Re: Nick Land over het vrije wil/determinisme-debat
Geplaatst: 13 nov 2025 16:15
Dus de rest van 'jouw' lichaam is niet van jou maar van je brein?
“Het is een teken van een ontwikkelde geest om met een gedachte te kunnen spelen zonder die te accepteren.” — Aristoteles
https://www.freethinker.nl/forum/
Dus de rest van 'jouw' lichaam is niet van jou maar van je brein?
De opmaak van mijn bericht maakt volslagen duidelijk wat Vseslav en medelezers dienen te begrijpen.Amerauder schreef: ↑13 nov 2025 11:52
Hoe kom je er bij dit “observaties” te noemen? Je begrijpt dat het woord “observatie” een vrij specifieke betekenis heeft en dat die vrijwel tegengesteld is aan wat Outremer daar beschrijft? Metafysische speculatie is op veel manieren juist het exacte tegendeel van observatie.
HierEnNu schreef: ↑13 nov 2025 16:08Je stelt dat je in discussies bewust kiest voor de reductionistische uitleg,outremer schreef: ↑13 nov 2025 15:31precies leg ik het niet zo goed uit (dat zegt mijn vrouw ook somsAmerauder schreef: ↑13 nov 2025 11:45 Tegelijkertijd geloof je er wetenschappelijk gezien niet in. Dus dan zit er toch een contradictie in wat je gelooft en wat je gelooft? De twee zienswijzen hebben zich niet met elkaar verenigd in jou. Dat kan, dat komt wel vaker voor. Maar het is wel opmerkelijk om op die wijze in een tweestrijd te verkeren, ik vind dat interessant.)
geen contradictie,geen 2 zienswijzen.
ik verdring niets of zo
ik voel helemaal geen tweestrijd in mezelf.
als ik vb denk : "dat heb ik nu eens goed gedaan" : dan voel ik me goed en denk niet aan het feit dat mijn hersenen zo in mekaar zitten dat die mijn een goed gevoel geven.
maar in een discussie zoals deze zal ik wel steeds zeggen hoe het in mekaar zit (volgens mijn tenminste)
er is ook geen reden om steeds te denken dat we maar een chemische machientje zijn dat hier maar wat rondloopt.
een verzameling atomen die er in slagen om de entropie een tijdje te overwinnen door energie uit de omgeving op te nemen, meer is het niet
en ik ben helemaal niet depressief met deze gedachte
omdat zulks volgens jou "de correcte beschrijving van de werkelijkheid" is.
Tegelijk geef je aan dat je die keuze zelf óók ziet als een
automatisch product van je hersenen, net zoals elk ander gevoel of inzicht.
Dat roept bij mij de eenvoudige vraag op:Als het een keuze is, dan veronderstel je een positie bóven je neurochemische processen. Als het geen keuze is, maar slechts een prettig aanvoelende hersenreactie, dan is je beroep op "correctheid" slechts subjectief welbehagen vermomd als objectiviteit.
- Wat is dan de status van die 'keuze'?
Dat is geen verwijt, maar een logische consequentie van je eigen uitgangspunten.
En ja: precies daar ontstaat de ambivalentie die jij ontkent maar feitelijk bevestigt.
Tegelijkertijd beweren:is geen tweestrijd van emoties, maar een inconsistentie in redeneren.
- "Ik kies de reductionistische visie omdat ze correct is,"
én
"Ik kies niets; mijn hersenen doen dit allemaal."
Ik noem zoiets al vlug cognitieve dissonantie, maar dit klinkt nu beter:maar het is mijns inziens wél een tegenstrijdigheid.
- een ongemerkt adoptie-verschil tussen leefwereld en theoretische wereld,
[waarschijnlijk omdat mijn hersens me daar een beter gevoel bij geven?]
Hoe zit het dan met water?“Amerauder” schreef: . . . .
Indien het verloop der dingen gedetermineerd is, dan staat de toekomst toch evenzeer vast als het verleden? Dus waarom het onderscheid dan nog maken?
. . . .
Vanuit een strikt materialistisch perspectief snap ik je benadering:
Wat wil je nu met “strikt materialistisch” open houden, want ook daarmee krijg je echt geen “echte” vrije wil terug.HierEnNu schreef: ↑14 nov 2025 00:22Vanuit een strikt materialistisch perspectief snap ik je benadering:
- van daaruit bekeken heb ik geen vrije wil.
Dat inzicht leek voor mij eerst een verlies van 'mijn' waardevolle vrije wil,
waardevol als onderdeel van dat waarmee ik mijn leven zin kon geven,
maar blijkt vooral het verlies van een illusie, en dat is pure winst!
