Tirannie van de samenleving

[Sibrandi]

De aankoop van twee Rembrandt's van de Franse tak van het bankiershuis Rothschild door het Rijksmuseum en het Louvre bracht weer eens helder aan het licht hoe wij als bescheiden onderdeeltje van een grote massa ongewild gepresst worden om iets mooi te vinden. Door de veelheid aan publiciteit en de uitspraken van deskundigen en ook de geschiedenis die er aan vast zit doet velen van ons wellicht besluiten om NIET te zeggen dat de twee schilderijen van de meester ons koud laten. Wie per se mijn mening wil horen : twee statische figuren zonder uitstraling. Zeker, de doeken zijn geschilderd met grote finesse, een raffinement dat ver, zeer ver, boven de middelmaat uitstijgt, een virtuositeit die door slechts weinig grootmeesters wordt geëvenaard maar de vraag doet zich hier voor of we te maken hebben met kunst of met subliem vakmanschap. Door echte kunst moet men geraakt worden, men moet iets prachtig of intrigerend vinden zonder helder te kunnen verklaren waarom. Een kunstenaar heeft wat te zeggen en als je er ontvankelijk voor bent komt de boodschap over. Kunst moet emotioneren, wanneer het je koud laat gaat het zinloos voorbij. Maar de samenleving is soms wat tiranniek bezig en dat al heel lang en soms intens. We moeten om in het gareel van de massa te blijven lopen iets afkeuren, iets vinden, toejuchen, bestrijden of bevorderen. Om het predikaat cultuurbarbaar te vermijden moeten we van Gogh geweldig vinden terwijl zijn schilderijen in zijn tijd door niemand gekocht werden. De grote doorbraak pas kwam toen de publieke smaak veranderde en toen bleek dat zijn schilderijen zeer rendabele beleggingen zouden worden.
Toen Leonardo da Vinci, geniaal kunstenaar, uitvinder, leugenaar, oplichter opdracht kreeg van Lorenzo de Medici een portret te schilderen van diens maitresse, de 38 jarige Lisa Gerhardini, dochter van een Florentijnse wolwever ... de rest van het verhaal is bekend. De opdracht interesseerde Leonardo geen moer, tijdens de schildersessies werd voornamelijk thee gedronken en geouwehoerd, er werd wel ten slotte - na ruim een jaar - voor het portret betaald maar Leonardo gapte het mee op zijn vlucht naar Frankrijk waar het ten slotte door koning Frans I werd gekocht. Dit portret zou het beroemdste schilderij ter wereld worden. Betwijfeld mag worden of iedereen het er oprecht mee eens is dat die titel echt verdiend is.
WO II veroorzaakte kledingschaarste in Europa, Christian Dior speelde daar handig op in en lanceerde meteen na de oorlog de New Look een kledingstijl die een groot succes werd. Vele decennia lang bepaalden slechts enkele modekoningen de stijl van de damesmode met de bijbehorende kleuren, weinig vrouwen durfden hun eigen smaak te volgen. Op den duur gingen modebewuste vrouwen zich aan die toestand ergeren, ervoeren de uitspraken van de modekoniungen als modedwang en zo raakten de grote modehuizen hun tyrannieke greep op de massa kwijt. De minirok van Mary Quant werd bij de introductie al direct door het grote publiek belachelijk gemaakt, vrouwen met mini liepen voor schut op straat, werden nagefloten en door de roddelpers frequent gefotografeerd. Tot een van de Beetle's ging trouwen met zijn vriendin in een minitrouwjurk, vrij vlot daarop werd minikleding zeer breed geaccepteerd en mooi gevonden. Ook in de politiek kennen we het verschijnsel van tirannie. Leden van de Centrum Partij van Janmaat konden hun politieke voorkeur niet zomaar openbaar maken zonder schade op te lopen in het persoonlijke vlak. Janmaat was tegen het asielbeleid van de regering, tegen lastige alochtonen, tegen de bouw van moskeeën, in feite tegen alles wat van buiten Europa hier binnen kwam. Hij en zijn volgelingen werden behandeld als melaatsen, de stem van Janmaat werd in de Kamer doelbewust niet gehoord, zijn partner mishandeld en blijvend invalide geslagen, kroegbazen wilden geen vergaderruimte meer verhuren aan de Centrum Partij uit angst voor geweld van buitenaf. Deze acties stopten toen Pim Fortuin werd doodgeschoten en eerst toen bleek wat er in Nederland op dat gebied leefde. Tijdens een tv enquête kwam Fortuin zelfs zeer hoog op de lijst van belangrijkste Nederlander. Sinds de laatste politieke peilingen van Ipsos is de PVV virtueel de grootste partij van Nederland. De indertijd fel omstreden voorspellingen van Janmaat zijn , zoals achteraf gebleken is, allen uitgekomen.
Na WOII was het ongepast kritiek uit te oefenen op Israël. Nadat de staat Israël was gesticht sloeg een groot deel van de autochtone bevolking , Palestijnen , op de vlucht. De Nederlandse bevolking, altijd paraat om met het vingertje omhoog onrecht aan de klok te brengen, zweeg in alle talen, het uiten van mededogen werd gezien als ongepast en kon toen zelfs maatschappelijke schade opleveren. Tirannie.

