Peter van Velzen schreef: ↑21 jan 2026 12:19
De republikeinen vertonen weinig bereidheid tot checks en balances.
Donald T vertoont wel de neiging iedereen “onder de bus te gooien”, die ook maar enigszins tegensputtert.
Met
"de republikeinen" bedoel je feitelijk: een
meerderheid binnen de Republikeinse fractie. Dat onderscheid is relevant, maar het verklaart niet alles.
Ik ga er van uit dat de bereidheid tot
checks and balances wel degelijk bestaat, maar momenteel niet publiek wordt geuit. Niet uit overtuiging, maar uit angst voor politieke en persoonlijke repercussies. Dat mechanisme is bekend in systemen waar macht sterk gepersonaliseerd raakt.
Onder Trump zien we dat loyaliteit expliciet wordt afgedwongen. Kritiek, ook vanuit institutionele hoeken, wordt geframed als verraad. Zelfs voormalige generaals die militairen opriepen om onwettige bevelen te weigeren zijn publiekelijk bedreigd met vervolging wegens hoogverraad.
Dat creëert een afschrikwekkend precedent.
Daarmee verschuift het probleem van
'gebrek aan bereidheid' naar een chilling effect:
- mensen binnen politiek, defensie en bestuur weten wat hun constitutionele rol is,
maar ervaren reële risico’s om die rol ook daadwerkelijk te vervullen.
Wat daarbovenop komt, is de praktijk rond ICE. ICE zijn steeds vaker onherkenbare zwartgemaskerde mensen in voertuigen zonder kenteken die zonder zichzelf te identificeren met geweld mensen van straat pikken. Er zijn toenemende meldingen van harde, nauwelijks transparante handhaving, waarbij burgers worden opgepakt op basis van uiterlijk of accent, ondanks identificatie. Protest daartegen wordt door Trump consequent geframed als ondermijning van de nationale veiligheid. Wie daar tegen durft te demonstreren wordt door Trump weggezet als
'binnenlandse terroristen' die de veiligheid van het land ondermijnen.
In zo’n context is het te eenvoudig om te concluderen dat checks and balances
"niet meer bestaan". De vraag is eerder of ze tijdelijk worden verlamd door intimidatie, en of, en wanneer, het systeem voldoende tegenkracht hervindt om zichzelf te corrigeren.