Vanwaar onze partijdigheid bij conflicten?

[Peter van Velzen]

Partijdigheid is goed te begrijpen als we zelf deel uitmaken van een der betrokken partijen, of ons er sterk mee verbonden voelen. Maar ook als dit niet het geval is, neigen wij er toe partij te kiezen, en - naar ik vermoed - niet noodzakelijkerwijs op objectieve gronden, maar veeleer op grond van oordelen, die wij reeds tevoren hebben gevormd, of vanwege de manier waarop wij voor het eerst iets omtrent het confict hebben ervaren.

Er zijn mensen die allereerst de schuldigen als misdadigers willen aanwijzen, en die het belangrijker vinden om die misdadigers te straffen, dan om onschuldigen te beschermen. Ikzelf behoor tot diegenen die het beschermen van onschuldigen belangrijker vinden dan het straffen van misdadigers. Immers, het straffen van misdadigers is veelal bedoeld als middel om de onschuldigen te beschermen, terwijl nagenoeg niemand het beschermen van de onschuldige als middel zien om de misdadigers te straffen. Helaas zijn er ook lieden die de onschuld van de slachtoffers - zelfs als daar pasgeborenen bij zijn, in twijfel trekken, teneinde hun emotionele partijkeuze te rationaliseren.

Ik wil het niet hebben over bekende voorbeelden, omdat wij daar allemaal waarschijnlijk al partij in hebben gekozen en vrijwel nooit op objectieve gronden. Ik wil het daarentegen hebben over de vragen of wij het partij kiezen, zo lang mogelijk dienen te vermijden en of wij de eerder gemaakte keuze soms dienen te verwerpen. Ik neig er toe, om op beide vragen volmondig ja te zeggen, tenzij dit nadelig uitpakt voor de onschuldigen.

[TIBERIUS CLAUDIUS]

Ik denk dat het gedeeltelijk in onze genen zit, die ons partij laat kiezen voor wie ons het naast staan.

Vaak kan het verstand hier compensatie in bieden, maar dat is helaas niet een ieder gegeven.

Het begint al in het klein, iemand die zijn broer steenhard gelijk geeft terwijl die broer overduidelijk hartstikke fout zit.

[dikkemick]

Ben ik dan een collaborateur als ik als Nederlander mijn regering (en dan mijn land dus) zou laten vallen als deze regering besluit België te annexeren?
In de meeste conflicten geldt: Waar 2 vechten hebben 2 schuld maar soms slaat die schuld wel heel erg ver door in het "voordeel" van 1 partij. En soms moet je dan 1 partij tot de orde roepen, zelfs en vooral ook als jij onderdeel van die partij uitmaakt.
Als mijn broer iets steelt of een drugslab begint zal ik zeggen dat dat fout is. Je hoeft niet altijd partij te trekken voor bekenden.

[axxyanus]

Helaas zijn er ook lieden die de onschuld van de slachtoffers - zelfs als daar pasgeborenen bij zijn, in twijfel trekken, teneinde hun emotionele partijkeuze te rationaliseren.

Maar door dit op deze manier te formuleren zit je natuurlijk al in de partijdigheid. Laten we de pasgeborenen er even tussen uit laten. Als je bepaalde mensen al als slachtoffer hebt bestempeld en daardoor als onschuldig, dan lijkt me daar al een deel partijdigheid te schuilen.

Ook schuldigen kunnen ergens slachtoffer van zijn. Ook slachtoffers kunnen zich ergens schuldig aan gemaakt hebben.

Ik wil het niet hebben over bekende voorbeelden, omdat wij daar allemaal waarschijnlijk al partij in hebben gekozen en vrijwel nooit op objectieve gronden. Ik wil het daarentegen hebben over de vragen of wij het partij kiezen, zo lang mogelijk dienen te vermijden en of wij de eerder gemaakte keuze soms dienen te verwerpen. Ik neig er toe, om op beide vragen volmondig ja te zeggen, tenzij dit nadelig uitpakt voor de onschuldigen.

Wat bedoel je daar juist mee? Bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we ons uitspreken of bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we een voorkeur hebben? In het laatste geval hoe wil je dat bekomen? In het eerste geval, zal dat enig effect hebben als we ondertussen al een voorkeur hebben?