[Peter van Velzen]

Dat de samenleving een bepaalde visie steunt en tegengesteld visies bestrijd is ongetwijfeld waar. Maar het zou fraai staan als je wat voorspellingen van Janmaat kon noemen die uitgekomen zijn. Dat statement dien je meen ik toch echt hard te maken, want ik heb het nog nooit eerder horen beweren. Het zal moeilijk zijn, want de man werd veelal doodgezwergen. Maar ik meen dat dit soort lieden altijd beweert dat vreemdeligen "onze" banene inpikken, terwijl amgetoond is dat juist allochtonen vaker werkeloos zijn. Dat is al vast een "voorspelling" die niet is uitgekomen.

[Sibrandi]

Ik doelde meer op aantallen gelukzoekers, moskeeën, invloed van de Islam, jur. vervolgingen etc. Dat Janmaat een punt maakte van "banen" inpikken wist ik niet. Dit laatste kan wijzen op discriminatie en/of ook te lage opleiding voor de gevraagde baan. overigens begint de autochtone bevolking zo langzamerhand te wennen aan de culturele samenleving en daar is niets mis mee.

[Peter van Velzen]

Daarna profileerde de Centrum Democraten zich als een parlementair meer capabele partij dan de inmiddels opgerichte CP'86. Ook werd gewerkt aan het opbouwen van een "grassroots" aanhang, vooral in de oude wijken van de grote steden waar onvrede heerste over werkloosheid en armoede - onvrede die zich gemakkelijk liet richten tegen de immigratie van buitenlanders, vooral afkomstig uit Marokko en Turkije, en de demografische ontwikkeling. Deze strategie had succes. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1989 behaalde de Centrum Democraten één zetel en daarmee keerde Janmaat terug in het parlement. De CP'86 deed dat jaar niet mee aan de verkiezingen.

bron

Er is verder weinig over de denkbeelden van Janmaat en consorten te vinden. Dus of hij zich ooit druk heeft gemaakt over de godsdienst van de gastarbeiders kan ik nergens vinden. Wat brengt je op het idee dat hij daar wat over heeft gezegd?

[Sibrandi]

Heb ik hem horen zeggen op een van de zeldzame momenten dat hij door de pers is ondervraagd. Laat er overigens geen misverstand over bestaan, ik deel zijn ideeën absoluut niet, maar ik heb wel wat tegen tirannie.

[Peter van Velzen]

Heb ik hem horen zeggen op een van de zeldzame momenten dat hij door de pers is ondervraagd. Laat er overigens geen misverstand over bestaan, ik deel zijn ideeën absoluut niet, maar ik heb wel wat tegen tirannie.

