Freethinker.nl

OK, misschien reageer ik wat te scherp. Laat me nog eens proberen. Ik zal me hieronder beperken tot bijbels monotheisme (joden, christenen, moslims).

Vooraf: wat hier volgt is wat ik in eer en geweten denk, en ik beschouw mezelf als een eervol en gewetensvol persoon. Je zal het met me eens zijn dat ik mijn standpunt kan wijzigen wanneer ik wil, maar dat jij en anderen het er mee moeten stellen.

Je vraagt welke demarcatie ik gebruik om een complex en omvattend fenomeen als monotheïsme te veroordelen als "aggressief en extremistisch".
Ik splits je vraag op, omdat ik geen aparte criteria heb voor monotheisme etc....:
1. wanneer is iets agressief?
2. wanneer is iets extremistisch?
3. voldoet monotheisme aan 1?
4. voldoet monotheisme aan 2?

1. Iets is agressief wanneer het dingen of personen niet in vrede laat. Dat kan zijn door een vijandig, gewelddadig of dreigend gedrag of discours, of door fysiek of verbaal opdringen eigen belangen of meningen (met dank aan Webster, Van Dale etc...)

2. Extremisme is een kwestie van graad. Iets kan gematigd of extreem zijn, ook monotheisme, ook monotheisten, ook cactusverzamelaars die altijd de laatste nieuwigheid willen.

3. Bijbels monotheisme als theorie is particularistisch is, stelt andersdenkenden per sé in gebreke, en idealiseert universele onderwerping van alles, voor altijd. Het is dus voor mij overduidelijk agressief.

4. Bijbels monotheisme als theorie is extreem omdat het geen fundamentele rem bezit om geweld te gebruiken wanneer het uitkomt. De geschiedenis illustreert dat, maar zelfs als het was gelukt de geschiedenis uit te wissen was de theorie alleen voldoende sprekend geweest. Belangrijk detail is hier de inherente noodzaak van onderwerping.

Nog een korte toelichting:

Ik beweer niet gezegd dat er geen andere agressieve theorieën zijn, of dat monotheisme de agressiefste theorie is die er bestaat. Theorieen als nazisme of sociobiologie bijvoorbeeld zijn even agressief en extremistisch, maar vormen een minder acuut gevaar voor de samenleving als geheel (alles kan veranderen!)

Natuurlijk wisselt de uitvoering van agressie en extremisme met de omstandigheden. Ik heb extreem aggressieve priesters gekend als kind. Vandaag, nu de kerken leeglopen, zijn ze de wandelende zachtaardigheid zelve. Anderzijds, terwijl de grote meerderheid van moslims in Europa voorstander is van steniging bij sommige ernstige misdrijven (en Europese priesters zeggen dat ze aspecten van de sharia wel zien zitten), lees ik dat de extremistische monotheisten in Iran het stenigen als straf zullen afschaffen.

Ik heb mijn redenen om niet licht over monotheisme heen te stappen: wanneer er een monotheistische meerderheid (christenen en moslims) in Europa tot stand komt, vrees ik het ergste, niet alleen voor de pluralistische samenleving, maar ook voor de veiligheid van de burgers en het voortbestaan van de moderniteit.

Sararje schreef:
ongelovige schreef:
Sararje schreef:Had gisteravond geen tijd, maar ik zal als ik het niet vergeet vanavond even de namen opzoeken. Bij mijn weten is de naam Ezra niet verwant aan de naam Jozua. Kan ook niet want de naam Jozua (Johoshoea in het Hebr.) heeft zoals Theoloog al betoogde niet dezelfde stamletters als Ezra. Als je de naam "Yah-helpt" in het Hebr. wil hebben, dan heb je het over de (bestaande) naam Azarjah. Echter, helpen is, zowel in het Nederlands als in het Hebreeuws, niet hetzelfde als redden/verlossen.

Collegavanerik: bij mijn weten niet.
Heb je mijn antwoord hierboven gezien?
Ja, en ik concludeer dat jij ofwel Hebreeuws probeert te leren dmv een woordenboek ofwel goed kan lezen in de Blue Letter Bible maar in beide gevallen weinig tot geen kennis van het oud-Hebreeuws hebt want anders zou je niet zulke dingen beweren.

