Gerechtigheid

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
sytze
Diehard
Berichten: 1285
Lid geworden op: 27 okt 2011 22:07

Gerechtigheid

Bericht door sytze »

Wat is gerechtigheid of rechtvaardigheid? Is dit een bepaald evenwicht tussen levende/bewuste schepsels waarin tegenover een schepsel juist gehandeld word in de mate waarin hij anderen juist behandeld heeft?

Anaxiamander, een Griekse Filosoof, dacht dat gerechtigheid een bepaald evenwicht was. Maar dan tussen de elementen water, vuur en aarde. Elk element zou als het ware proberen te overheersen, maar hetgeen dat gezien kan worden als "gerechtigheid" is hetgeen dat het overheersen van één bepaald element waarheid word.

Nou lijkt me deze gedachte niet geheel onbruikbaar. In de zin van; wat als rechtvaardigheid in ieder geval een bepaalde functie kent als het niet laten overheersen van een onjuiste, of beter gezegd, een ongewenste handeling.

In het geval van het bestaan van een functionaliteit van het begrip "rechtvaardigheid" lijkt het me de zoektocht naar de oorzaak én de definitie ervan wat dichter bij. Want ook de oorzaak vind ik interessant, maar die overlapt waarschijnlijk geheel met de functionaliteit.

Groet, Sytze
Wie rijk wil zijn, moet niet zijn vermogen vermeerderen maar zijn hebzucht verminderen. (plato)
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21319
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Gerechtigheid

Bericht door Peter van Velzen »

Inderdaad is rechtvaardigheid een vorm van evenwicht. Evenwicht tussen de belangen van individuen. Vaak wordt dat evenwicht verstoort, en dan is het zaak eenieder recht te doen, door dat evenwicht te herstellen. Wat het juiste evenwicht is, daarover verschilt men van mening.

Communist: Iedereen moet evenveel "genieten"
Kapitalist: Iedereen mag uitsluitend "genieten" van wat van hem /haar is.

Om maar twee extreme visies te noemen. Uiteraard is er meer om van te "genieten" dan uitsluitend zaken die in geld kunnen worden uitgedrukt. Sociale relaties, vrijheid, macht. (de laatste twee zijn nauw verwant). Er zijn ook heel veel visies in hoeverre eenieders belang meetelt in verschillende gevallen en omstandigheden.

Om "recht" te doen, is ooit de fenomenen "rechter" en "rechtbank" bedacht. Uiteraard hebben de machtigen altijd geprobeerd zelf het recht in handen te nemen, maar dat is nooit blijvend gelukt.
Ik wens u alle goeds
itsuka
Berichten: 28
Lid geworden op: 17 okt 2013 11:58
Locatie: Eindhoven

Re: Gerechtigheid

Bericht door itsuka »

sytze schreef:Nou lijkt me deze gedachte niet geheel onbruikbaar. In de zin van; wat als rechtvaardigheid in ieder geval een bepaalde functie kent als het niet laten overheersen van een onjuiste, of beter gezegd, een ongewenste handeling.
Alleen vraag ik me af of je voldoende stappen zet met zo'n definitie. Wordt het probleem van de definitie in dat geval niet meteen verlegd naar te bepalen wat 'juist' of 'wenselijk' is? Het werk dat ik gezien heb van filosofen op het gebied van rechtvaardigheid probeert vooral te bepalen wat een juiste manier van handelen is, of dat nu op het persoonlijke vlak is of op het gebied van het inrichten van of het functioneren in de maatschappij. De kern zit blijkbaar meer in de definitie van het juiste handelen dan in de definitie van het begrip rechtvaardigheid zelf.