Je bewering dat hij iets voorspeld had is dus op persoonlijke herinnering gebaseerd. Jammer, We zullen wellicht nooit weten of die herinnering correct was. Misschien dat jouw herinnering ook gekleurd is door de tirranie van de huidige discussies.
Het is moeilijk om het verleden te beoordelen zonder de gekleurde bril van het heden te gebruiken.

[Dat beloof ik]

Er werd gesteld

De indertijd fel omstreden voorspellingen van Janmaat zijn , zoals achteraf gebleken is, allen uitgekomen.

en dat moeten dus voorspellingen zijn die concreet moeten kunnen worden gemaakt, ze waren immers 'fel omstreden'. Het gaat daarmee dus om meerdere voorspellingen en dat kan niet worden terug gebracht tot 1 uitspraak die men de man in persoon heeft horen doen.

[Gershom]

De aankoop van twee Rembrandt's van de Franse tak van het bankiershuis Rothschild door het Rijksmuseum en het Louvre bracht weer eens helder aan het licht hoe wij als bescheiden onderdeeltje van een grote massa ongewild gepresst worden om iets mooi te vinden.

Ik maak weliswaar deel uit van de grote massa, maar ik ben door niemand geprest.

Door de veelheid aan publiciteit en de uitspraken van deskundigen en ook de geschiedenis die er aan vast zit doet velen van ons wellicht besluiten om NIET te zeggen dat de twee schilderijen van de meester ons koud laten.

Of de Beatles, of André Hazes of James Overlast..

Wie per se mijn mening wil horen : twee statische figuren zonder uitstraling.

Waarvan akte. Maar je kunt er last mee krijgen, want wij weten waar jouw mooie auto staat. Het zou toch zonde zijn als daar iets mee gebeurt. Dus kijk af en toe eens achterom...

de vraag doet zich hier voor of we te maken hebben met kunst of met subliem vakmanschap.

De portretten waren gemaakt in opdracht van mensen met florijnen. Heel veel florijnen. Zij zullen hebben aangegeven hoe het portret er uit moest zien, want wie betaalt bepaalt. Daar komt bij dat er nog geen camera's waren, dus de kunstenaar kon niet zo maar zijn fantasie de vrije loop laten. Zoals hij dat wel kon in het mooie werk van Jeremia die treurt over Jeruzalem.

Door echte kunst moet men geraakt worden, men moet iets prachtig of intrigerend vinden zonder helder te kunnen verklaren waarom.

Probleem is alleen dat iedereen weer door iets anders geraakt wordt. Ik ken mensen die zijn lyrisch Bij Kandinsky maar dat laat mij onberoerd. Mijn voorkeur gaat uit naar Marc Chagall

Een kunstenaar heeft wat te zeggen en als je er ontvankelijk voor bent komt de boodschap over. Kunst moet emotioneren, wanneer het je koud laat gaat het zinloos voorbij.

Alweer een kwestie van persoonlijke smaak

moeten we van Gogh geweldig vinden terwijl zijn schilderijen in zijn tijd door niemand gekocht werden.

Dat is meer te wijten aan het feit dat van Gogh, en de latere impressionisten en modernisten afweken van het traditionele patroon dat men graag wilde zien. Zij gebruikten kleuren die ongebruikelijk waren en schilderden niet meer naar de natuur. Het duurde zeer lang voordat mensen op een andere manier leerde kijken. Dat speelt trouwens nog steeds een rol. Denk maar aan de over bekende opmerking; "Dat kan mijn kleine zoontje beter" bij een schilderij van Karel Appel b.v.

Maar de samenleving is soms wat tiranniek bezig en dat al heel lang en soms intens. We moeten om in het gareel van de massa te blijven lopen iets afkeuren, iets vinden, toejuchen, bestrijden of bevorderen.

