Freethinker.nl

Hieronder een bericht dat misschien niet volledig on topic is, maar het heeft wel te maken heeft met de post van Delpit hierboven:

Aarde kan menselijke consumptie niet meer volgen

(HLN.be) - De aarde kan de snelheid waarmee de mens consumeert, steeds minder goed volgen. Onze consumptiedrang zorgt ervoor dat we vandaag al alle grondstoffen hebben opgebruikt die de aarde op één jaar tijd kan aanleveren, de zogenaamde Overshoot Day. Dat meldt natuurbehoudorganisatie WWF.

1,4 planeten
Op dit moment overschrijdt onze vraag het aanbod met 40 procent. "We leven dus alsof we 1,4 planeten ter beschikking hebben. Anders gezegd heeft de aarde bijna 1 jaar en 4 maanden nodig om te maken wat de mens al op één jaar consumeert", aldus WWF. De organisatie baseert zich op cijfers van Global Footprint Network, een onderzoeksorganisatie die meet hoeveel natuurlijke grondstoffen we hebben en hoeveel we daarvan gebruiken.

Stijging 700 procent
Als gevolg van die overconsumptie blijft de voorraad grondstoffen, zoals bomen en vissen, almaar krimpen. Langs de andere kant blijft ons afval, in de eerste plaats CO2, toenemen. "De oppervlakte die nodig is om al die CO2 op te nemen, is sinds 1961 gestegen met 700 procent. We stoten met andere woorden zodanig veel CO2 uit dat de planeet niet alles kan opnemen, zodat het gas zich opstapelt in de atmosfeer en het klimaat verandert", luidt het.

Elke minuut 36 voetbalterreinen bos weg
Maar de klimaatverandering is niet het enige gevolg. Onze overconsumptie is er volgens de natuurbehoudorganisatie ook de oorzaak van dat meer dan een derde van de 41.000 dieren op de rode lijst van de wereldunie voor natuurbehoud met uitsterven bedreigd is, dat elke minuut 36 voetbalterreinen of per jaar 13 miljoen hectare bos verdwijnen, dat 75 procent van alle vissen in de oceaan wordt overbevist, en dat miljoenen mensen te kampen hebben met een tekort aan voedsel.

Lenen uit de toekomst
Vanaf dinsdag tot het einde van het jaar putten we uit onze ecologische reserves, en lenen we dus uit de toekomst, zegt Mathis Wackernagel, directeur van Global Footprint Network. "Dit kunnen we een tijdje doen, maar uiteindelijk bouw je een afvalberg op en put je de grondstoffen uit waarop de menselijke economie gebouwd is."

Overshoot Day
De eerste Overshoot Day was 31 december 1986. Tien jaar later gebruikte de mens al 15 procent meer dan de aarde kon leveren. Toen viel Overshoot Day in november. Dit jaar, meer dan twintig jaar na de eerste keer, is Overshoot Day al opgeschoven naar 23 september. Vorig jaar was dat nog 28 september.

Zoals het Hirsh onderzoek ( http://en.wikipedia.org/wiki/Hirsch_report ) aangeeft zal de transitie van een samenleving gebaseerd op olie-gas-kolen naar een samenleving gebaseerd op hernieuwbare energiebronnen 20 jaar duren. Eventueel zou, onder een soort militair regiem deze periode tot 10 jaar bekort kunnen worden. Het Hirsh onderzoek is uitgevoerd door Robert Hirsch (http://en.wikipedia.org/wiki/Robert_L._Hirsch), een onomstreden expert op energiegebied, voor het Amerikaanse ministerie van energiezaken (http://www.energy.gov/) . Het rapport is gepubliceerd, de conclusies zijn eigenlijk nooit bestreden of ontkend.

In mijn beleving is de belangrijkste conclusie uit het rapport dat een migratie naar een ander energiesysteem tegelijkertijd onontkoombaar en bijna onuitvoerbaar is.

Helaas geldt dit verhaal niet alleen voor energie, maar gaat het op voor zo'n beetje alle belangrijke grondstoffen die we als mensheid nodig hebben.