En ik kan me helaas niet herinneren of de betreffende filosofen in ieder geval de stelling opnemen dat als iedereen handelt conform hun theorie van het juiste handelen cq. de juiste inrichting van de maatschappij, rechtvaardigheid daarvan het directe gevolg is. Maar het zou me zeer verbazen als Rawls daar bv niet minimaal een paragraafje aan gewijd heeft.
Men become civilized, not in proportion to their willingness to believe, but in proportion to their readiness to doubt - Ambrose Bierce
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12345
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Gerechtigheid

Bericht door axxyanus »

Voor de mensen die meer belangstellingen hebben in dit onderwerp raad ik het volgende boek aan:

Michael J. Sandel
Rechtvaardigheid
Wat is de juiste keuze

Sandel bespreek daarin heel wat situaties, zoals o.a. Kan men een deelnemer aan een golftornooi verplichten om van hole naar hole te wandelen of is dat discriminatie t.o.v. mensen die slecht ter been zijn?
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11284
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Gerechtigheid

Bericht door Jagang »

axxyanus schreef:Voor de mensen die meer belangstellingen hebben in dit onderwerp raad ik het volgende boek aan:

Michael J. Sandel
Rechtvaardigheid
Wat is de juiste keuze

Sandel bespreek daarin heel wat situaties, zoals o.a. Kan men een deelnemer aan een golftornooi verplichten om van hole naar hole te wandelen of is dat discriminatie t.o.v. mensen die slecht ter been zijn?
Wat denk je in dat kader over dit topic?

http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 25&t=13180" onclick="window.open(this.href);return false;
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21319
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Gerechtigheid

Bericht door Peter van Velzen »

Jagang schreef: Wat denk je in dat kader over dit topic?

http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 25&t=13180" onclick="window.open(this.href);return false;
Ik moet aan een geleidehond denken.
Hebben wij het recht of zelfs de plicht hem te trainen?
Of zou dat een onrecht zijn?

Ik denk dat ik in dat verband absoluut niet veganistisch wil denken.
Misschien de veganisten ook niet :)
Ik wens u alle goeds
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12345
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Gerechtigheid

Bericht door axxyanus »

Jagang schreef:
axxyanus schreef:Voor de mensen die meer belangstellingen hebben in dit onderwerp raad ik het volgende boek aan:

Michael J. Sandel
Rechtvaardigheid
Wat is de juiste keuze

Sandel bespreek daarin heel wat situaties, zoals o.a. Kan men een deelnemer aan een golftornooi verplichten om van hole naar hole te wandelen of is dat discriminatie t.o.v. mensen die slecht ter been zijn?
Wat denk je in dat kader over dit topic?

http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 25&t=13180" onclick="window.open(this.href);return false;
Dat topic is me al wat te lang bezig om me daar nog serieus in te verdiepen. Ik weet niet of zoiets als veganisme wel gemakkelijk binnen een kader van gerechtigheid te plaatsen valt. Je kan natuurlijk de vraag stellen wat wat soort entiteiten verwachten we dat ze zich rechtvaardig gedragen. Daar lijken dieren niet toe te horen, ook niet volgens veganisten.
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11284
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Gerechtigheid

Bericht door Jagang »

Snap ik.
Ik denk ook eigenlijk dat het pas vanaf hier, net voor de binnenkomst van Earthheart interessanter voor je wordt.
Daarvóór zitten we redelijk in hetzelfde kringetje dat we al vaker gevaren hebben.
Ik denk dat met name Earthheart nog wel een uitdaging voor je kan zijn.
En nu ga ik stoppen met het kapen van Sytze's topic. :wink: (Sorry, Sytze!)

http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... &start=105" onclick="window.open(this.href);return false;
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12345
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Gerechtigheid

Bericht door axxyanus »

@sytze,

Zie jij gerechtigheid enkel in het vinden van een evenwicht of maakt het aanmoedigen van het "juiste" gedrag daar ook deel van uit?

Ik zal een voorbeeld geven om de vraag te verduidelijken. Er kan bv een gevangenisstraf staan od drugsgebruik. Dan kunnen we op zoek naar de juiste strafmaat voor het dealen. Als hash-gebruik een jaar oplevert wat is dan een rechtvaardige strafmaat voor de dealer. Maar dit stelt de strafbaarheid van hash-gebruik zelf niet in vraag.
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21319
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Gerechtigheid

Bericht door Peter van Velzen »

axxyanus schreef:@sytze,

Zie jij gerechtigheid enkel in het vinden van een evenwicht of maakt het aanmoedigen van het "juiste" gedrag daar ook deel van uit?