Dat zie vaak wanneer mensen een product aan de man willen brengen. Dan wordt de boodschap er desnoods met geweld ingehamerd. Maar datzelfde geld voor de rat race in de IT industrie. Zonder de nieuwste mobiel ben je imbeciel!

Dit portret zou het beroemdste schilderij ter wereld worden. Betwijfeld mag worden of iedereen het er oprecht mee eens is dat die titel echt verdiend is.

Nee hier gaat het om de macht en het aanzien die het hebben geeft. Een schilderij, of een viool is natuurlijk nooit 30 of 50 miljoen dollar waard. Hoe mooi en prachtvol deze werken ook zijn. Het feit dat er maar één van is, en dat jij de middelen hebt om het te kopen, dat is prijsbepalend.

Ook in de politiek kennen we het verschijnsel van tirannie

onder noemer van partij discipline kwam dat voor, en het is er nog steeds. Niet alleen Janmaat werd als een melaatse behandeld, Ook met de CPN en zijn voorman Marcus Bakker werd niet gesproken, en men verliet de kamer wanneer hij het woord ging voeren (Wat hij trouwens voortreffelijk deed) Pas laat kwam men er achter dat met doodzwijgen het probleem niet weggaat.

Na WOII was het ongepast kritiek uit te oefenen op Israël. Nadat de staat Israël was gesticht sloeg een groot deel van de autochtone bevolking , Palestijnen , op de vlucht.

De staat Israel is gesticht in 1948. Voor die tijd was Engeland verantwoordelijk voor het het bestuur van wat toen Palestina heette. Nadat de verenigde naties het na veel strijd bevochten verdelingsplan had goedgekeurd waarin het gebied werd verdeeld tussen Joden en de autochtone bevolking, werd dat plan niet aanvaard door de bewoners. Israël ging wel akkoord. Er brak oorlog uit met de omliggende Arabische landen met het doel de staat te vernietigen en de joden te verdrijven of erger. Die joden, dat schamele haveloze deel wat er van over was dat nooit vocht en zich willoos lieten afslachten bleek plotseling vrij aardig te kunnen vechten. De Arabische legers leden een nederlaag en trokken zich terug. Daarna is van Israëlische zijde keer op keer geprobeerd om tot vrede te komen. Er Werd niet met Israël gepraat, de staat werd niet erkend en de dreigementen de staat te vernietigen zijn tot op heden niet verdwenen.
Toen kwam 1967 en de veel mensen die kritiek op Israël hebben laten vaak daar de geschiedenis beginnen alsof er niets aan vooraf is gegaan. De oorlog van 1967 Liep voor de Arabische coalitie uit op een enorme nederlaag gepaard met iets dat nog veel erger is "Gezichtsverlies". De Arabische Zenders hadden hoog opgegeven van hun gevechtskracht, en de Joden werden in een paar dagen de zee ingedreven als het aan hen lag.
Vanaf die dag was het bereiken van vrede een onmogelijke opgave. Alleen Anwar Sadat van Egypte bracht de morele moed op om vrede te sluiten nadat zijn leger de Israëli's in moeilijkheden had gebracht tijdens de Yom Kippoer oorlog in de Sinaï woestijn. Hij werd daarmee m.i. terecht als een heldhaftig man gezien. Nu het gezichtsverlies voor een deel was opgeheven kon Sadat evenals Golda Meïr grootmoedig zijn en vrede sluiten. Sadat heeft het met de dood moeten bekopen, en vrede met Egypte kan zo weer afgelopen zijn wanneer moslim fundamentalisten kans zien opnieuw in Egypte een crisis te veroorzaken.
Na deze periode is er veel zo niet alles fout gegaan voor beide partijen. een paar keer was men dichtbij een vredesregeling maar het kwam niet tot stand. Er kan daar ook helemaal geen vrede komen want beide partijen zeggen dat hun land, hun gebied, hun eeuwige stad heilig is.
Het is ze beloofd door verschillende goden, en je weet, als iets heilig is kan je er niet over onderhandelen.