De vraag is wanneer we gaan inzien dat voor een bewoonbare planeet een aantal zeer drastische maatregelen noodzakelijk zullen blijken. Ik denk dat dat moment nooit een dusdanig breed gedragen niveau zal halen dat beheerst ingrijpen mogelijk blijft. Tenslotte:
- Zullen individuele ouders ooit akkoord gaan met een gedwongen één of zelfs nul kind politiek?
- Zal de boven & middenlaag van de (westerse) samenleving zich laten inbinden qua hedonisme en dus grondstofverbruik?
- Waarom zouden landen als Rusland, India en China beperkingen op economisch, ecologisch of energiegebied accepteren?
- Welk economisch model past bij een samenleving waarin energie geen gewone commodity meer is?

Kortom we gaan een boeiende tijd tegemoet.

Probleem dat ik bij mezelf ervaar is dat ik nogal moedeloos wordt van dit alles. Hoe goed we ook weten dat drastische maatregelen nodig zijn doen we er niks aan en lijken af te stevenen op totale chaos. Ik vraag me hierdoor soms echt af waarom ik nog de moeite neem uit mijn bed te komen.

Kanttekening bij dit alles is dat dit geen vervanging voor is maar aanvulling op.

Energie halen uit algen lijkt de meest economische en simpele oplossing; je stopt er 1 unit energie in en haalt er 64 weer uit. Dit is een zeer hoog rendement, zeker ten opzichte van andere alternatieven zoals suikerriet (1 unit brengt 1.2 energie op).

Goed ander alternatief is de kerncentrale. Natuurlijk gaan vele 'linkse' milieu-rakkers dan op hun achterste poten staan, maar ach, onze groene stroom komt ook uit een Franse kerncentrale...

Het probleem van het verkrijgen van energie in de toekomst is een veel groter probleem voor de arme landen. De rijke landen vinden wel een oplossing.

Shell: olie is nog lang niet op

Nederlands Dagblad, 19 september 2008

Bij oliereus Shell kan vicepresident Matthias Bichsel van de divisie productieontwikkeling en technologie zich gruwelijk ergeren aan waarschuwingen dat het met de olie bijna is gedaan. Alleen al in Canada is nog meer olie dan er in Saudi-Arabie ooit is geweest. Probleem is wel dat de olie niet meer zo gemakkelijk uit de grond komt.

Oliewinning is in drie fasen op te delen. In de eerste fase borrelt de olie na het aanboren van de bron spontaan naar boven; soms moet ze zelfs worden afgeremd. Of ietsje geholpen, zoals met de ouderwetse jaknikker. Nummer twee is die waarin water, dat in de bron is gepompt, de olie naar boven perst.
Pas als dat niet niet meer voldoende is, komen geavanceerdere en duurdere technieken in beeld.

Het probleem van dit moment is dat in korte tijd de vraag naar olie sterk is gestegen door de opkomst van de economieen in China en India. Daardoor is de olie uit fase een en twee amper meer voldoende om de dagelijkse behoefte aan te kunnen.
Wie daaruit concludeert dat de olieleverantie over haar piek heen is en vanaf nu alleen maar minder zal worden, zit fout, meent Bichsel. Met de winning in fase een en twee is tot nu toe niet meer dan 35 procent van de aanwezige olie uit de nu bekende bronnen gehaald. De kunst is om de resterende olie te winnen. Enhanced oil recovery of EOR noemt Shell deze derde fase. In het Rijswijkse Shell-lab schitteren de ogen als men denkt aan oliewinning tot boven 80 procent van de aanwezige olie. Dan zou er voldoende olie voor de komende decennia zijn. (...)

het probleem met de canadese olie (waar inderdaad veel van is), is het feit dat het hier om mijnbouw van teerzand gaat (een vaste stof dus) in plaats van oppompen van vloeibare olie.

