Maarten schreef: De neuroloog of bioloog beschrijft neuronen, hersenen, zenuwstelsel, neurotransmitters, synaptische transmissie enz...
Stel dat die neuroloog een computer is, of een aliën (of robot) die die extra eigenschappen in zijn 'bedrading' niet heeft, die 'ervaren' of 'gewaarworden' heten. Deze 'robot' zal ons objectief analyseren, maar kent zelf deze eigenschap van onze hardware niet, die voor ons de essentie uitmaakt.
Om ons objectief te kunnen analyseren zou de robot ergens door gemotiveerd moeten worden, en ik vraag me af of dit mogelijk is zonder een vorm van bewustzijn of wil. Daar verder over nadenkend vraag ik me af of wil en bewustzijn kunnen bestaan of ontstaan zonder een vorm van ervaren of waarneming. Ik denk van niet.
Een robot die niet over een uit een bewustzijn voortkomende motivatie beschikt, kan volgens mij geen onderzoeker zijn, maar is slechts een simpele machine - een werktuig in de handen van een hogere intelligentie. De hypothetische robot-neuroloog is van een geheel andere orde. Zijn 'bedrading' mag dan totaal anders zijn dan dat van de biologische levensvorm die hij onderzoekt, maar er is iets dat hen bindt, en dat is intelligentie en bewustzijn. Hij zal het vreemde wezen onderzoeken, en in het begin zal hij wellicht vele fouten maken. De robot-neuroloog verschilt wat dit betreft niet zoveel van Descartes die riep dat dieren geen pijn voelen omdat ze slechts organische machines zijn. Maar de robot zal als hij over genoeg intelligentie beschikt, enorme vorderingen maken naarmate het onderzoek vordert, en anders zullen de robotgeneraties na hem het wel doen. Menselijke specimens zullen sterven onder het ontleedmes, of zullen aan te extreme situaties worden blootgesteld (honger, fysieke of mentale 'stimulatie', temperatuurschommelingen, elektroshocks, et cetera, om te observeren hoe de specimens erop reageren), waardoor ze het loodje leggen, maar al spoedig zal de robot-neuroloog verbaasd staan over de complexiteit van de menselijke hersenen, en het is helemaal niet ondenkbaar dat hij een link zal leggen tussen de intelligente manier waarop sommige specimens reageren op hun omgeving, en het enorme aantal synaptische verbindingen in het menselijke brein. Wil en intelligentie vormen een universele taal, en kunnen door andere intelligente en zelfbewuste wezens herkend worden.
Er kan echter immers perfect materiële verschijningsvorm zijn, bedrading en impulsen, in een computer bijvoorbeeld, zonder dat deze hardware als extra eigenschap 'ervaren' kent. (vermoeden we)
Hoe kan dat verschil worden vastgesteld door bijvoorbeeld een intelligente computer? NIET.
Ja, ik denk van wel. Het moet dan wél een computer zijn die over een vergelijkbare intelligentie beschikt. Je hebt onbewuste vormen van waarneming, zoals sommige geavanceerde machines van tegenwoordig ook over beschikken, en je hebt bewuste vormen van waarneming. Wij mensen kunnen beide. Bij de simpele computer (en primitieve biologische levensvormen) is er slechts sprake van een brainstate die betrekking heeft op een sensorische input, en dat kan ook niet anders. Een mens (en wellicht nog enkele andere gewervelden) kunnen zich bewust worden van sensorische input, en er niet alleen naar handelen volgens een automatisch patroon, maar daar ook iets van vinden; er een mening over hebben, of er van leren. Hier is niet alleen sprake van een brainstate (brainstate A) die betrekking heeft op de sensorische input, maar ook van een brainstate, of waarschijnlijk van een grote hoeveelheid brainstates die allen betrekking hebben op die specifieke brainstate (A). Dit is een bewuste ervaring; een ervaring die voortkomt uit, en mogelijk is door een zeer grote hoeveelheid synaptische verbindingen.
De menselijke hersenen, en de gedragingen die daaruit voortkomen, bestaan uit complexe moleculaire verbindingen, en kunnen daardoor onderzocht worden door iedere andere vorm van intelligente materie. Een robot of alien kan,
mits hij intelligent genoeg is, en over voldoende technische middelen beschikt, menselijke gedragingen verklaren door linken van kennis die opgedaan kan worden door observatie en anatomisch onderzoek. Andersom geldt dit precies zo.
Maar indien er zoiets zou bestaan als een onzichtbare en ontastbare ziel, dan zouden intelligente gedragingen en bewustzijn onverklaarbaar zijn, behalve dan door het veronderstellen van het bestaan van die ziel. Ik denk niet dat we zo'n postulaat nodig hebben.
Vriendelijke groet.