Je overschat me schromelijk. Ik heb die dingen niet zelf bedacht. Ook een beetje verbaasd over de heisa. Je hebt dus mijn antwoord NIET gelezen. Lijkt wel een kwaal hier. Allemaal gekwetste monotheisten?

ongelovige schreef:
Sararje schreef:
ongelovige schreef: Heb je mijn antwoord hierboven gezien?
Ja, en ik concludeer dat jij ofwel Hebreeuws probeert te leren dmv een woordenboek ofwel goed kan lezen in de Blue Letter Bible maar in beide gevallen weinig tot geen kennis van het oud-Hebreeuws hebt want anders zou je niet zulke dingen beweren.
Je overschat me schromelijk. Ik heb die dingen niet zelf bedacht. Ook een beetje verbaasd over de heisa.

Ach, ik sta bekend als de nitpicker van het forum als het gaat om Hebreeuwse teksten. Overigens raad ik je bij dergelijke onderzoeksresultaten altijd heel kritisch te blijven hoewel zeker als je er zelf geen kaas van gegeten hebt, dat veelal niet makkelijk is. Toch zie je bij redelijk veel bijbelonderzoekers een soort vooringenomenheid naar hun eigen achtergrond toe. Hierdoor worden nog wel eens verbanden gemaakt die niet altijd even terecht zijn, zoals jouw voorbeeld.

Over je vorige posting kan ik simpeler zijn: door deze nuancering krijg je nu precies waar velen al naar toe wilden. Je plaatst het in een context van tijds- en plaatsgebondenheid. Hierdoor kan je de gestelde inherentie (zoals die door topicstartster werd gesteld) niet meer hard maken (of wel soms?). Immers, door te stellen dat "universalisitische monotheismen agressief extremistisch zijn", maak je deze nuancering niet. Overigens zal je bij zeer weinig forumleden zien dat ze lichtzinnig of snel over de gevaren uit het verleden (en heden) van georganiseerde religies heenstappen. Echter, "religie is niet de bron van alle kwaad" bij wijze van spreke is niet de mening die algemeen gedeeld wordt op dit forum.
Toch blijf je trouwens wel met dat demarcatieprobleem van bipolair zitten en ik durf het zelfs nog even simpeler te stellen. Er zijn meer religies die uitgaan van de bijbel. Zijn die ook agressief extremistisch? Denk aan religies zoals het Mormonisme en de Bahaï. Bovendien wanneer noem je iets verbaal agressief? Wordt ook een heel subjectief (en daarmee arbitrair) criterium vermoedelijk. Zo vindt een Jehovagetuige zijn rethoriek niet verbaal agressief maar vindt het overgrote deel van de Nederlanders het verbaal wel agressief... Waar zie jij trouwens de noodzaak tot globale onderwerping aan de doctrine binnen het Jodendom?

Lezen jullie echt niéts van wat ik schrijf? Mag dat niet van Jahweh of zo?

ongelovige schreef:
Sararje schreef:
ongelovige schreef: Heb je mijn antwoord hierboven gezien?
Ja, en ik concludeer dat jij ofwel Hebreeuws probeert te leren dmv een woordenboek ofwel goed kan lezen in de Blue Letter Bible maar in beide gevallen weinig tot geen kennis van het oud-Hebreeuws hebt want anders zou je niet zulke dingen beweren.

aangepast.
Je overschat me schromelijk. Ik heb die dingen niet zelf bedacht. Ook een beetje verbaasd over de heisa. Je hebt dus mijn antwoord NIET gelezen. Lijkt wel een kwaal hier. Allemaal gekwetste monotheisten?

edit collegavanerik: geen rood gebruiken svp

ongelovige schreef:
Sararje schreef:
Ezra (Arabisch 'Uzair, Hebreeuws Afar-Yah) betekent "Yah helpt", dus ongeveer hetzelfde als Jozua en Jezus.
Offtopic: Zou je me een referentie kunnen geven van deze bewering? Helpen is La'azor, maar ik zie daar niet het verband met Jozua of Jezus. Bovendien zal ik even de Hebreeuwse teksten eropna slaan maar volgens mij maak je ook hierbij een fout. Zowiezo zie ik niet waar het staat dat "Yah helpt".
Ik kan mijn originele bron niet zo snel terugvinden. Google brengt me echter naar volgende link (vroeger was het veel lastiger zulke informatie te verzamelen!):
http://www.abarim-publications.com/Meaning/Joshua.html. Misschien kan je daar zelf eens gaan kijken, omdat de hebreeuwse schrijfwijze er telkens bijstaat, maar ik krijg ze niet in freethinker geplakt. Hier de relevante tekst uit genoemde link (hebreeuwse karakters weggelaten).
In de tekst wordt verwezen naar twee bronnen:
BDB: Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon of the Old Testament
NOBSE: The New Open Bible Study Edition, Thomas Nelson Publishers, Nashville.