Wat vriendelijke shellvriend vergeet te vertellen is het verhaal van netto energie (de zogenaamde net energy gain of EROI). Netto energie is simpel. Hoeveel energie heeft het gekost om een bepaalde hoeveelheid energie te produceren. In de jaren twintig was de verhouding voor vloeibare olie ongeveer 1 op 50, nu 1 op 5. De netto energie van teerzand is ongeveer 1 op 2.

Het maken van een bruikbaar product vanuit teerzand is dus zeer energieintensief. Betekent dit dat teerzandolie geen toekomst heeft, helemaal niet, het betekent alleen wel dat alleen teerzand niet "de oplossing" zal gaan bieden. Naar verwachting zullen er in 2025 rond de 5 miljoen vaten op deze manier gewonnen kunnen worden. Dat is ruim 5 procent van het wereldwijde verbruik nu. Overigens de millieuproblemen die teerzand met zich meebrengt moeten ook niet onderschat worden.

Dus om het samen te vatten. Peakoil gaat niet over het feit dat de olie op zou zijn. Peakoil gaat over het feit dat het winnen van olie afvlakt en uiteindelijk onherroepelijk zal dalen.

Tot slot. een vicepresident van Shell kan in mijn beleving niet als objectieve informatiebron over deze materie beschouwd worden.

Hangt objectiviteit niet eraan af of er belangenverstrengeling in het spel is? En wat voor mogelijk voordeel kan zijn statement dan opbrengen? Ik zie het niet.

Alle goed bedoelingen ten spijt blijf ik doorzeuren over de toegenomen bevolkingsdruk als belangrijkste oorzaak van huidige en nog komende tekorten. Heb onlangs dan ook aan greenpeace te kennen gegeven geen post meer van ze te wensen daar er enkel tegen collateral dammage wordt geageerd.

In 1804 woonden er één miljard mensen op de wereld. In 1927 waren dat twee miljard. Eind jaren '50 groeide de wereldbevolking tot drie miljard personen. Op 11 juli 1987 werd het Kroatische jongetje Matej Gaspar symbolisch uitgeroepen tot vijfmiljardste wereldburger.
Op 19 juli 1999 werd volgens de Verenigde Naties de zesmiljardste mens geboren.
(wiki)

Wat wel vreemd is, als de wereldbevolking het grootste probeem is, is dat we het nu vele malen beter hebben dan tig jaar geleden toen de wereldbevolking veel geringer was. Tot nu toe lijkt het er dus op dat het toenemen van de wereldbevolking niet per se slecht zou zijn voor de economie en het welzijn van mensen.

toegenomen economisch verkeer en allerlei technische verbeteringen hebben voor bepaalde groepen voor meer welvaart gezorgd. Maar dan wel door op hele grote schoenen rond te banjeren

http://www.voetafdruk.nl/
http://www.09722.07sc.thinkquest.nl/index.php?id=24

Tjonge jonge, wat somber allemaal.

Apocalyptisch denken, en de mensheid opzadelen met een schuldgevoel is voor de christenen.

Ik zal eens proberen om met een wat positievere draai te komen, aan de hand van de hier volgende theorie:

De groei van de bevolking is idd het grootste probleem. Maar dat probleem is niet uniek en wij zijn zo slecht nog niet. In de natuur zal het grootste dier zonder natuurlijke vijanden zichzelf voortplanten en zijn omgeving aanpassen net zo lang tot het zichzelf uitroeid.
Wanneer olifanten de mens niet als natuurlijke vijand zou hebben zouden zij op den door alle bomen omgooien (om beter bij de blaadjes te kunnen) en daarmee het landschap omvormen tot een savanne en uiteindelijk tot woestijn waar zij zouden sterven. Ook de walvissen zouden (als wij ze niet af en toe afslachten) alle kleine vissen opeten, en uiteindelijk zelf uitsterven.
En als de dinosaurussen niet door een meteoriet zijn uitgestorven hebben ze dat uitsterven waarschijnlijk aan zich zelf te danken.

