TIBERIUS CLAUDIUS schreef: ↑06 jan 2023 11:10
axxyanus schreef: ↑05 jan 2023 21:01
Agnostische theïsten bestaan wel degelijk. Dat was op het einde van de 19de eeuw zelfs een redelijk verspreide beweging. Deze gelovigen maken een onderscheid tussen weten en geloven. Zij ontkenden dus dat ze wisten dat God bestaat maar ondanks dat gebrek aan kennis geloofden ze in God.
Als ik het goed begrijp was het enigen wat ze van gelovigen onderscheidde dat ze wisten dat het maar een geloof was.
Het is stellig aanvechtbaar of ze het woord
'agnost' dan wel helemaal terecht gebruikten.
Ik denk, dat je gelijk hebt.
Maar ook tot op zekere hoogte Axyanus, als hij het heeft over 100 en meer jaren geleden, alhoewel ik het niet zo zou omschrijven.
Atheïsme gebruik je niet bij mensen, die toch geloven in een God, ook al zeggen ze het niet te kunnen bewijzen.
Dat laatste kan nl. elke bewuste weldenkende gelovige zeggen.
In vroeger tijden werden volledig afvalligen van het christendom, dus atheïsten, maatschappelijk niet meer geaccepteerd.
Hetzelfde als anders gelovigen trouwens, maar daar was weinig tot niets over bekend in de toenmalige geschriften.
Daarom is het discussie materiaal wat we nu nog kennen van het schrijven van oude filosofen en kritisch denkende godsgeleerden een meer genuanceerde omschrijving, door agnostiek erin te mengen, als zijnde:
Uitgaande van ongeloof in God van de Bijbel, maar met insluiten van de mogelijkheid van het wel bestaan van (een) God, omdat zowel het bestaan als het niet bestaan van een God niet te bewijzen is.
Meer en andere vormen van godgeloof werden pas mondjesmaat veel meer bekend door de verlichtings filosofen.
Daar waar het vooral de Bijbelse God betrof een ontkenning, maar met een open houden van geloof in een god of goden op andere wijze.
Dan betreft het vooral een vorm van pan(en)theïsme.
Of tegenwoordig in de volksmond het nog vagere ietsisme.
Ook nu nog zie je vooral exgelovigen vaker zichzelf als agnost bestempelen, vooral als overgang van gelovig naar niet meer kunnen geloven en dan dit argument te gebruiken om logisch en rationeel over te komen binnen discussies met oa. gelovigen.
Ikzelf als voorbeeld, wisselend in de loop van de tijd.
Maar in feite zijn zij (ook ik) atheïsten, niet gelovigen, met het openhouden van een achterdeurtje gebaseerd op de ratio ipv. op wel of niet een persoonlijk geloof.
Dit in tegenstelling tot mensen, die daar geen issue van maken en gewoon ongelovig zijn.
Of de harde atheïsten, die zich meer bewust door, vaak door veleden of omgevingsfactoren en er nu geen moeite mee hebben er gewoon voor uit te komen.
En zelfs ingedeeld kunnen worden als anti-theIsten, als het gaat om een aversie tegen een voormalige opgedrongen religie met zijn geboden en verboden gebaseerd op iets waar niet (meer) in geloofd wordt.