[Maria]

Ook van mij een gedachte, maar zonder verder in te gaan nu op de details en voorbeelden:

Noem het de tirannie van de mode.
Noem het tirannie van een tijdsbeeld.
Van het moderne, wat op dit moment actueel is.
Niemand verplicht je hieraan mee te doen, als je er niet in kunt vinden.
Wat wel duidelijk is en je gelijk in hebt, is dat je jezelf dan ook direct buiten een bepaald soort samenleving zet.
Je hebt pech als je het niet kunt vinden in de samenleving, waarin je verplicht bent te leven en keuzes te maken.
Maar ook dat kan een keuze zijn.
Maar nog meer pech heb je als jezelf niet flexibel genoeg bent om die keuzes te kunnen maken.

Als de mens verandert, verandert de wereld mee.
Als de wereld verandert veranderen de denkbeelden mee.
Wie dit alles vast wil houden door de tijd heen, heeft geen kaas gegeten van wat het inhoudt: te leven in een veranderende wereld.
Datgene wat wij weten uit de geschiedenis, datgene wat de overblijfselen ons vertellen, kan zijn om van te leren en niet om het vast te houden.
Het is geschiedenis.

Zeker is, dat als we met onze huidige blik naar dingen uit het verleden kijken, we kunnen zeggen dat dingen veranderd zijn, zo ook meningen.
Alles wat je noemt van wat ooit is geweest, zijn vertegenwoordigers van een bepaalde tijd, en in een bepaalde context.
Niet meer en niet minder.

Als we dat in gedachten houden, kunnen we ook daar weer van leren.
Want de eeuwige vraag van de denker blijft:
Wat is waarheid en wat is durend, waar we ten allen tijde op af kunnen gaan?
Wie dat wil weten is een nieuwsgierig mens.
Wie dat niet wil weten of niet belangrijk vindt is een mens, die de dingen neemt voor wat ze zijn, hier in het nu en vlg. hoe men er zelf over denkt.
Zich niet druk maken over het feit hoe dat nu komt.
Beide soorten gedachten kunnen los van elkaar, maar ook naast elkaar bestaan.
Beide gedachten tegelijk maken je tot een bewust denkend mens.
En eentje, die ook buiten het straatje van de gemeenschap kan denken.

[Gershom]

Maria schreef;

Want de eeuwige vraag van de denker blijft:
Wat is waarheid en wat is durend, waar we ten allen tijde op af kunnen gaan?
Wie dat wil weten is een nieuwsgierig mens.
Wie dat niet wil weten of niet belangrijk vindt is een mens, die de dingen neemt voor wat ze zijn, hier in het nu en vlg. hoe men er zelf over denkt.
Zich niet druk maken over het feit hoe dat nu komt.
Beide soorten gedachten kunnen los van elkaar, maar ook naast elkaar bestaan.
Beide gedachten tegelijk maken je tot een bewust denkend mens.
En eentje, die ook buiten het straatje van de gemeenschap kan denken.

Niet op de paden lopen maar ernaast. Ik mag dat graag doen, maar wordt toch vaak als een tikkeltje excentriek gezien.
Je bent vrij snel een buitenstaander, totdat je het besluit neemt dat dan maar te accepteren. De zaak is dan om andere kringen af te tasten, en dan blijkt plotseling dat er veel meer van die buitenstaanders zijn. Dat voelt dan direct wat minder eenzaam. Alleen een korte periode van angst, te vergelijken met van de hoge duikplank springen, moet je wel kunnen doorstaan.
Die nieuwsgierige mens leeft denk ik naast en niet met de grote massa die het niet zoveel kan schelen.
Ik ervaar het als gescheiden werelden, waar ik geen contact mee kan krijgen. Alsof je een antenne mist. Dat merk je op feestjes, je hoort wel ruis, maar je kunt het niet duiden, en na een tijdje loop je weg en trekt de deur achter je dicht.
Zo, Ik doe niet meer mee.