box'. Dat raakt voor mij wel een kern:

• naarmate je zicht verandert, verandert ook wat je niet meer kunt 'niet-zien',
  en daarmee wat je als verantwoordelijkheid ervaart.

Ik denk dat ik je hierin kan volgen, maar toch graag je respons op mijn interpretatie van je tekst:

• Sleutelwoorden in bovenstaande zijn voor mij ‘zicht’ en ‘niet-zien’.
  Naarmate mijn box groter wordt, zie ik meer, ben ik me bewust van meer zaken. Niet kunnen ‘niet-zien’ betekent daarbij dan dat ik ‘dat wat ik zie’ in eerste instantie nog kan negeren, maar op een bepaald moment ontkom ik er niet meer aan om ‘dat wat ik zie’ als waarheid te accepteren. Ik weet niet of 'ontkom' hier het meest passende woord is, maar het dekt voor mij de lading.

Wat betreft Ziel en voorbestemming: ik gebruik dat eerste begrip niet, en het tweede alleen bij gebrek aan een beter woord. Niet als vaststaand concept, maar meer als aanduiding voor datgene wat zich aandient zonder dat ik daar directe invloed op ervaar.

Voor mij een hanteerbare beschrijving van het begrip ‘voorbestemming’.

[HierEnNu]

@Respect

Heel fijn, die zorgvuldige terugkoppeling. Thanks!

Het doet me goed om te lezen hoe je dit voor jezelf verder uitwerkt en ook toetst,
dat maakt het gesprek wat mij betreft juist waardevol.

Je interpretatie rond 'zien' en 'niet-zien' komt in grote lijnen overeen met wat ik bedoelde. Maar wel één nuance die voor mij toch wel van belang is. Voor mij betekent 'niet meer kunnen niet-zien' niet zozeer dat iets als 'waarheid' geaccepteerd moet worden, maar eerder dat iets zich blijvend aandient in mijn bewustzijn. Ik kan het nog relativeren, negeren of op afstand houden, maar het verdwijnt niet meer volledig naar de achtergrond zoals daarvoor.

In die zin gaat het me minder om een vorm van onontkoombare conclusie, en meer om een verschuiving in waarneming die niet meer terug te draaien is. Wát ik daarmee vervolgens doe, accepteren, onderzoeken, parkeren, blijft wat mij betreft nog steeds open.

Wat jij beschrijft als het moment waarop je er "niet meer aan ontkomt"
herken ik wel, maar ik zou dat zelf iets minder dwingend formuleren.
Juist omdat ik ruimte wil laten voor hoe iemand zich daartoe verhoudt.

Verder herken ik wat je zegt over het toenemende gewicht dat je geeft
aan de betekenis van ervaringen. Daar zit ook een kantelpunt in:

• wanneer iets niet alleen gebeurt, maar ook iets begint te 'zeggen'.

Goed om te lezen dat het werken met die verschillende niveaus
het voor jou hanteerbaarder maakt: dát was precies de insteek.

We verkennen dit weliswaar ieder vanuit onze eigen invalshoek,
maar het lijkt wel ergens te raken aan hetzelfde terrein. Mooi!

[Respect]

@HierEnNU,

We verkennen dit weliswaar ieder vanuit onze eigen invalshoek,
maar het lijkt wel ergens te raken aan hetzelfde terrein. Mooi!

De tekst van bovenstaande quote lezend realiseerde ik me – in mijn beeld mede dankzij onze communicatie (dankjewel!) – dat ik deel uitmaak van een systeem, maar kennelijk ook wakker genoeg lijk te worden om mezelf er - in ieder geval tijdelijk - wat vaker bewust buiten te plaatsen.

Is onze eigen invalshoek ook niet een keuze? Bovenstaande quote lezend kies ik voor ‘verwondering’ als invalshoek. Ik verwonder me en – misschien belangrijker – ik laat me verwonderen dat de quote me een 'seintje' geeft dat ik mezelf ook buiten het systeem kan plaatsen. Daarbij het tweede zinsdeel van de quote is m.i. een heel voorzichtige formulering, maar dan juist wel met een heel concreet woord als ‘terrein’ er in. Voor mij is dat woord gerelateerd aan aarde (terre), de buitenste laag, iets concreets, iets fysieks.

Ik kan overigens niet goed bepalen of onze invalshoek daadwerkelijk zo verschillend is, of misschien iets naar elkaar toe groeit. Wat ik naast het spiegelen namelijk ook leerzaam vind aan onze terugkoppeling is de wijze waarop je blijft nuanceren en ruimte blijft laten voor verdere verdieping. Ik begin nu te zien dat ik dit ook bewust en actief op heel veel ‘plaatsen’ in mijn leven kan toepassen. Zo zijn we nooit uitgeleerd , en blijven we verbreden en verdiepen.

Herken je je misschien in dat laatste?

Voor mij betekent 'niet meer kunnen niet-zien' ... eerder dat iets zich blijvend aandient in mijn bewustzijn. Ik kan het nog relativeren, negeren of op afstand houden, maar het verdwijnt niet meer volledig naar de achtergrond zoals daarvoor.

Het begrip bewustzijn komt hier voor het eerst langs in onze terugkoppeling. Dat je daar het woord achtergrond aan koppelt wekt mijn interesse. Ik pak dit op alsof er van alles in die achtergrond aanwezig kan zijn wat zich (nog) niet blijvend aanbiedt. Die achtergrond kan ik misschien zien als een deel van het bewustzijn.

Dat is wat anders dan een extra begrip als het onderbewuste of het onbewuste (vergelijk het eerdere gebruik van het woord ziel door mij, het kan ook zonder dat begrip …). Je kan het bewustzijn hier vergelijken met een schilderij waarbij bepaalde figuren in het oog springen, maar de achtergrond maakt net zo goed deel uit van het schilderij, en is eenvoudig te zien als je ‘maar’ kijkt en ziet. De kunst is niet te gefocust te zijn op de figuren …

Als ik dit verder door mag vertalen zou ik zeggen dat het heel goed zou kunnen dat de rol die bijvoorbeeld mijn ego speelt in me maakt dat ik te veel focus op de figuren en daardoor zaken in de achtergrond (nog) niet zie. Misschien helpt dit beeld me een stapje te zetten richting verder begrip, maar uiteraard sluit dit andere mogelijkheden niet uit. Mijns inziens heeft dit ook te maken met het doorzien van de condities bij het werken met verschillende niveaus.

Graag je reactie in deze.

Verder herken ik wat je zegt over het toenemende gewicht dat je geeft
aan de betekenis van ervaringen. Daar zit ook een kantelpunt in:

• wanneer iets niet alleen gebeurt, maar ook iets begint te 'zeggen'.

Mag ik vragen wat je hier bedoelt met ‘zeggen’?
Ik luister in dit geval bij voorkeur eerst naar jouw toelichting, voordat ik dit zelf al begin in te vullen.

Groetjes