Of iemand ooit iets kan doen dat níét door het lichaam georkestreerd wordt, weet ik niet. Wat ik wél weet, is dat ik er voor kan kiezen om een periode te 'vertoeven' in gedachtenloos gewaarzijn oftewel tijd kan doorbrengen in een toestand zonder gedachten:Komt dat in de buurt met wat jij bedoelt met:
- helder aanwezig, volledig waarnemend zonder gedachtes over wát ik waarneem
en geen interpretatie, geen reflectie. Alleen gewaarzijn.
- iets doen dat niet georchestreerd is door het lichaam?
Ik denk ten eerste dat Land de Nederlandse taal niet beheerst, dus ik twijfel of hij er iets van zou kunnen maken. Maar stel dat hij dat wel zou kunnen, dan zou hij het gewoon van de hand wijzen als verward. Je kunt het met hem oneens zijn, maar dan moet je wel ingaan op zijn argument natuurlijk.heeck schreef: ↑13 nov 2025 11:03 Vseslav,
Kan je onderstaande observatie van Outremer doorsturen naar Nick Land want daarmee wordt duidelijk dat onder vlag van filosofie een boel taal de zaak nodeloos verduistert.
Roeland
outremer schreef: ↑12 nov 2025 13:37 Enkele zaken waar ik aan denk als ik dit topic lees
* vrij wil : die is er niet. het is het resultaat van de fysische processen in ons lichaam (voornamelijk de hersenen) die bepalen of we in bed blijven liggen of opstaan
* onze hersenen genereren dan een gevoel dat 'ik' het zelf beslist heb, maar er is geen ik
* alles op macroscopisch niveau is deterministisch
* het verleden ligt wel degelijk vast, het is niet onzeker. onze kennis van het verleden is onzeker
Ik ben er zeker van dat iedereen dit al wel gehoord heeft (maar misschien niet mee akkoord gaat) , dus ik val waarschijnlijk in herhaling![]()
VseslavBotkin schreef: ↑14 nov 2025 12:33Ik denk ten eerste dat Land de Nederlandse taal niet beheerst, dus ik twijfel of hij er iets van zou kunnen maken. Maar stel dat hij dat wel zou kunnen, dan zou hij het gewoon van de hand wijzen als verward. Je kunt het met hem oneens zijn, maar dan moet je wel ingaan op zijn argument natuurlijk.heeck schreef: ↑13 nov 2025 11:03 Vseslav,
Kan je onderstaande observatie van Outremer doorsturen naar Nick Land want daarmee wordt duidelijk dat onder vlag van filosofie een boel taal de zaak nodeloos verduistert.
Roeland
outremer schreef: ↑12 nov 2025 13:37 Enkele zaken waar ik aan denk als ik dit topic lees
* vrij wil : die is er niet. het is het resultaat van de fysische processen in ons lichaam (voornamelijk de hersenen) die bepalen of we in bed blijven liggen of opstaan
* onze hersenen genereren dan een gevoel dat 'ik' het zelf beslist heb, maar er is geen ik
* alles op macroscopisch niveau is deterministisch
* het verleden ligt wel degelijk vast, het is niet onzeker. onze kennis van het verleden is onzeker
Ik ben er zeker van dat iedereen dit al wel gehoord heeft (maar misschien niet mee akkoord gaat) , dus ik val waarschijnlijk in herhaling![]()
wat bedoel je met "onvoldoende gerechtvaardigd" ????Amerauder schreef: ↑14 nov 2025 13:17
En kun je dat ook aantonen?
Dat is nu juist een beetje het debat hè, het interessante punt dat Nick Land hier aandraagt. Zowel voor- als tegenstanders van de notie van vrije wil gaan er maar met zijn allen vanuit dat er niets kan gebeuren zonder dat het door iets dat daaraan voorafging werd veroorzaakt. Maar dat is een metafysische aanname die onvoldoende wordt gerechtvaardigd.
Er wordt een beetje gesoebat over de vraag of onze “ik-beleving” daar nog van invloed op kan zijn of niet, maar dit fundamentele punt – dat oorzaken hun gevolgen voor zich uit duwen als radartjes in een klokwerk, en dat de wereld en het leven dus eigenlijk niets dan één grote dode machine zijn – dat grotere punt wordt niet alleen niet onder ogen gezien, er wordt daarmee ook niet aan de voorwaarden voldaan om ook maar in staat te zijn er aan te kunnen twijfelen.
Om Hume's beroemde kritiek op causaliteit aan te halen: je kunt causaliteit nooit zien. Je ziet twee dingen die elkaar opvolgen, en als zich dat heel vaak herhaalt dan infereer je daar een causaal verband uit. Maar voor Hume is dat ten eerste niet iets dat in de wereld zit, maar iets dat de menselijke geest op de wereld projecteert, en ten tweede geen rationeel geldige inferentie. Causaliteit is voor Hume een habit, een gewoonte die nodig is om iets van de wereld te maken. Hij zegt interessant genoeg hetzelfde over het gevoel een "ik" te zijn, ook dat is slechts een gewoonte.outremer schreef: ↑14 nov 2025 13:25wat bedoel je met "onvoldoende gerechtvaardigd" ????Amerauder schreef: ↑14 nov 2025 13:17
En kun je dat ook aantonen?
