Geplaatst: 17 okt 2008 11:12
Inderdaad, en je vindt de beklemtoning ervan zeer sterk bij mensen zoals Carl Sagan of Richard Dawkins, wanneer ze het over het geheel van de wetenschappelijke zoektocht hebben. Zie bijvoorbeeld het eind van: http://www.digitaljournal.com/article/259778 , luister vanaf 46:10 en je hoort de wetenschapper termen als 'majesty' en 'thrilling' uit de kast nemen. Of hoor Dan Dennett spreken in dezelfde documentaire vanaf 43:14 : 'amaaaazing', 'wonderful', alweer 'amaaazing', 'exuberance', 'stunning', 'great'. Of bekijk deze http://www.youtube.com/watch?v=p86BPM1GV8M Carl Sagan is als de opperpriester van de moderne mens, de ultieme Goeroe. Hier hoor je de wetenschapper spreken als de schenker van de grootste, hoogste religie die de mens ooit gekend heeft, als de beste dichter ooit, als de schenker van de allergrootste kunst van alle tijden, als de gewichtigste moraalridder die ooit een paard bereden heeft. En die grenzeloze autoriteit wordt hem verschaft via een onuitsprekelijke grootsheid van het bestaan dat de wetenschap voor de mens zichtbaar heeft gemaakt.sjaakdaak schreef:Het zou inderdaad best kunnen zijn dat mensen die behoefte hebben. Ik herinner me nog wel dat ik me voor het eerst de samenhang besefte tussen alle onderdelen van mijn natuurlijke omgeving, die ik voor die tijd slechts als bouwstenen met een naam beschouwde. Dat was best een intens gevoel.De mens heeft de behoefte op het leven te kunnen kijken alsof het een 'mooi, groots, geweldig, imposant, bijzonder waardevol' schilderij is. Op deze manier geeft hij ultieme zin aan zijn leven.
Het zijn gevoelens. Je kunt ze vergeten, je kunt ze negeren, je kunt ze laten verwateren en afkoelen tot een alledaags 'weten' dat je verder koud laat, maar je kunt ook het omgekeerde doen, ze voeden en erop oefenen of er zelfs in zwelgen, ze opvoeren tot extatische hoogte.Het was echter meer de manier van denken die ik er plotseling had bijgekregen die me dat gevoel gaf dan een verwondering over de schoonheid van het systeem. Inmiddels is die manier van kijken naar natuurlijke systemen meer een normale toestand geworden, en door mijn studie ben ik zelfs weer teruggekeerd naar een denkwijze waarin vaak alsnog weer in eenheden gedacht wordt, en waarin de samenhang slechts weerspiegeld is in de uitkomst van statistische analyses. Dat is dus niet echt heel romantisch.
Ik denk dat je gelijk hebt. Wat wij de ervaring van 'religie' noemen is volgens mij exact hetzelfde als de ervaring van kunst, in het bijzonder van muziek; of de intense ervaring van liefde of van haat. Je kunt het allemaaal onder de noemer brengen van de kunst van het diep beleven van gevoelens.Ik heb eens wat stukjes gelezen over verschillen tussen mensen wat betreft hun vermogen religieuze ervaringen en gevoelens te hebben. Ik kan me helaas niet herinneren waarin dat precies was, dus ik zal mijn boekenkast weer eens om moeten spitten. In ieder geval was de strekking van het verhaal dat een niet eens zo heel klein percentage van de mensen de gevoelens van overweldiging helemaal niet kent, en ook niets heeft met rituelen. De paar keer dat ik bij gelegenheden waar het rituaal een rol speelde aanwezig was heb ik me vooral heel onprettig gevoeld. Ik neem de dingen veel te letterlijk misschien, maar het maakte op mij een heel onechte indruk. Kennelijk hoor ik dus bij de mensen die het vermogen missen de behoefte te voelen alles als groots en prachtig te ervaren, simpelweg omdat dat me niet lukt. Zelf ervaar ik dat niet echt als een gemis, en ik benijd hen die dat vermogen wel hebben ook niet. Samengevat: "de mens", uit jouw stelling is misschien wel de grootste gemene deler, maar het is niet zo dat iedereen behoefte heeft aan een passioneel gevoel van grootsheid van de natuur, God of iets anders.
Wie weet heeft het te maken met aangeboren eigenschappen, zoals we over muzikaliteit kunnen spreken als een aangeboren aanleg voor muziek, wie weet is het ook in ieder geval ten dele een zaak wat een mens kan ontwikkelen door erop te oefenen.
Zoals je uit het vorige kan opmaken: uiteraard. En zoals je ziet heft de wetenschap die emotie niet op. Het buigt religie eenvoudig om tot andere gedachten dan die men vroeger had. "Logica en wetenschap hebben niet het laatste woord bij gelovigen", laat je weten. Wel, dat hebben ze bij niemand, zoals je uit bovenstaande kan opmaken. Maar waar het om gaat is dat religieuze gelovigen met emotionaliteit werken dat tegen de wetenschap en de menselijke logica in gaat, en de emotionaliteit van bovengenoemde wetenschappers eenvoudig gezonder is, voortvloeit uit feiten.DeLeek schreef: Die emotie haalde ik er niet bij, maar dat komt uit de definitie.We zijn het er dus over eens dat emoties een belangrijke rol in dit leven spelen.
