Is het Internationaal Recht een 'dode letter'?
De oude wereldorde is voorbij. De VN is een tandeloze papieren tijger.
Het Internationaal Recht lijkt in de praktijk een 'dode letter',
onder andere door het vetorecht.
Niet omdat dat wenselijk is, maar omdat het steeds zichtbaarder wordt. En de EU? Die lijkt een andere koers te kiezen. Volgens de Europese Commissie bij monde van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kan Europa niet langer de hoeder zijn van de oude wereldorde.
Dat is geen losse uitspraak, maar onderdeel van een bredere analyse,
zoals te horen in haar toespraak voor EU-ambassadeurs:
- European Commission President Ursula von der Leyen
delivers a keynote speech at the EU Ambassadors Conference in Brussels:
VIDEO duurt 30 minuten:
.
Daarin stelt zij onder andere:
- "Europa kan niet langer de hoeder zijn van de oude wereldorde,
van een wereld die voorbij is en niet meer terugkomt."
"De wereld om ons heen verandert in een ongelooflijk tempo. Daarom moet
het buitenlands beleid van de EU meer door belangen gestuurd worden."
"We moeten ons afvragen of ons systeem van consensus en compromis
onze geloofwaardigheid als geopolitieke speler helpt of juist hindert."
Dit roept een fundamentele vraag op:
- Moet de EU vasthouden aan de beginselen van de internationale rechtsorde,
zoals sinds 1989? Of wordt macht, inclusief militaire macht,
uiteindelijk belangrijker dan recht?
Bewegen we richting een wereld waarin recht ondergeschikt wordt aan macht?
En als dat zo is, wat betekent dat nog voor het Internationaal Recht?
Is het een norm waar we naar streven, of een systeem
dat in de praktijk steeds minder bepalend is?
- Ik stel die vraag niet als ideaal,
maar als observatie die ter discussie staat.