Ik zal een voorbeeld geven om de vraag te verduidelijken. Er kan bv een gevangenisstraf staan od drugsgebruik. Dan kunnen we op zoek naar de juiste strafmaat voor het dealen. Als hash-gebruik een jaar oplevert wat is dan een rechtvaardige strafmaat voor de dealer. Maar dit stelt de strafbaarheid van hash-gebruik zelf niet in vraag.
Axxyanus,
besef je niet dat het bestraffen van drugsgebruik - anders dan in geval van doping - helemaal niets met gerechtigheid te maken heeft? De drugsgebruiker doet niet noodzakelijkerwijs iemand enig onrecht aan, dus welek evenwicht dient er dan hersteld te worden?

Dit heeft alles te maken met kindere opvoeden door ze te slaan. Niets met gerechtigheid.
Ik wens u alle goeds
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12345
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Gerechtigheid

Bericht door axxyanus »

Peter van Velzen schreef:
axxyanus schreef:@sytze,

Zie jij gerechtigheid enkel in het vinden van een evenwicht of maakt het aanmoedigen van het "juiste" gedrag daar ook deel van uit?

Ik zal een voorbeeld geven om de vraag te verduidelijken. Er kan bv een gevangenisstraf staan od drugsgebruik. Dan kunnen we op zoek naar de juiste strafmaat voor het dealen. Als hash-gebruik een jaar oplevert wat is dan een rechtvaardige strafmaat voor de dealer. Maar dit stelt de strafbaarheid van hash-gebruik zelf niet in vraag.
Axxyanus,
besef je niet dat het bestraffen van drugsgebruik - anders dan in geval van doping - helemaal niets met gerechtigheid te maken heeft? De drugsgebruiker doet niet noodzakelijkerwijs iemand enig onrecht aan, dus welek evenwicht dient er dan hersteld te worden?
Maar mijn voorbeeld blijft werken als je drugs door doping vervangt. We zouden als maatschappij de keuze kunnen maken dat doping toegelaten is en als iedereen doping mag gebruiken is dat evengoed een evenwicht als wanneer niemand het mag gebruiken.

Dus op welke vraag richten we ons? Vertrekken we gewoon van het standpunt dat doping verboden is en zoeken we dan naar welke straffen/sancties voor bepaalde met doping geassocieerde misdaden/overtredingen terug voor een zeker evenwicht zorgen of buigen we ons ook over de vraag inhoeverre doping toelaten/verbieden gerechtigd is?
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21319
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Gerechtigheid

Bericht door Peter van Velzen »

axxyanus schreef:
Peter van Velzen schreef:
axxyanus schreef:@sytze,

Zie jij gerechtigheid enkel in het vinden van een evenwicht of maakt het aanmoedigen van het "juiste" gedrag daar ook deel van uit?

Ik zal een voorbeeld geven om de vraag te verduidelijken. Er kan bv een gevangenisstraf staan od drugsgebruik. Dan kunnen we op zoek naar de juiste strafmaat voor het dealen. Als hash-gebruik een jaar oplevert wat is dan een rechtvaardige strafmaat voor de dealer. Maar dit stelt de strafbaarheid van hash-gebruik zelf niet in vraag.
Axxyanus,
besef je niet dat het bestraffen van drugsgebruik - anders dan in geval van doping - helemaal niets met gerechtigheid te maken heeft? De drugsgebruiker doet niet noodzakelijkerwijs iemand enig onrecht aan, dus welek evenwicht dient er dan hersteld te worden?
Maar mijn voorbeeld blijft werken als je drugs door doping vervangt. We zouden als maatschappij de keuze kunnen maken dat doping toegelaten is en als iedereen doping mag gebruiken is dat evengoed een evenwicht als wanneer niemand het mag gebruiken.

Dus op welke vraag richten we ons? Vertrekken we gewoon van het standpunt dat doping verboden is en zoeken we dan naar welke straffen/sancties voor bepaalde met doping geassocieerde misdaden/overtredingen terug voor een zeker evenwicht zorgen of buigen we ons ook over de vraag inhoeverre doping toelaten/verbieden gerechtigd is?

