Freethinker.nl

Devious schreef:Al die gehechtheden overwinnen en volmaakt zijn, zonder fouten, is mijns inziens onmogelijk. Boeddhisme, de beste onder de religies, faalt bij het punt, waar het uiteindelijk om draait.

'Het boeddhisme' zoals dat in deze wereld bestaat faalt op vele punten (zie de getuigenis van cluny). Het boeddhisme in de tijd van en na de Boeddha keerde zich echter veel meer af van het wereldse dan sommige latere en tegenwoordige stromingen.

Zo is er Zen dat als synthese met het taoïsme (dat het ideaal heeft zo dicht mogelijk bij de natuur te blijven) het boeddhisme geaard heeft zou je kunnen zeggen. Het brengt de hoogste spiritualiteit in de gewone dagelijkse handelingen zoals de afwas doen, hout hakken en water dragen.

In het Mahajana-boeddhisme streeft men niet naar het worden van een volmaakte Boeddha, maar gaat men bewust niet in nirvana op om in deze wereld te leven naar het bodhisattva-ideaal.

Ik ben een maand geleden een dagje in de tempel geweest, bij chanten aanwezig geweest en daarnaast een meditatietraining gehad. Op zich spreekt de boeddhistische leer mij aan in die zin dat ik er handvatten in kan vinden die ik in mijn eigen leven benut maar ik zou nooit echt een boeddhist worden. Daarbij speelt het feit dat ik wars ben van georganiseerde een religie een rol, ik heb niets met rituelen, geboden en pracht en praal. Dat zie je inderdaad wel terug in de tempel op de zeedijk. Ik ga bijvoorbeeld ook niet buigen voor een boeddhabeeld wanneer ik het passeer, maar heb er wel 1 in huis staan omdat de sereniteit van de boeddhistische filosofie mij aanspreekt.

Hetzelfde geld voor Taoisme. Voor mijzelf trek ik her en der wat uit deze religies en de rest van de tijd ben ik atheist in de vorm van het abrahamisme afstempelen als idioterie.

@Kronos

Daar heb ik het boeddhisme of het achtvoudige pad niet voor nodig.
Neem gewoon eens een schepje suiker, in plaats van een korrel zout!



Mary Poppins: A Spoonful Of Sugar

Het gaat mij hier ook niet over de noodzaak van het achtvoudige pad of het boeddhisme.

Ikzelf bevind me vandaag de dag meer op het eenvoudige pad van het loonytunisme.

http://nl.youtube.com/watch?v=Z1iWzUjAK ... re=related

Ben met googelen op boeddhisme een leuk stukje tekst tegen gekomen met kritiek.
Het klinkt logisch, maar is het niet ietwat een overdreven voorstelling van zaken?

Als gemeenschapsleider moest de Boeddha allerlei konkrete keuzes maken, mensenwerk dus dat voor kritiek vatbaar is. Het boeddhisme verwerpt de verplichting tot biologisch en ekonomisch engagement (gezin stichten resp. arbeiden) en kiest voor het celibataire monnikschap. Het Indiase brahmanisme en het Chinese konfucianisme verwierpen het boeddhisme als parasitair en strijdig met de verantwoordelijkheidszin, iets voor hippies. De konfucianen beschreven het bovendien als een poel van okkult bijgeloof.
Toen de kommunisten in boeddhistische landen de macht grepen, bouwden zij voort op deze polemiek. Zij wezen erop hoe doorheen de geschiedenis de boeddhistische orde altijd twee handen op één buik geweest was met uitbuiters en machthebbers (zie ook de band van zen met de samoerai-feodaliteit en het Japans imperialisme), en dat zij in haar grootgrondbezit de boeren had uitgebuit en als lijfeigenen behandeld. De monniken zouden zich verzekerd hebben van berusting bij de werkende klasse door middel van de leer van reïnkarnatie en karma,-- het ultieme "opium van het volk", dat de verantwoordelijkheid voor al het geleden onrecht niet bij de uitbuiters en onderdrukkers legt, maar bij jezelf. We houden deze beschuldigingen nauwkeurig tegen het licht, vooral inzake de impact van twee basisdoktrines, namelijk karma en "er is geen zelf".
Recent hebben enkele volhardende maoïsten in Duitsland en België nog een nieuw klachtendossier ontwikkeld over een geheime boeddhistische agenda voor een soort "heilige oorlog", met als kers op de taart allerlei bedenkelijke kontakten van de Dalai Lama en andere geestelijke leiders met misdadige sekten en politieke extremisten. In deze "informatie" moeten we serieus het kaf van het koren scheiden, maar waar rook is, blijkt inderdaad een beetje vuur te zijn.
U dacht dat alle taboes reeds gebroken waren, maar hier is er nog eentje om te doorprikken: de onfeilbaarheid van de Boeddha.