The name Joshua occurs four times in the Bible. Most famous is the judge Joshua the Ephraimite, the successor of Moses and the one who leads Israel into the Promised Land. The original name of this Joshua is Hosea (Hosea; Num 13:16) but Moses names him Joshua.
Other Joshuas are: the owner of a field in Beth-shemite where the Ark returns to Israel (1 Sam 6:14); A governor of Jerusalem (2 Kings 23:8 ); A high priest (Hag 1:1).
Joshua is also the original Hebrew form of the Greek name Jesus. A shortened form of Joshua (although not clear in English) is the name Jeshua (Jeshua).

The name Joshua is a compilation of two elements. The first element is yah, which is the commonly accepted abbreviated form of YHWH, which is YHWH, the Name of the Lord.
The second part of the name comes from the verb yasha (yasha 929), be saved, delivered. Derivations yasha (yesha 929a) and yeshua (yeshua 929b) both mean salvation. Derivation shoa (shoa 929c) indicates a 'free man,' meaning an independent person.

BDB lists Joshua under YHWH and reads Yah Is Salvation. NOBSE reads Yahweh Is Salvation.

The name Joshua is the Hebrew form of the Greek name Jesus, and most probably the name by which Jesus was known by His contemporaries. Jesus was fascinated by the Book of Isaiah, probably mostly because this Book appears to be entirely about Him, but perhaps also because the name Isaiah (Isaiah) is almost identical to the name Joshua with the two segments reversed.

En waarom ben juist jij een meer betrouwbare bron op het gebied van het oud hebreeuws?

Merkwaardig dat ik nog maar enkele weken geleden naar het hoofd geslingerd kreeg dat ik geen Arabisch ken! Die monotheisten zijn toch allemaal hetzelfde....

En tel maar even tot tien Ongelovige, voordat je nog verder gaat.

ongelovige schreef:OK, misschien reageer ik wat te scherp. Laat me nog eens proberen. Ik zal me hieronder beperken tot bijbels monotheisme (joden, christenen, moslims).

Bedankt, ik ben blij dat te horen, welnu je bent ook een brede discussie met meerdere mensen aan het voeren en daarbij kan het voorkomen dat het lijkt alsof iemand de discussie niet serieus neemt. Een misverstand is dan gauw geboren en gelukkig hebben we deze uit de weg kunnen ruimen.

Ik neem de vrijheid op jouw posting in een andere volgorde te citeren om mijn standpunten en ideeën duidelijk uit te leggen.

Vooraf: wat hier volgt is wat ik in eer en geweten denk, en ik beschouw mezelf als een eervol en gewetensvol persoon. Je zal het met me eens zijn dat ik mijn standpunt kan wijzigen wanneer ik wil, maar dat jij en anderen het er mee moeten stellen.

Iedereen staat vrij een standpunt in te nemen, aan te passen of te behouden ondanks dat er geschillen kunnen wezen, gelukkig wel.

Je vraagt welke demarcatie ik gebruik om een complex en omvattend fenomeen als monotheïsme te veroordelen als "aggressief en extremistisch".
Ik splits je vraag op, omdat ik geen aparte criteria heb voor monotheisme etc....:
1. wanneer is iets agressief?
2. wanneer is iets extremistisch?
3. voldoet monotheisme aan 1?
4. voldoet monotheisme aan 2?

Wel dat is waar het om draait, voldoet monotheïsme heden ten dage aan bepaalde criteria waarmee men monotheïsme kan veroordelen tot agressief of extremistisch.

Ik neem dus even de vrijheid om de volgorde van citeren te wijzigen....

Ik beweer niet gezegd dat er geen andere agressieve theorieën zijn, of dat monotheïsme de agressiefste theorie is die er bestaat. Theorieen als nazisme of sociobiologie bijvoorbeeld zijn even agressief en extremistisch, maar vormen een minder acuut gevaar voor de samenleving als geheel (alles kan veranderen!)