Maar nu voor het eerst op deze planeet staat er een dier aan de top van de voedselketen met een bewustzijn. En voor het eerst is het in staat de grenzen van het voortplanten en consumeren te zien. Het is een uniek moment in de geschiedenis van deze planeet, en een geweldige uitdaging. De bevolkingsexplosie van de mensheid begon met de ontwikkeling van de landbouw zo’n 10 duizend jaar geleden. En na 10 duizend jaar hebben we al voorbehoedsmiddelen uitgevonden! En in vergelijking met de leeftijd van deze planeet is 10 duizend jaar een ogenblik! De industriële revolutie is zo’n 160 jaar geleden en sindsdien zijn we verkeert bezig. Maar dat weten we pas 33 jaar (sinds de club van Rome 1975) en we zijn volop bezig met deze uitdaging. Dat is pas kort!

Geduld dus, vreest niet, er is hoop, denk vrij, we kunnen dit!

Exdeo schreef: Maar nu voor het eerst op deze planeet staat er een dier aan de top van de voedselketen met een bewustzijn. En voor het eerst is het in staat de grenzen van het voortplanten en consumeren te zien. Het is een uniek moment in de geschiedenis van deze planeet, en een geweldige uitdaging. De bevolkingsexplosie van de mensheid begon met de ontwikkeling van de landbouw zo’n 10 duizend jaar geleden. En na 10 duizend jaar hebben we al voorbehoedsmiddelen uitgevonden! En in vergelijking met de leeftijd van deze planeet is 10 duizend jaar een ogenblik! De industriële revolutie is zo’n 160 jaar geleden en sindsdien zijn we verkeert bezig. Maar dat weten we pas 33 jaar (sinds de club van Rome 1975) en we zijn volop bezig met deze uitdaging. Dat is pas kort!

Geduld dus, vreest niet, er is hoop, denk vrij, we kunnen dit!

Tjongejonge Exdeo, ik word er helemaal vrolijk van!! Hoe opwindend!

Inderdaad denk ik ook dat de enorme overbevolking van onze aardbol het basisprobleem is. Hierbij spelen religies overigens wel degelijk een negatieve rol. De hoe meer zielen hoe meer vreugd gedachte is bij relies toch wel alomvattend aanwezig.

Echter de te verwachten problemen hebben niets met doemdenken of 'de apocalyps' te maken. Er zijn serieuze problemen te verwachten. En ja die problemen zijn waarschijnlijk oplosbaar. Randvoorwaarde daarvoor is wel dat we die problemen WILLEN oplossen. Dus kop uit het zand, stoppen met geneuzel over 1/2 procenten koopkrachtverlies en poep op de stoep maar in plaats daarvan echt werken aan een toekomst met minder en duurdere grondstoffen.

Het probleem van de berichten van de shell meneer is dat het mensen in slaap sust. Hoe erg kan het zijn? Shell zegt toch dat het meevalt. En ja de oliemaatschappijen hebben wel degelijk belang bij een rustige oliemarkt. Langdurige (lagere) productie tegen steeds hogere prijzen is een beter model dan een model waarin de waarde van olie stabiliseert vanwege teruggang in gebruik.

Overigens er zijn oliemaatschappijen die peakoil serieus nemen. Chevron bijvoorbeeld http://www.willyoujoinus.com/

De industriële revolutie is zo’n 160 jaar geleden en sindsdien zijn we verkeert bezig. Maar dat weten we pas 33 jaar (sinds de club van Rome 1975) en we zijn volop bezig met deze uitdaging. Dat is pas kort!

Waren we maar volop bezig. Sinds "de club van Rome", overigens al opgericht in 1968, rapport "grenzen aan de groei" van 1972, zijn er bijzonder weinig echte pogingen ondernomen de beschreven problemen serieus aan te pakken.

Dus, doe niet te pessimistisch, maar blijf wel realistisch!

Kitty schreef:Wat wel vreemd is, als de wereldbevolking het grootste probeem is, is dat we het nu vele malen beter hebben dan tig jaar geleden toen de wereldbevolking veel geringer was. Tot nu toe lijkt het er dus op dat het toenemen van de wereldbevolking niet per se slecht zou zijn voor de economie en het welzijn van mensen.