De tekst begint goed.

Als gemeenschapsleider moest de Boeddha allerlei konkrete keuzes maken, mensenwerk dus dat voor kritiek vatbaar is.

In het oude India ten tijde van de Boeddha was het zo dat er een ondersteunende wisselwerking ontstond tussen de koning en zijn leger, het volk en de monniken.

Het volk gaf de monniken te eten en in ruil daarvoor kregen zij hun wijsheid voortgekomen uit contemplatie en de gunstige invloed van de monnikgemeenschap op de heerschappij van de koning. Die gaf in ruil voor de stabiliserende werking van de monnikgemeenschap op het volk de garantie op veiligheid.

De kritiek dat zo'n monnikgemeenschap in latere tijden soms als parasiet ging fungeren klopt wel volgens mij. Maar in eerste instantie denk ik dat het vooral om een maatschappelijk systeem ging, dat hoewel niet democratisch zoals wij dat kennen, wel 'werkte'.

Zenkloosters in China en Japan hebben voor zover ik weet altijd in hun eigen levensonderhoud voorzien.

Een goed boek om een beter beeld te krijgen van de mens Gotama en die tijd van India vind ik 'de historische boeddha' van Schuman.

Met dit boek schreef Schuman het tot op heden ongeëvenaarde standaardwerk over het leven en de leer van Siddhattha Gotama, de latere Boeddha. Centraal staan de ontmythologiseerde persoon van deze grote Indiër, de tijd waarin hij leefde en de politiek-sociale verhoudingen die zijn optreden niet alleen mogelijk, maar ook zo succesvol maakten. Dit is niet zomaar een Boeddha-biografie. De laatste twee decennia heeft de indologie de ivoren toren van de filologische wetenschap verlaten en benadert zij thans deze Indische denker binnen het kader van zijn tijd en zijn omgeving. Nieuwe onderzoeksresultaten werpen op de 5e en 6e eeuw v.Chr. een geheel ander licht dan vroeger. Men ziet de Boeddha dan ook niet louter als een volkomen onthechte heilige, maar veeleer als een ervaren, tactisch opererende organisator die gebruik wist te maken van de politieke constellaties van zijn tijd. Schumann is er met dit boek in geslaagd, mede door zijn jarenlang verblijf in India, de persoon van Gotama en de omstandigheden waarin hij geleefd heeft, tastbaar dichtbij te brengen. Niet alleen het leven, maar ook het filosofisch-religieuze, op verlossing gerichte systeem dat de Boeddha 45 jaar lang zijn Indische tijdgenoten voorhield, wordt in dit boek in zijn oudste en meest oorspronkelijke vorm weergegeven. Onmisbare lectuur voor iedereen die op zoek is naar de mens achter de legende. 'Geopend zijn de poorten der doodloosheid voor allen die oren hebben!' Met dit boek wordt voor het eerst het leven van de Verlichte realistisch en vrij van legenden beschreven. Het toont ons de mens Gotama - de filosoof, de bewogen prediker, de tactvolle politicus en de juridisch beslagen organisator. Deze historisch-wetenschappelijke biografie is tevens een kennismaking met de dhamma, de Leer van de Boeddha. Hier ontvouwt zich een levendig beeld van het oude India van 2500 jaar geleden, van de toenmalige levensverhoudingen en spirituele cultuur.

..
Smoff and smack a duck,

http://nl.youtube.com/watch?v=JeiKiMaIc-Q

.

Kronos schreef: Het begint met bewust worden van intenties. Ook dit punt is weer onderling afhankelijk met alle andere. Wie aandachtig is (door de juiste aandacht te beoefenen) zal sneller opmerken dat hij of zij iets wil doen of zeggen alleen maar om een ander te kwetsen. Pas wanneer men zich daar van bewust is geworden kan zo'n patroon losgelaten worden.