Dan zou het dus ook kunnen zijn dat, wanneer alles kan vernaderen men heden ten dagen ook zal zien dat een (groot) gedeelte van de monotheïstische opvattingen veel minder agressief en extremistisch zijn doordat er een andere uitleg aan de leer, en dus er een andere leer wordt gevolgd, mee eens? Immers, als men een leerstelling anders gaat uitleggen dan verandert feitelijk ook de leerstelling toch? Op z'n minst het effect van die leerstelling....

Natuurlijk wisselt de uitvoering van agressie en extremisme met de omstandigheden. Ik heb extreem aggressieve priesters gekend als kind. Vandaag, nu de kerken leeglopen, zijn ze de wandelende zachtaardigheid zelve. Anderzijds, terwijl de grote meerderheid van moslims in Europa voorstander is van steniging bij sommige ernstige misdrijven (en Europese priesters zeggen dat ze aspecten van de sharia wel zien zitten), lees ik dat de extremistische monotheisten in Iran het stenigen als straf zullen afschaffen.

Je onderkent dus ook dat met het veranderen van de omstandigheden maar ook met de tijd leerstellingen hun kracht verliezen of simpelweg veranderen omdat de uitleg aan een leerstelling verandert, mee eens?

Ik heb mijn redenen om niet licht over monotheisme heen te stappen: wanneer er een monotheistische meerderheid (christenen en moslims) in Europa tot stand komt, vrees ik het ergste, niet alleen voor de pluralistische samenleving, maar ook voor de veiligheid van de burgers en het voortbestaan van de moderniteit.

De geschiedenis leert ons dat de islam en het christendom niet echt een glansrijke rol hebben gespeelt in het vreedzaam verbreiden van het geloof, ik denk dat we daar wel kunnen convergeren. Maar ik denk dat we ook wel kunnen convergeren op het punt dat we monotheïsme alleen daar moeten critseren waar het extremisme en/of agressiviteit propageert. Ik hoop dat we ook daar kunnen convergeren dat veel monotheïstische gelovigen zelf ook wel eens allang afstand kunnen hebben genomen van de leerstellingen die aggressiviteit en/of extremisme in de hand werken puur door een andere uitleg van die leerstelling.

Belangrijk is denk ik dat wanneer men een leerstelling anders uit gaat leggen de intrinsieke waarde van deze leerstelling verandert en daarmee dus ook de leerstelling.

Nu gaat het erom of wij criteria kunnen vinden wanneer iemand agressief extremisme predikt vanuit zijn/haar geloof. Ik denk (al wat vooruitlopende) dat we hooguit criteria kunnen vinden voor groepen binnen de monotheïstische geloven dan het gehele monotheïstisch geloof binnen deze criteria kunnen veroordelen voor extremisme / agressiviteit. Met ander woorden, hoewel de monotheïstische geloven welliswaar universele theoriën / overtuigingen zijn (en atheïsme is wat dat betreft ook universeel) kunnen we niet de monotheïstische geloven in z'n geheel veroordelen dat het alleen maar extremisme en agressiviteit is omdat veel vormen van monotheïsme allang afstand hebben genomen van extremisme en agressiviteit. Mee eens?

De reden dat ik vroeg om criteria om monotheïstische godsdienten in het geheel te veroordelen tot agressief / extremistisch is dat ik niet denk dat deze criteria gegeven kunnen worden omdat men deze criteria dan zo ruim zou moeten stellen dat ook vredelievende monotheïsten meegerekend moeten worden. Ik denk dus ook dat de criteria die jij geeft welliswaar voor een gedeelte van de monotheïstische gelov(ig)en geldig kunnen zijn maar lang niet voor alle.

Laten we het eens onderzoeken;

1. Iets is agressief wanneer het dingen of personen niet in vrede laat. Dat kan zijn door een vijandig, gewelddadig of dreigend gedrag of discours, of door fysiek of verbaal opdringen eigen belangen of meningen (met dank aan Webster, Van Dale etc...)

Maar met het uitspreken van dit criteria neem jij agressie heel ruim. Op zich niets mis mee, maar is een agressieve reclame campagne ook agressief in de zin van fysiek geweld? Ik laat soms dingen ook niet in vrede d.m.v. discours, maakt mij dat agressief?
Natuurlijk wanneer we het hebben over geweldadig opdringen stappen we een grens over die we inderdaad agressief en extremistisch kunnen noemen. Dat is ook inderdaad geldig voor een groep monotheïsten maar zeker niet allemaal.