Persoonlijk probeer ik voornamelijk in mijn achterhoofd te houden dat al mijn beoordelingen voorlopig zijn. Als de meerderheid van elementen waarover ik beschik in een bepaalde richting wijzen, dan zie ik het niet als problematisch om op basis daarvan een voorlopig besluit te nemen. Als er dan meer elementen beschikbaar komen, dan moet men natuurlijk wel bereid zijn een dergelijk besluit te herzien als de nieuwe elementen dat nodig maken.

[Peter van Velzen]

Helaas zijn er ook lieden die de onschuld van de slachtoffers - zelfs als daar pasgeborenen bij zijn, in twijfel trekken, teneinde hun emotionele partijkeuze te rationaliseren.

Maar door dit op deze manier te formuleren zit je natuurlijk al in de partijdigheid. Laten we de pasgeborenen er even tussen uit laten. Als je bepaalde mensen al als slachtoffer hebt bestempeld en daardoor als onschuldig, dan lijkt me daar al een deel partijdigheid te schuilen.

Ook schuldigen kunnen ergens slachtoffer van zijn. Ook slachtoffers kunnen zich ergens schuldig aan gemaakt hebben.

In de rechtspraak geldt het principe dat men er van uit gaat dat iemand onschuldig is, zolang er geen schuld is aangetoond. In geval van geweldadige conflicten zijn derhalve zij, die geen geweld gebruiken, noch daartoe aanzetten onschuldig, tenzij het tegendeel is aangetoond. Dat heeft niets met partijdigheid te maken. Dat slachtoffers ook schuld aan het conflict kunnen hebben is op zich geen reden om ze zonder goede gronden schuld in de schoenen te schuiven, als dat onze subjectieve voorkeur zou bevredigen.

Ik wil het niet hebben over bekende voorbeelden, omdat wij daar allemaal waarschijnlijk al partij in hebben gekozen en vrijwel nooit op objectieve gronden. Ik wil het daarentegen hebben over de vragen of wij het partij kiezen, zo lang mogelijk dienen te vermijden en of wij de eerder gemaakte keuze soms dienen te verwerpen. Ik neig er toe, om op beide vragen volmondig ja te zeggen, tenzij dit nadelig uitpakt voor de onschuldigen.

Wat bedoel je daar juist mee? Bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we ons uitspreken of bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we een voorkeur hebben? In het laatste geval hoe wil je dat bekomen? In het eerste geval, zal dat enig effect hebben als we ondertussen al een voorkeur hebben?

Persoonlijk probeer ik voornamelijk in mijn achterhoofd te houden dat al mijn beoordelingen voorlopig zijn. Als de meerderheid van elementen waarover ik beschik in een bepaalde richting wijzen, dan zie ik het niet als problematisch om op basis daarvan een voorlopig besluit te nemen. Als er dan meer elementen beschikbaar komen, dan moet men natuurlijk wel bereid zijn een dergelijk besluit te herzien als de nieuwe elementen dat nodig maken.

Er is een verschil tussen een voorlopig oordeel, en partij trekken. Als we dat eenmaal doen, dan kunnen we niet langer bemiddelen in dat conflict en zijn wij mogelijk medeschuldig aan de gevolgen. Uiteraard is het mogelijk dat een der partijen gelijk heeft, en zodra dat zeker is mogen we daar ook toe besluiten. Maar dat heeft - in mijn ogen - altijd minder prioriteit, dan het beschermen van - waarschijnlijk onschuldige - slachtoffers. Bovendien is het vaak ook een goede zaak, om ook het aantal slachtoffers die niet geheel onschuldig zijn, te beperken. Bovendien is het mogelijk, dat we uiteindelijk besluiten dat geen van de partijen in een conflict gelijk heeft.

Jammer genoeg hebben veel mensen de neiging om snel een oordeel te vellen. Dat is vaak absoluut niet nuttig. (soms uiteraard wél).

[Bonjour]

Ik voel nog geen partijdigheid in het conflict India-Pakistan. Dat zal anders worden als ik besef dat 1 van de partijen veel agressiever is dan de andere en/of oorlogsmisdaden begaat.