Zoals ik reeds zei is de boeddhistische analyse niet onjuist. De leefregels uit het achtvoudige pad vind ik ook geen slechte leefregels. Aandachtig proberen te zijn is goed; je bewust worden van je intenties is goed; het loslaten van foute patronen na de ware oorzaak ontdekt te hebben is uiteraard aanbevelenswaardig; dat is zelfkennis ontwikkelen. Eén van de beste dingen die een mens volgens mij kan doen, is zelfkennis ontwikkelen. Waar de boeddhistische leringen denk ik de fout ingaan is waar men meent dat opperste en voortdurende zelfkennis mogelijk is (en dan spreek nog nog slechts over dit ene aspect van het achtvoudige pad). Je hele leven, ieder moment van de dag indachtig zijn, is fysiologisch gezien, volgens mij, onmogelijk. En als het zo nu en dan een paar seconden lukt, minuten, of een uur voor de geoefende mediterenden, zijn we dan verlicht? Zijn we dan bevrijd uit Samsara? Misschien gedurende die korte periode, maar daarna zijn we weer terug in die wereld waarin we geboren zijn, met al die frustraties die ons afleiden. Hoeveel mensen bereiken jaarlijks de staat van verlichting. Hoeveel mensen worden een boeddha? Wie worden bevrijd uit Samsara? Ben jij verlicht Kronos? Heb jij het Nirvana bereikt; die volledige uitblussing van het ik? Ben jij bevrijd van Samsara?

Het probleem bij de meeste religies is dat men er, zonder enige grond, vanuit gaat dat er een volmaakt beginsel is in de mens. Ik zou niet direkt beweren dat dit bij het boeddhisme het geval is. Maar het boeddhisme is wel voortgekomen uit een traditie waarin men geloofde in een volmaakt beginsel; het zuivere, volmaakte en hoogste deel van de mens; het Ãtman; het hogere 'Zelf', of zoals sommigen noemen, 'de ziel'.
Het geloof in iets dergelijks is, vermoed ik, de reden waarom religies de latten altijd zo ontzettend hoog leggen. In het christendom is men dan ook zo sluw geweest om het vuile werk door Iemand anders te laten opknappen, want niemand of bijna niemand kan zo'n staat van zijn bereiken. Logisch, want er is geen enkele reden om aan te nemen dat er zoiets bestaat als een volmaakt, zuiver beginsel in de mens. We zijn, vermoed ik, niet meer dan conglomeraten van cellen, die op hun beurt weer conglomeraten van moleculen zijn; we worden beheerst door de genadeloze wetten van de natuur, en ons gedrag wordt bepaald door een complexe wisselwerking tussen endocriene klierafscheidingen en electrische ontladingen in het brein. Onze wil kan daar slechts beperkt iets aan veranderen. Zelfs de meest vredelievende monnik, met zijn vlijmscherpe concentratievermogen - zelfs een boeddha - kan in een moordenaar veranderen, als zijn pre-frontale cortex beschadigd raakt. We zijn maar tot op zekere hoogte toerekeningsvatbaar, omdat we slechts onze onvolmaakte hersenen zijn.

Hierover gaat het punt van de juiste inspanning. Wie zich onvoldoende inspant wordt weer meegesleept door conditioneringen. Wie te veel hooi op zijn vork neemt -bijvoorbeeld door heel erg een bepaald mentaal beeld van volmaaktheid na te streven- die put zichzelf uit en zal daardoor ook terugvallen.

Ja, maar wie zegt mij dat Gautama zichzelf écht goed kende? Wie zegt mij (als er enige historische waarheid in deze geschiedenis schuilt) dat Gautama's hersenen niet door deze enorme inspanning, gedurende vele jaren, getraind waren tot de opperste concentratie, en dat hij juist dáárdoor kon minderen. Wie zegt mij dat het hem gelukt zou zijn zonder die jarenlange voorbereiding? Zou het niet kunnen zijn dat het voor hem gemakkelijk praten was, met zijn keiharde training?
Je ziet nu ook dat monniken heel veel tijd besteden aan mediteren. Continu proberen ze hun geest te harden, in die opperste staat van concentratie te blijven. De 'meester' loopt achter hen, en geeft een tik met de stok wanneer ze in slaap dreigen te dommelen; een tik zodat ze 'bij de les' blijven. Hoeveel van die monniken en zenmeesters zijn werkelijk verlicht; bevrijdt uit Samsara? Hoeveel zijn werkelijk vrij van begeerte? Hoevelen bereiken werkelijk dat boeddhaschap? Zou het niet kunnen zijn dat ze maar wat aanrommelen, net als het overgrote deel van de mensheid?