Dat is nu juist een beetje het debat hè, het interessante punt dat Nick Land hier aandraagt. Zowel voor- als tegenstanders van de notie van vrije wil gaan er maar met zijn allen vanuit dat er niets kan gebeuren zonder dat het door iets dat daaraan voorafging werd veroorzaakt. Maar dat is een metafysische aanname die onvoldoende wordt gerechtvaardigd.
Er wordt een beetje gesoebat over de vraag of onze “ik-beleving” daar nog van invloed op kan zijn of niet, maar dit fundamentele punt – dat oorzaken hun gevolgen voor zich uit duwen als radartjes in een klokwerk, en dat de wereld en het leven dus eigenlijk niets dan één grote dode machine zijn – dat grotere punt wordt niet alleen niet onder ogen gezien, er wordt daarmee ook niet aan de voorwaarden voldaan om ook maar in staat te zijn er aan te kunnen twijfelen.
voor zover ik weet vindt dit in de "echte" wereld altijd plaats
ik zou het super interessant vinden indien u een voorbeeld kan geven.
of iets wat zou kunnen hinten in de richting die u wil bespreken
Nu pik je er één klein stukje uit, ik heb na het citaat van Land mijn uitleg gegeven van waar hij (waarschijnlijk) op doelt. Voor Kant is tijd transcendentaal; je kunt het niet ervaren, want het structureert nou juist de ervaring zelf. De opeenvolging van dingen in de wereld die je waarneemt (en de causaliteit die op basis van die opeenvolging wordt geconstrueerd), de beweging, en het denken zelf hebben allemaal tijd als mogelijkheidsvoorwaarde. Hoe kun je tijd dan op die deterministische manier conceptualiseren binnen het denken? Je zit zelf al namelijk in de tijd. Zowel deterministen als voluntaristen zien dit niet, en daarom voeren ze een verwarde discussie op basis van de aanname dat tijd is iets dat grijpbaar is binnen de tijd. Het inzien van die verwarring, en de gedeelde foute aanname die beide posities delen, is voor Land het einde van het debat.outremer schreef: ↑14 nov 2025 13:10VseslavBotkin schreef: ↑14 nov 2025 12:33Ik denk ten eerste dat Land de Nederlandse taal niet beheerst, dus ik twijfel of hij er iets van zou kunnen maken. Maar stel dat hij dat wel zou kunnen, dan zou hij het gewoon van de hand wijzen als verward. Je kunt het met hem oneens zijn, maar dan moet je wel ingaan op zijn argument natuurlijk.
Verward is ongeveer het laatste wat ik verwacht had als response..
een stukje uit je openings post :
"The future does not come out of the past; that is the mechanical, common-sensical error which is so tempting for everyone to make. The past, the present and the future, that structure of time comes out of time;"
voor mij zijn dat Engelse woorden die in een salade zijn gedraaid .
en nu ben ik ook "verward"
zelfs als ik tegen zijn argument zou willen ingaan, ik zou niet weten hoe er aan te beginnen
bon , ik heb alleen maar willen meegeven hoe ik erover denk
misschien is het best dat er verder gegaan wordt met de discussie over jouw post en niet wat ik ervan vind![]()
outremer schreef: ↑14 nov 2025 13:25wat bedoel je met "onvoldoende gerechtvaardigd" ????Amerauder schreef: ↑14 nov 2025 13:17
En kun je dat ook aantonen?
Dat is nu juist een beetje het debat hè, het interessante punt dat Nick Land hier aandraagt. Zowel voor- als tegenstanders van de notie van vrije wil gaan er maar met zijn allen vanuit dat er niets kan gebeuren zonder dat het door iets dat daaraan voorafging werd veroorzaakt. Maar dat is een metafysische aanname die onvoldoende wordt gerechtvaardigd.
Er wordt een beetje gesoebat over de vraag of onze “ik-beleving” daar nog van invloed op kan zijn of niet, maar dit fundamentele punt – dat oorzaken hun gevolgen voor zich uit duwen als radartjes in een klokwerk, en dat de wereld en het leven dus eigenlijk niets dan één grote dode machine zijn – dat grotere punt wordt niet alleen niet onder ogen gezien, er wordt daarmee ook niet aan de voorwaarden voldaan om ook maar in staat te zijn er aan te kunnen twijfelen.
voor zover ik weet vindt dit in de "echte" wereld altijd plaats
ik zou het super interessant vinden indien u een voorbeeld kan geven.
of iets wat zou kunnen hinten in de richting die u wil bespreken