Agressief is een ruim begrip, en ik neem aan dat het zwaartepunt bij een veroordeling ligt bij "geweldadig opdringen / niet met rust laten"

Anderzijds mag iemand van mij agressief zijn mening proberen op te dringen d.m.v. bijvoorbeeld agressieve discussie technieken.

(Ik probeer dus het verschil te schetsen in de opvatting agressief en veroordeel dit alleen in de zin wanneer het geweldadig is)

2. Extremisme is een kwestie van graad. Iets kan gematigd of extreem zijn, ook monotheisme, ook monotheisten, ook cactusverzamelaars die altijd de laatste nieuwigheid willen.

Maar dan ben je het toch met me eens dat monotheïsme lang niet in alle gevallen (heden ten dage) extremistisch is?

3. Bijbels monotheisme als theorie is particularistisch is, stelt andersdenkenden per sé in gebreke, en idealiseert universele onderwerping van alles, voor altijd. Het is dus voor mij overduidelijk agressief.

Ook hier ken ik (van voornamelijk christelijke mensen) weer veel verschillende opvattingen over. Maar het is een waarheidclaim "er bestaat een god die de baas is over alles" prima......maar mijn waarheidclaim t.o.v. de vorige is net zo vernietigend (en ook opdringerig)....."jullie god bestaat helemaal niet".

Misschien had er bij moeten staan dat andersdenkenden naar de hel gaan, maar veel monotheïsten hebben de hel bijvoorbeeld al afgewezen cq. andere uitleg aangegeven.

4. Bijbels monotheisme als theorie is extreem omdat het geen fundamentele rem bezit om geweld te gebruiken wanneer het uitkomt.

"Gij zult U naasten liefhebben als U zelf" "keer de andere wang toe" zijn voor veel christenen de fundamentele rem om nooit geweld of andere vormen van extremisme toe te passen.

En natuurlijk, de bijbel en de koran kennen nu eenmaal minder "verheffende" passages. Maar het is de interpretatie van deze leerstellingen die de doorslag geeft.

Er zijn dus ook agressieve extremisten in de monotheïstische godsdiensten te vinden maar ook vele die zeker niet voldoen aan een wat engere begripsomschrijving van agressief en extremistisch. (agressief m.b.t. geweld)

De geschiedenis illustreert dat, maar zelfs als het was gelukt de geschiedenis uit te wissen was de theorie alleen voldoende sprekend geweest. Belangrijk detail is hier de inherente noodzaak van onderwerping.

De geschiedenis laat zeker geen mooi beeld zien van de verspreiding van bijvoorbeeld het christendom of de islam. Maar de verspreiding van het Jodendom over de hele wereld laat weer een ander beeld zien. Joden die voortdurend op de vlucht waren vanwege het Joods zijn.......

En waarom ben juist jij een meer betrouwbare bron op het gebied van het oud hebreeuws?

Omdat ik het aantoonbaar wel beheers zonder me te hoeven bedienen van autoriteitsargumenten.

Merkwaardig dat ik nog maar enkele weken geleden naar het hoofd geslingerd kreeg dat ik geen Arabisch ken! Die monotheisten zijn toch allemaal hetzelfde....

Ik monotheistisch? Integendeel. Bovendien heb ik je posting gelezen alleen heb ik daar kritisch commentaar op gegeven waaruit m.i. blijkt dat het tegendeel juist is. Dat jij niet in die discussie kan meedoen omdat je kennis van het oud-Hebreeuws ontbeert, ja sorry, maar dat is het risico van autoriteitsargumenten. Die zijn heel link op het moment dat de autoriteit wordt ontkracht. Dus tel tot tien en dan praten we verder...

Beste Bipolair,

Bedankt voor je antwoord. het is veel plezieriger te diskussieren als je weet wat je tegenstander denkt.

Zo bekeken kunnen we de kwestie herleiden tot het begrip 'veranderlijkheid'. Zowel christenen, moslims als joden (ik denk aan het boek Joshua en aan het moderne israel) hebben zowel menslievendheid als agressie laten zien.

Je onderkent dus ook dat met het veranderen van de omstandigheden maar ook met de tijd leerstellingen hun kracht verliezen of simpelweg veranderen omdat de uitleg aan een leerstelling verandert, mee eens?

Daar ben ik het mee eens, maar daarnaast bestaat ook zoiets als slapende ideologieën (of leerstellingen). Denk bijvoorbeeld aan de islam vóór de Iraanse revolutie, of de gedachte aan het beloofde land Israel, slapend gedurende achttien eeuwen. Ik houd 'theorieën'' in het oog onafhankelijk van de huidige mensen, omdat we niet weten wanneer (onder welke druk) ze kunnen ontwaken.

