Als je ervan uit gaat dat de moraal is gebaseerd op menselijke waarden, (dus als een bepaalde handeling de mens geen kwaad doet is het goed te noemen) zou je kunnen stellen dat het kopen van kleren gemaakt door kinderen is af te keuren.Rebecca schreef:De ontwikkeling van het moreel redeneren volgens (kinder)psycholoog Kohlberg.
In het zgn. preconventionele stadium bepalen in eerste instantie de gevolgen van een handeling of deze danwel goed of fout is. Voorbeeld: Erica geeft haar broertje een duw en moet zonder eten naar bed. De handeling wordt als fout gezien daar er een straf op volgt. Wanneer Erica een volgende keer haar broertje meehelpt met afwassen, mag zij een kwartier langer opblijven. Het meehelpen wordt als juist gezien daar het een beloning oplevert.
In het zgn. conventionel stadium wordt dat als juist geacht dat wat de autoriteiten, de omgeving (ouders, cultuur) voorschrijft. Conventioneel betekent dus: op gewoonte of overeenkomst berustend, zonder oorspronkelijk karakter. Kohlberg beweert dat de meeste volwassenen niet verder komen dan deze tweede fase terwijl er nog een derde fase volgt.
In het zgn. postconventionele stadium wordt een handeling beoordeeld op twee punten: die van de rechten van het individu en die van de normen die in de omgeving (ouders, cultuur)), samenleving heersen. Daarbij speelt de Grondwet, regels om met anderen tot overeenstemming te komen en de eigen mening een belangrijke rol. In dit stadium ontdekt men dat er boven de geldende normen andere waarden liggen zoals rechtvaardigheid en respect voor de waardigheid van een ander persoon c.q. levend wezen. Deze waarden worden tezamen met de heersende waarden en normen tegen elkaar afgewogen wat kan leiden tot een afwijkende mening dan die van de omgeving. De verschillende waarden zijn nu relatief; wat wil zeggen dat wat in het ene geval juist is dat in een ander geval niet hoeft te zijn. In het geval van Erica bijvoorbeeld wordt de juistheid van haar handelen om haar broertje een duw te geven vergoeilijkt wanneer deze een aankomende fietser niet ziet die frontaal op hem afrijdt. Een klein kind had allicht geen duw gegeven omdat duwen van de 'omgeving' (ouders) niet mag. In het geval van Erica's hulp met de afwas kan deze heel anders, als fout, worden bezien wanneer haar motieven om een kwartier langer op te blijven bedoeld zijn om het huishoudpotje van haar vader te 'legen'.
Op deze manier wordt het morele handelen een continue afweging van goed en fout, een kwestie van eigen verantwoordelijkheid.
Welke juiste motieven rechtvaardigen ons economisch systeem? Of/ En welke onjuiste motieven veroordelen ons economische systeem?
Welke juiste en/of onjuiste motieven rechtvaardigen: het kopen van kleding gemaakt door kinderen uit ontwikkelingslanden, tassen van leer i.p.v. bijv. canvas, koffie van DE i.p.v. Max Havelaar, bio-industriemelk i.p.v. biologsche melk, zinvol geweld (bijv. bio-industrie of de onderdrukking van vrouwen in bep. religies) i.p.v. zinloos geweld (mishandelen van huisdieren of huiselijk geweld), e.m.
B.V.D. (2de keer)
dus alles wat de vrijheid van de mens geweld aan doet is fout te noemen.
Vanuit deze optiek zou het kopen van een leren tas of het eten van vlees niet persé fout hoeven zijn. Maar de vraag is; moeten we onze moraal alleen baseren op menselijke waarden, of moeten we er nog iets aan toe voegen?
Als we naar het verleden kijken, kunnen we vaststellen dat zaken die toen als normaal werden beschouwd, zoals b.v. slavernij of nog meer recent rassendiscriminatie nu door de meeste mensen als ondenkbaar of beter nog, als afschuwelijk worden gezien. Misschien wordt het tijd dat dieren ook rechten krijgen. Wat geeft ons het recht onzelf hoger te achten dan de dieren? Is het niet zo dat de zwakkeren de meeste bescherming zouden moeten hebben? Als we er van uit gaan dat wij mensen meer rechten hebben dan de dieren om reden van ons verstandelijk vermogen, wat moeten we dan aan met verstandelijk gehandicapten ? hebben die ook minder rechten om reden van hun falende verstand? Nee, dat hebben ze niet, maar waarom de dieren dan wel?