Is het ook niet iets elitairs? De gewone pauper heeft geen tijd om te mediteren, kan soms niet eens lezen. Als de monnik in zijn tempel of klooster mediteert, mantra's reciteert, of heilige boeken leest, dan moet de arme boer of arbeider op het land werken, tot s'avonds laat; tot hij er bij neervalt. Een maatschappij kan niet geheel uit monniken bestaan. Logisch, want de weg naar de verlichting is een leven waarin men steeds 'indachtig' moet zijn; men moet de geest harden - 'mind over matter' - jarenlange training en oefening is vereist. Duizenden boeren en arbeiders werken zich in het zweet opdat een enkeling kan proberen om een boeddha te worden. En hoevelen worden werkelijk boeddha?

Is (zen)meditatie goed? Heeft het positieve effecten? Worden mensen er gelukkiger van? Zeker! Zoals yogavormen als Hatha Yoga goed zijn voor het lichaam, zo is (met mate) mediteren, goed voor de hersenen. Maar is het realistisch is om te veronderstellen dat we daarmee heiligen worden, zoals in de legenden verteld wordt van Gautama?

Zijn de boeddhistische leefregels goed? Ja, het bevat zeer waardevolle elementen. Maar is het voor een mens mogelijk om er volledig volgens te leven? Kan men uit Samsara bevrijdt worden als men faalt om ook maar één tittel of jota van het achtvoudige pad op te volgen? Of is daar een bepaald percentage voor; een weegschaal, zoals Allah die toepast bij het wegen van de zielen?

Het achtvoudige pad, de weg van de Boeddha, is dus een oefenweg, waarvan gezegd wordt dat hij goed in het begin, goed in het midden en goed op het einde is.

Maar hebben we Nirvana - de 'uitblussing van het ik' - al bij het begin te pakken? Zo ja, waarom dan verder gaan?

Ik vind de vraag of we dan nog wel mensen zijn een goeie. Nee zou je kunnen zeggen. We zijn dan boeddha's. Of vanuit een ander standpunt, als we beseffen dat we nu eigenlijk niet meer dan geconditioneerde veredelde apen zijn, zou je kunnen zeggen dat we dan pas echt mens zijn.

Ben jij een boeddha? Zo niet, wanneer denk je er één te zijn?
Ben jij een 'echt mens', of ben jij een aangeklede aap, zoals ik?

Vriendelijke groet.

@ Kronos

Ik geloof best dat als je teruggaat tot de bron en probeert te doorgronden wat de zuivere leer is die Boeddha gepredikt heeft, dat die anders is dan hoe de mensen het uiteindelijk hebben geïnterpreteerd en menen te moeten volgen.

Maar... geldt dat ook niet voor andere godsdiensten?

Wellicht was datgene wat Jezus voor ogen had in zijn tijd, ook een zuivere boodschap.
In de belijdenissen over Jezus kun je ook lezen dat hij vond dat mensen goed zouden leven en dat het vooral de verantwoordelijkheid van de mensen zelf is hoeveel leed er is. Als je teruggaat naar de bron, kun je daar ook een spirtuelere laag in vinden dan wat de Christenen ervan hebben gemaakt.
Het is niet Jezus geweest die een Paus en een kerk heeft gesticht met een dienst... Het is niet Jezus die een inquisitie heeft bedacht. Zijn boodschap was er juist een van vrede en nonagressie..... Net zoals ik me afvraag hoe Boeddha zijn Boeddhisme zou vinden, vraag ik me af of Jezus (als hij bestaan heeft uberhaupt) zich niet zou wentelen van ellende als hij zou zien wat de mensen er eeuwenlang van maken in zijn naam.

