Peter van Velzen schreef: ↑15 jul 2023 01:29
Dan heeft de camera iets waargenomen. Maar de ervaring komt dan pas later, als er een foto wordt bekeken.
Een object kan natuurlijk niet waarnemen. Dat spreekt redelijk voor zich en behoeft eigenlijk geen verdere uitleg. Het kan hoogstens registreren, informatie verwerken. Dat is al heel wat, het is uiterst bijzonder en ingrijpend, maar waarnemen is het niet.
Interessanter is waarom men zo bereid is deze twee met elkaar te verwarren.
VseslavBotkin schreef: ↑15 jul 2023 07:59
Foto's kunnen heel misleidend zijn als je er niet voorzichtig mee omgaat.
Foto’s lijken zo ontzettend veel op datgene waar ze een afbeelding van zijn dat de moderne mens maar al te vaak – misschien wel vaker dan niet – vergeet dat het inderdaad afbeeldingen zijn, waardoor hij het waarnemen van een afbeelding en het waarnemen van het oorspronkelijke ding dat werd afgebeeld, met elkaar verwart. Men verliest de distinctie ertussen, hij denkt dat de foto een werkelijkheid vertegenwoordigt, en dat verlies, dat onvermogen om nog langer het verschil op te kunnen merken, het verlies van dat vermogen is niet alleen de oorzaak van het nihilisme, het is misschien wel de meest kenmerkende eigenschap van het tijdperk waarin wij leven – van het informatietijdperk.
Als iemand wil weten wat er in deze mooie maatschappij van ons nu eigenlijk gaande is, dan is dit onvermogen het verschil te zien tussen werkelijkheid en fictie – dat in de tijd dat we het met schilderijen en verhalen rond het kampvuur moesten doen nog zo ontzettend vanzelfsprekend was – misschien wel het allerbeste startpunt.
Mullog schreef: ↑14 jul 2023 21:04
De waarneming is primair, er komt iemand de kamer in. De interpretatie is dat er iemand binnenkomt die je mag of iemand waar je de pest aan hebt of iemand die je niet kent. Dat bepaalt erg de ervaring.
Eerdere ervaringen beïnvloeden de interpretatie inderdaad, maar niet alleen dat, ze beïnvloeden ook de waarneming zelf.
Als je iemand die vaak in dezelfde omgeving als jij begeeft niet kent, dan herken je hem ook niet, ook al loop je dagelijks langs hem heen. Leer je hem kennen, dan gaat het je ineens opvallen hoe vaak je hem eigenlijk tegenkomt. Zo zijn er ontzettend veel zaken die je pas gaat zien nadat je ergens op gewezen bent, maar niet daarvoor, zoals Johan Cruyff zegt:
Je gaat het pas zien als je het doorhebt.
Dergelijk gevallen, waar eindeloze voorbeelden van te bedenken zijn, leren iets over de werking van de geest, ze leren ons dat ervaringen van invloed zijn, niet alleen op onze meningen en overtuigen, maar op het waarnemen zelf bovendien.
De truc is om te beseffen dat de lichtstralen die je netvlies raken op zichzelf nog geen waarneming vormen. Dit is ook waarom een machine niet kan waarnemen, maar wel licht kan registreren. Het is pas een waarneming als – en enkel als – je geest iets doet met die interactie, als je geest er iets van maakt.
***
Er zijn natuurlijk tal van manieren waarop het woord ervaring gebruikt wordt. Men zegt op reis te gaan om ‘ervaringen op te doen’. Iemand kan zeer ervaren ergens in zijn, bijvoorbeeld in putjesscheppen. Maar de manier waarop ik het woord nu gebruik is de manier waarop het ervaren altijd net ietsje meer is dan het verwerken van zintuiglijke informatie alleen. Zo kan iemand bijvoorbeeld eenheid met het universum ervaren. Of liefde ervaren. Dat zijn nou niet bepaald zaken die samenvallen met het verwerken van zintuiglijke informatie, het is net iets meer dan dat, al is maar een klein beetje meer.