[axxyanus]

Maar door dit op deze manier te formuleren zit je natuurlijk al in de partijdigheid. Laten we de pasgeborenen er even tussen uit laten. Als je bepaalde mensen al als slachtoffer hebt bestempeld en daardoor als onschuldig, dan lijkt me daar al een deel partijdigheid te schuilen.

Ook schuldigen kunnen ergens slachtoffer van zijn. Ook slachtoffers kunnen zich ergens schuldig aan gemaakt hebben.

In de rechtspraak geldt het principe dat men er van uit gaat dat iemand onschuldig is, zolang er geen schuld is aangetoond. In geval van geweldadige conflicten zijn derhalve zij, die geen geweld gebruiken, noch daartoe aanzetten onschuldig, tenzij het tegendeel is aangetoond. Dat heeft niets met partijdigheid te maken. Dat slachtoffers ook schuld aan het conflict kunnen hebben is op zich geen reden om ze zonder goede gronden schuld in de schoenen te schuiven, als dat onze subjectieve voorkeur zou bevredigen.

We hebben het hier niet over een schuld vraag. We hebben het over het vermijden van partijdigheid. Misschien dat uitgaan van de onschuld tot het tegendeel bewezen is, helemaal geen goede benadering is om partijdigheid te voorkomen.

Als je partijdigheid wil vermijden, lijkt het mij best om te vermijden één partij a priorie als de onschuldige te omschrijven.

Wat bedoel je daar juist mee? Bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we ons uitspreken of bedoel je zo lang mogelijk vermijden dat we een voorkeur hebben? In het laatste geval hoe wil je dat bekomen? In het eerste geval, zal dat enig effect hebben als we ondertussen al een voorkeur hebben?

Persoonlijk probeer ik voornamelijk in mijn achterhoofd te houden dat al mijn beoordelingen voorlopig zijn. Als de meerderheid van elementen waarover ik beschik in een bepaalde richting wijzen, dan zie ik het niet als problematisch om op basis daarvan een voorlopig besluit te nemen. Als er dan meer elementen beschikbaar komen, dan moet men natuurlijk wel bereid zijn een dergelijk besluit te herzien als de nieuwe elementen dat nodig maken.

Er is een verschil tussen een voorlopig oordeel, en partij trekken. Als we dat eenmaal doen, dan kunnen we niet langer bemiddelen in dat conflict en zijn wij mogelijk medeschuldig aan de gevolgen.

Dat is best mogelijk maar je hebt mijn vraag niet beantwoord. Wat bedoel je met vermijden partij te trekken? Wat is partij trekken juist?

Voor zover ik daar zicht op hebt, lijken veel mensen "partij trekken" te begrijpen als oordelen in het voordeel van. Dus ook een rechter die een uitspraak doet in een burgerlijk geschil en die een uitspraak doet in het voordeel van één van de partijen heeft dan partij getrokken.

[ChaimNimsky]

Er zijn mensen die allereerst de schuldigen als misdadigers willen aanwijzen, en die het belangrijker vinden om die misdadigers te straffen, dan om onschuldigen te beschermen. Ikzelf behoor tot diegenen die het beschermen van onschuldigen belangrijker vinden dan het straffen van misdadigers. Immers, het straffen van misdadigers is veelal bedoeld als middel om de onschuldigen te beschermen, terwijl nagenoeg niemand het beschermen van de onschuldige als middel zien om de misdadigers te straffen.

Het straffen van schuldigen is voor mij vrijwel irrelevant zolang er geen dreiging meer van hen uitgaat. Het beschermen is relevant zolang de dreiging bestaat. Het neutraliseren van de dreiging heeft alle prioriteit. Zodra de dreiging effectief en duurzaam is weggenomen, is de kwestie voor mij zo goed als afgesloten.

Helaas zijn er ook lieden die de onschuld van de slachtoffers - zelfs als daar pasgeborenen bij zijn, in twijfel trekken, teneinde hun emotionele partijkeuze te rationaliseren.

Dat vind ik moeilijk te geloven en schuld speelt bij mij sowieso vrijwel geen rol.

Of iemand schuldig is aan eerdere daden, speelt hooguit een rol nadát het gevaar is geweken. In de fase waarin neutralisatie noodzakelijk is, gaat het uitsluitend om het voorkomen, en je beoordeelt dan niet zozeer het verleden, maar weegt vooral de risico’s. Iemand kan volkomen onschuldig zijn in juridische zin, maar toch een acute dreiging vormen. Omgekeerd kan iemand zeer schuldig zijn, maar geen enkele dreiging meer vormen -- dan is neutralisatie niet meer nodig.