En in wezen geldt het ook zelfs voor levensbeschouwingen. Marx en Engels hadden een mooie wereld voor ogen, maar dat is niet zoals het is uitgepakt en wat de mensen er van hebben gemaakt.

Jij komt steeds met de bronnen van en de uitleg van de zuivere leer van Boeddha, dat is toch net zoiets wat Christenen, Joden, Islamieten doen als er kritiek komt op hun religie? Dan gaan ze citeren uit hun bronnen en willen daarma "bewijzen" dat hun religie goed is en zuiver is.....

Hoe goed of zuiver Boeddha het ook allemaal bedoeld heeft, de realiteit is dat het net als andere religies of sociale stromingen is uitgegroeid tot een rigide constellatie van regels, wetten, rituelen, diverse interpretaties en uitingsvormen? Dan kun je wel zeggen, maar dat kun je niet zien als dé Boeddhisten, maar dat is wat het nu is.

Net zoals al die andere religies.
Mensen gaan aan de haal met een boodschap en maken er van wat ze willen en leggen het zichzelf en elkaar op als iets waar je je aan moet houden, in moet geloven, voor moet vechten....
Zo zou je het socialisme of het liberalisme of het facisme, etc.in wezen ook religies noemen. Behalve dat het dan niet gaat om een godheid (net als het Boeddhisme). Maar de mechanismes zijn in mijn ogen identiek. Omdat ze allemaal leiden tot groepen mensen die fanatiek worden en er niet tegen kunnen als hun overtuiging wordt tegengesproken. Ze leiden allemaal tot richitngen/stromingen die gaan strijden om de zuiverheid in de leer.
Ze leiden tot fanatisme en verdedigingsmechanismen. Ze leiden tot rituelen en leefregels.

Kevin schreef: Zodra je je wil losmaken van je verlangens, van je geschiedenis, van je noden, ben je denk ik verkeerd bezig. Ik versta ook iets anders bij dat 'onthechten' in het boeddhisme. Voor mij is het niet het teniet doen van het verlangen, maar het teniet doen van factoren waardoor een verlangen (of iets anders) lijden/frustratie kan veroorzaken. In principe gewoon een juiste instelling hebben. Zodra je je tegen een verlangen verzet (of een slechte gedachte) ontstaat wrijving die frustratie kan scheppen. Zodra je accepteert dat de situatie is zoals die is en je je er bewust van bent dat jij degeen bent die (mogelijk met anderen) beslist hoe het verder zal gaan, verdwijnt die frustratie.

Ik las vroeger veel in een tijdschriftje dat 'Onkruid' heet. Lang geleden stond er in dat blad een discussie tussen vier yogameesters. Twee van hen waren niet zulke interessante figuren. Maar er was ook een Indiër bij, en, als ik me goed herinner, een Belg. De Indiër was het prototype van de wijze yogi; zo'n soort figuur als Mansukh Patel. De Belg was een totaal ander type; een voormalige paratroeper als ik me goed herinner. Op een gegeven moment kwam de discussie op een bijzonder boeiend punt. Als men in de continue staat van indachtigheid verkeerde, en volkomen onthecht was, aldus de belg, dan zou men nergens meer frustratie van ondervinden. Men zou dus ook kunnen doden, zonder wroeging, zonder medelijden, maar ook zonder haat of afgunst.
De twee andere yogaleraren reageerden onthutst, en raakten volledig over de toeren. Hoe kon hij toch zoiets zeggen? De Indiër reageerde beheerst, en zei tegen de belg dat hij voorzichtig moest zijn met dergelijke uitspraken, maar hij zei niet dat het onjuist was. De twee waren tegenovergestelden van elkaar - antagonisten - maar op dat punt leken ze het met elkaar eens te zijn, al zou de Indiër het zijn leerlingen waarschijnlijk nooit onderwijzen, en dat punt angstvallig vermijden, omdat het een hele sympathieke en vredelievende man was. Maar die discussie heeft mijn geloof in oosterse denkwijzen aan het wankelen gebracht. Ik kon er geen sterke argumenten tegenin brengen.
Er zijn in de tweede wereldoorlog Japanse zenmeesters geweest, die ook later furore hebben gemaakt in het Westen; zenmeesters die soortgelijke leringen hebben onderwezen aan Japanse soldaten; ze leerden om vrij van begeerte, vrij van haat, vrij van afgunst, maar ook vrij van wroeging - met andere woorden, onthecht - te doden; eigenlijk leerden ze effectiever te doden.