In het geval van doping is de ongerechtigheid volledig gebaseerd op het feit dat het verboden is. Als het niet verboden was, dan zou niemand het onneerlijk noemen, is harder trainen dan immers ook niet oneerlijk, of pindakaas eten? Wat mij betreft schaffen ze de dopingcontroles direct af. Komt me heel wat eerlijker over. Hoogstens nemen we deelnemers uit competitie wegens gevaar voor hun gezondheid.

Helaas zijn we weer eens doorgedraait. . .
Ik wens u alle goeds
Gebruikersavatar
Knutselsmurf
Forum fan
Berichten: 151
Lid geworden op: 02 jun 2011 21:00
Locatie: Heemskerk

Re: Gerechtigheid

Bericht door Knutselsmurf »

Doping toestaan ?
Wat is de volgende stap, een fokprogramma om sporters met elkaar te kruisen ?
Dan zijn die Russische wetten over "traditionele relaties" toch nuttig bij de
olympische spelen en hebben we over 25 jaar weer nieuwe wereld records.
Door het toevoegen van plofkip DNA kan dat nog sneller.

De totale tijd is niet van belang, alleen het verschil t.o.v. de concurent teld.
In Nederland hebben moslims meer vrijheid om hun versie van de islam
te volgen en te verspreiden als dat zij dat in de "islamitische" landen hebben.
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Site Admin
Berichten: 21319
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Gerechtigheid

Bericht door Peter van Velzen »

Knutselsmurf schreef:Doping toestaan ?
Wat is de volgende stap, een fokprogramma om sporters met elkaar te kruisen ?
Dan zijn die Russische wetten over "traditionele relaties" toch nuttig bij de
olympische spelen en hebben we over 25 jaar weer nieuwe wereld records.
Door het toevoegen van plofkip DNA kan dat nog sneller.

De totale tijd is niet van belang, alleen het verschil t.o.v. de concurent teld.
Je hoeft niet aan het circus mee te doen. . . .
Die nieuwe wereldrecords komen toch wel. Alleen beperken we nu het gebruik van chemische middelen tot de soorten die je kunt gebruiken zonder te worden betrapt. Ik vraag me af wat daar eerlijk aan is.
Ik wens u alle goeds
Gebruikersavatar
axxyanus
Moderator
Berichten: 12345
Lid geworden op: 08 nov 2008 21:23

Re: Gerechtigheid

Bericht door axxyanus »

Peter van Velzen schreef: In het geval van doping is de ongerechtigheid volledig gebaseerd op het feit dat het verboden is. Als het niet verboden was, dan zou niemand het onneerlijk noemen, is harder trainen dan immers ook niet oneerlijk, of pindakaas eten? Wat mij betreft schaffen ze de dopingcontroles direct af. Komt me heel wat eerlijker over. Hoogstens nemen we deelnemers uit competitie wegens gevaar voor hun gezondheid.
Ik denk dat je dat fout inschat. Wel of geen doping is geen zuivere conventie zoals bv links of rechts van de straat rijden dat is. Een van de argumenten tegen doping is dat sport draait rond de natuurlijke prestaties van de persoon. Je kan het daar eens mee zijn of oneens of van oordeel zijn dat dat zelfs in de huidige wedstrijden niet meer het geval is maar dat is een idee dat bij een aantal mensen leeft.

Trouwens als niemand het oneerlijk zou vinden indien het niet verboden was, waarom is men dan beginnen met te verbieden? In 1904 bv kreeg de Engelse marathonloper Thomas Hicks openlijk middelen toegediend door zijn begeleiders maar in 1928 was de Internationale Atletiekfederatie de eerste sportorganisatie die dopinggebruik officieel verbood. Dat lijkt er toch sterk op te wijzen dat men het gebruik van doping als oneerlijk ervaarde ook al was het daarvoor niet verboden.
Al mijn hier gebrachte meningen, zijn voor herziening vatbaar.
De illusie het verleden te begrijpen, voedt de illusie dat de toekomst voorspelbaar en beheersbaar is -- naar Daniël Kahneman
Plaats reactie