Veel vormen van monotheïsme hebben allang afstand hebben genomen van extremisme en agressiviteit. Mee eens?

Ja, maar het is niet mijn bedoeling religies te beoordelen in de zin van veroordelen of vrijspreken, wel om het eventuele risico voor de pluralistische samenleving in te schatten. Dus is de belangrijkste vraag: hoe weten we of een religie definitief veranderd is? Tenslotte leert de geschiedenis dat religies hun repressief optreden altijd verzacht hebben onder druk van andersdenkenden of van externe omstandigheden.

De katholieke kerk (zomaar een voorbeeld) heeft nog maar sinds enkele decennia met veel frustratie afstand genomen (ik bekijk het even optimistisch) van harde standpunten ivm diskriminatie van vrouwen en homo's, van abortus, euthanasie, geboortebeperking, de zondagsplicht, de biecht etc...etc... Rekenen we in eeuwen dan moeten we aan nog zwaardere repressie denken. Voor al die dingen hadden ze een voor hun voldoende ideologie.

Kan jij zeggen of de ommekeer definitief is? Wat als een confessioneel front (voor mijn part niet alle, maar voldoende joden, christenen, moslims, sikhs, hindus...) de absolute meerderheid in Europa krijgt? Zouden de hardliners van deze bewegingen niet plots hun achterban mee kunnnen krijgen? Hoe snel is Iran (groter dan Europa) niet veranderd van een moderne samenleving in een griezelige theocratie? Uit welke duisternis kwam plots de enorme aanhang van Khomeini te voorschijn, en waar vonden ze zo snel een ideologie?

Maar dan ben je het toch met me eens dat monotheïsme lang niet in alle gevallen (heden ten dage) extremistisch is?

Volledig mee eens.

Sararje schreef:
En waarom ben juist jij een meer betrouwbare bron op het gebied van het oud hebreeuws?
Omdat ik het aantoonbaar wel beheers zonder me te hoeven bedienen van autoriteitsargumenten..

Om van een autoriteitsargument te spreken moet je toch mijn bron nog even falsifieren.

Inmiddels gebruik jij een autori-tijdsargument?
Had gisteravond geen tijd, maar ik zal als ik het niet vergeet vanavond even de namen opzoeken.

Ach, het falsificeren heb ik zelf al gedaan middels duidelijke argumenten waarom je redenering taalkundig niet opgaat, wat betreft mjn tijd: ik heb een Hebreeuwse bijbel thuis liggen, die ik zonder problemen kan gebruiken om de spelling van de naam Ezra op te zoeken en dus te kijken of de stamletters overeen komen (ben daar nog niet zeker van uit mijn hoofd).

Zou de stelling niet moeten zijn dat de bronnen (Bijbel, Koran, Tora) van de drie grote monotheïstische godsdiensten elementen in zich hebben die ervoor kunnen zorgen dat hun navolgers zich agressief en extremistisch kunnen uiten met beroep op deze bronnen? Dan kun je dus stellen dat er een extremistisch en agressief gevaar schuilt in deze monotheïstische religies omdat de bron hiertoe de ruimte biedt.
Als je het namelijk over deze drie religies in het algemeen hebt en die agressief en extremistisch noemt dan kun je niet om de navolgelingen heen waar deze criteria niet voor gelden.

Dat kan je niet hardmaken Kitty want waar Christenen exegetiseren, hebben Moslims Hadith en Joden de Talmoed als verzachtend laagje die ze stuk voor stuk hoog achten en zeer belangrijk achten. Bovendien kan je niet een gelovige zuiver kenschetsen aan de hand van wat het boekje predikt anders hadden we hier een totale anarchie gehad.

ongelovige schreef:Lezen jullie echt niéts van wat ik schrijf? Mag dat niet van Jahweh of zo?

Ik lees aandachtig en met grote belangstelling alles wat je in dit topic geschreven hebt en dank je voor je zeer interessante en doordachte bijdragen waar je heel wat tijd in hebt gestoken en moeite voor hebt gedaan. Je zienswijze convergeert geheel met wat ik zelf eerder in dit topic over de zaak gezegd heb en ik heb er niets aan toe te voegen, noch iets op aan te merken.

Freethinker.nl

Universalistisch monotheïsme: agressief extremisme !