Zodra men gaat beweren dat men zich niet van de verlangens moet onthechten, maar van het lijden of de frustraties die deze verlangens veroorzaken, dan zou men zich wel eens op een hellend vlak kunnen bevinden. Het hangt er dan heel erg veel vanaf welke verlangens je koestert.

Vriendelijke groet.

Wat Devious hier stelt kwam ook bij mij op, dat onthecht zijn is ook los zijn van emoties en dat kan je toch erg ongevoelig maken zowel voor vreugde als voor leed, en dus ook voor leed van anderen. Het kan dus behoorlijk gevaarlijke mensen opleveren lijkt mij. Welke keuze maak je dan in allerlei situaties? Als er geen spijt, wroeging, mededogen, gewetensconflicten of wat dan ook meer meespelen? Is dat dan nirwana? Of ben je dan meer een gevoelloze robot.

Interessante reacties Kitty en Devious. Leuk om zo echt inhoudelijk over dit onderwerp uit te wisselen.

Ik heb nu niet de tijd om op alles te reageren, maar alvast even kort.


Uit die zwarte bladzijden van de zengeschiedenis:

Een citaat van Harada Sogaku Roshi bijvoorbeeld:
Door het onderscheid tussen het zelf en de anderen in elke situatie te vergeten, moet je altijd volkomen één worden met je werk. (Als ze je bevelen te) marcheren, dan "stamp-stamp". (Als ze je bevelen te) schieten, dan "pang-pang". Dat is de heldere uiting van de hoogste bodhi-wijsheid, de eenheid van zen en oorlog.

Ik hoop later op de dag nog tijd te vinden op dit en de rest van jullie posting in te gaan.

Kitty schreef:Wat Devious hier stelt kwam ook bij mij op, dat onthecht zijn is ook los zijn van emoties en dat kan je toch erg ongevoelig maken zowel voor vreugde als voor leed, en dus ook voor leed van anderen.

Onze emoties zijn het produkt van meer dan honderdmiljoen jaren van evolutie. Verdriet, haat, afgunst, agressie, maar ook vreugde, ontroering en liefde, horen bij de mens. Het zijn gedragingen die hebben bijgedragen aan het overleven van de soort. Daar komt nog bij dat we een sociale diersoort zijn, en een buitengewoon intelligente diersoort. Daarom zijn zaken als rationeel denken, plannen en zelfbeheersing voor ons mensen van zeer groot belang, en ze worden des te belangrijker in deze huidige overbevolkte en hoogtechnologische wereld. Het zou voor ons mensen buitengewoon verstandig en rationeel zijn om meer vriendelijkheid, mededogen, liefde en vriendschappelijkheid aan de dag te leggen. Daarvoor hebben we denk ik geen boeddhisme nodig, maar eerder humanisme: geen liefde voor het niets - 'uitblussing van het ik' - maar zouden we het ik juist moeten omarmen; niet de lat oneindig hoog leggen, en een doel nastrefen dat waarschijnlijk nooit door iemand behaald zal worden, maar accepteren wat we lijken te zijn; complexe celconglomeraten, met een geavanceerde, maar onvolmaakt rekencentrum; onvolmaakte hersenen, in een onvolmaakt lichaam, met onvolmaakte zintuigen. Het is niet anders. We zijn apen, geen boeddha's. Oók Jezus, Boeddha, Shankara, Socrates en Ramakrishna waren apen, ook al dachten ze misschien van niet, en meenden zij dat ze daaraan konden ontsnappen.
Het boeddhisme is de hoogste van alle religies - de allerbeste en meest verheven religie, dat vind ik nog steeds - maar na het boeddhisme en mysticisme komt de volgende stap; de werkelijke aanvaarding van wat we zijn, en de acceptatie dat volmaaktheid niet voor ons is weggelegd. Misschien is dat wel werkelijke verlichting.

Vriendelijke groet.