Maar het toenemen van de wereldbevolking is wel slecht voor de aarde. Dit jaar was het op 23 september Earth Overshoot Day:

Een persbericht van De Kleine Aarde schreef:Boxtel, 15 september 2008 – Het Global Footprint Network in Oakland, USA, heeft 23 september 2008 uitgeroepen tot Earth Overshoot Day – de dag waarop de mensheid reeds alle hulpbronnen heeft geconsumeerd die de aarde dit jaar kan produceren. Het is weer vroeger; twee jaar geleden was het nog op 9 oktober. Gezien deze zorgelijke mondiale trend heeft De Kleine Aarde haar eigen missie aangescherpt en roept daarbij de politiek en alle bedrijven en instellingen op zich daarbij aan te sluiten.

Gegevens van het Global Footprint Network tonen aan dat rond 1987 de Mondiale Voetafdruk van alle wereldbewoners samen groter werd dan de aarde duurzaam kan bieden, en de ‘overshoot’ is elk jaar erna verder opgelopen. Met de Mondiale Voetafdruk kun je ieders milieudruk op de aarde meten (www.voetenbank.nl). In 1996 gebruikte de mensheid 15 procent meer hulpbronnen dan de aarde kon opbrengen, waardoor Earth Overshoot Day toen nog in november viel. Nu is de ‘overshoot’ al ongeveer 40 procent.

We leven dus nu op de pof: alles wat we deze laatste 3 maanden van het jaar consumeren is op een jaar dus méér dan wat de aarde produceert: we zijn aan het potverteren.

N.B.: Wat de olie betreft: er wordt zo traag nieuwe olie aangemaakt (nieuwe olie is alleen op een geologische tijdsschaal waarneembaar, niet in enkele jaren gemeten), dat het lijkt mij al een paar uur na oud en nieuw Oil Overshoot Day is. En wat dacht je van de opwarming van de aarde? Gaat ook alleen maar sneller door de toename van de wereldbevolking, zeker wanneer de miljarden bevolking van India+China economische voorspoed gaan beleven (wat ook z'n invloed zal hebben op de overshoot.

Ik waardeer Exdeo's optimisme trouwens wel. Ik hóóp in elk geval dat hij gelijk heeft. Ik geloof het echter niet zo. En wéten, kun je alleen over het verleden. Ik voorzie problemen. Of wij erin slagen ze op te lossen, daar weten we in 2050 meer over dan nu, als we dan nog leven.

Overigens, 2050 had ik altijd in gedachte als een soort symbool waarover ik dacht, gezien de grenzen van de groei, dat dan het tijdstip is gekomen dat WTSHTF: when the shit hits the fan, zoals de amerikanen zeggen. Ik ben er de laatste tijd steeds vreesachtiger voor geworden, dat we in de komende jaren al grote problemen mee gaan maken door duurder wordende energie. En gister zei een vriend van mij: voordat fossiele energie echt opraakt, zal het voorteken zijn dat de ríjken zich nog wel energie, internet e.d. kunnen veroorloven, maar dat het voor arme mensen als wij (ik krijg slechts driekwart van het minimumloon) onbetaalbaar wordt. Ik ben best bang voor de toekomst, vooral als mijn stemming slecht is.

Voorafgaand aan de crisis zal de prijs stijgen waardoor de vraag weer af zal nemen en alternatieven goedkoper worden. Dit zal een beetje heen en weer jojo-en: Olie duur, vraagt neemt af. Olie goedkoop, vraag neemt toe. Uiteindelijk zal het voor privepersonen de doorslag geven om op goedkopere alternatieven over te schakelen.
Zonneboilers en electrische verwarming in plaats van aardgas. Electrische auto's gevoed door kolencentrales en kerncentrales.

De vraag naar electriciteit zal dus dramatisch stijgen, daar is met windmolens niet tegen op de boxen. Windenergie is niet goedkoop, en kost een hoop ruimte.

Wat betreft de keuze tussen kernenergie en kolen: het is de keuze per jaar vijf kubieke meter kernafval of zeven miljoen ton CO2 opslaan (voor een gemiddelde centrale). Dat is aan de politiek.