Inderdaad, het hoogste dat je als mens mijns inziens zou kunnen bereiken is het accepteren van je menszijn en daarnaast dus ook het accepteren van je onvermogen en je beperkingen op bepaalde gebieden. Dus geen zweverige onthechting maar juist met beide benen op de grond, waarbij je volop gebruik maakt van je mogelijkheden.

Juist door je beperkingen in te zien kun je volop je richten op je mogelijkheden. Onthechting is iets dat totaal tegen de menselijke natuur ingaat, de mens is een sociaal dier en heeft die hechting nodig om juist volop mens te kunnen zijn. Onthechting zie ik als een vlucht uit de (harde) werkelijkheid, hetzelfde dat mensen doen door drugs te gebruiken om geen 'last' meer te hebben van de emoties die zich aandienen als het leven niet biedt wat je ervan verwacht. Omgaan met je emoties, ze juist doorleven en ervaren zonder je ervan af te keren of ze uit te willen sluiten maakt je tot iemand die het leven 'leeft'. Voelen dat je leeft zonder ontkenning en juist het voelen van je emoties is iets dat velen proberen te ontvluchten. Je zou hooguit kunnen stellen, naar mijn idee, dat de Bhoedda een manier gevonden heeft om de harde werkelijkheid van het leven te ontvluchten. Ik kan dat met geen mogelijkheid het 'ware menszijn' noemen.

Devious schreef:...maar accepteren wat we lijken te zijn; complexe celconglomeraten, met een geavanceerde, maar onvolmaakt rekencentrum; onvolmaakte hersenen, in een onvolmaakt lichaam, met onvolmaakte zintuigen.

Stel dat ik net als jij het 'ik' wil omarmen, waar kan ik het dan vinden? Ergens in de compexe celconglomeraten, of in het rekencentrum, de hersenen, het lichaam, of in een zintuig en welk zintuig dan? Waar woont dat ik?

Na grondig onderzoek zal mijns insziens blijken dat dat 'ik' een soort van idee-fixe is, dat we maar kunnen omarmen als we het ook daadwerkelijk be-grijpen. Dat is in mijn zienswijze onthechting. Het loslaten van de kramp die een 'ik' is als het opgevat wordt als een absoluut op zichzelf bestaand iets. Ten volle realiseren dat een 'ik' alleen maar bestaat in relatie tot andere 'ikken' (en 'dingen').

Het 'ik' wordt dus niet uitgeblust, maar begrepen. Wat uitgeblust wordt is de illusie van het 'ik' als absoluut en de onheilzame neveneffecten die verbonden zijn aan zo'n onbegrepen 'ik' (hebzucht, haat en verwarring).

Daarom is het boeddhisme inderdaad ook elitair. Het is een erg moeilijke leer om tot in de diepte te begrijpen. De leer is ook niet zonder gevaar. De Boeddha zegt er in de Pali-canon over dat ze als een slang juist gegrepen moeten worden. Wie een slang verkeerd vastgrijpt wordt er door gebeten. De grootste boeddistische filosoof Nagarjuna zei het volgende:

Vandaar ook was de geest van de muni ( de zwijgende asceet, de Boeddha) er afkerig van de leer (dharma) te onderrichten, omdat hij overwoog hoe moeilijk het is voor de zwakken om deze leer te doorgronden.

Maar dat probleem stelt zich uiteraard niet alleen in het boeddhisme. Lezen we Chuang-tze;

Hoe kan je aan een kikker die op de bodem van een put leeft de grootheid van de oceaan beschrijven, hij zal je niet begrijpen.
Hoe kan je aan een insect dat alleen maar 's zomers leeft, uitleggen wat de schoonheid van sneeuw en ijs is, het zal je niet begrijpen.
Hoe kan je aan een geborneerde geleerde uitleggen wat het mysterie van het leven is, hij zal je niet begrijpen.


@Kittty,

Onthechting is juist de meest innige hechting met de werkelijkheid. Shunryu Suzuki, zenleraar, noemde Zen de filosofie van het lichaam. Dat is ook wat voortdurend beoefend wordt, aandachtig bewust zijn van alle gevoelens en emoties die zich van moment tot moment voordoen. Het is niet een wegvluchten er van, maar het allemaal omarmen.


Maar goed, zoiets schreef ik eerder al. En er staan nog twee eerdere berichten waar ik op wil reageren.