In de jaren '50 en '60 werkte Mossad bijvoorbeeld samen met voormalige nazi-wetenschappers en -functionarissen, zoals ex-Waffen-SS-leden, om informatie te verkrijgen of operaties uit te voeren die gericht waren op het stoppen van Egyptische militaire programma's, met name de ontwikkeling van raketten die een grote dreiging vormden voor de veiligheid van Israel. Een opvallend voorbeeld is Otto Skorzeny -- Hitler's favoriete SS-officier die werd geprezen voor zijn succes in missies zoals de bevrijding van Mussolini uit gevangenschap in 1943. Hij vervulde zijn opdracht voor Mossad met succes, nazi's die voor Egypte werkten - zoals raketwetenschappers - werden geëlimineerd, de Egyptische dreiging werd geneutraliseerd, Skorzeny werd daarna beschermd ondanks zijn betrokkenheid bij nazi-operaties, en bij zijn dood in 1975 werd hij begraven met zijn laatste wens: de Hitlergroet door de aanwezigen.

Israel werkte samen met Mosab Hassan Yousef - de zoon van de Hamas-oprichter - ondanks zijn hoge positie binnen de terroristische organisatie, omdat hij van binnenuit hielp aanslagen te voorkomen. Zijn strategische waarde bij het neutraliseren van dreiging woog zwaarder dan zijn achtergrond, net zoals de samenwerking en bescherming van Fatah-leden die eerder waren betrokken bij dodelijk geweld tegen Israel.

Mossad, Sjien Bejt en Aman gebruiken ook criminelen en smokkelnetwerken in vijandige gebieden zoals Libanon, Egypte, Syrië en elders om om urgentere dreigingen te neutraliseren.

[Peter van Velzen]

We hebben het hier niet over een schuld vraag. We hebben het over het vermijden van partijdigheid. Misschien dat uitgaan van de onschuld tot het tegendeel bewezen is, helemaal geen goede benadering is om partijdigheid te voorkomen.
Als je partijdigheid wil vermijden, lijkt het mij best om te vermijden één partij a priorie als de onschuldige te omschrijven.

We hadden het over onschuldige slachtoffers. Die zijn in eerste instantie geen partij in het conflict. Dat ze zich tegen de partij keren die hen slachtoffert, is niet hun "schuld".

Wat bedoel je met vermijden partij te trekken? Wat is partij trekken juist?

Voor zover ik daar zicht op hebt, lijken veel mensen "partij trekken" te begrijpen als oordelen in het voordeel van. Dus ook een rechter die een uitspraak doet in een burgerlijk geschil en die een uitspraak doet in het voordeel van één van de partijen heeft dan partij getrokken.

Partij trekken is daadwerkelijk je steun voor een van de partijen uitspreken, nog vóórdat er een, rechter aan te pas is gekomen en zelfs vóór je alle facetten van het conflict kent, en eventueel die partij helpen het conflict (buiten de rechtspraak of arbitrage om) te "winnen".
Het oordeel van de rechter dient - waar mogelijk - objectief te zijn en de rechter mag dus geen partij trekken.

[Amerauder]

Goede vraag Peter,

Partijdigheid is goed te begrijpen als we zelf deel uitmaken van een der betrokken partijen, of ons er sterk mee verbonden voelen.

Exact, afgezien daarvan, dus laten we dat ook even buiten beschouwing laten. Dat je partij kiest voor je eigen partij ligt redelijk voor de hand.

Maar waarom willen we ons zo graag “verwant voelen”, zelfs wanneer daar geen concrete reden voor lijkt te bestaan?

Maar ook als dit niet het geval is, neigen wij er toe partij te kiezen, en - naar ik vermoed - niet noodzakelijkerwijs op objectieve gronden, maar veeleer op grond van oordelen, die wij reeds tevoren hebben gevormd, of vanwege de manier waarop wij voor het eerst iets omtrent het confict hebben ervaren.

Er zit iets heel diep in onze natuur dat ons daartoe aantrekt. Mensen hebben immers altijd in groepen geleefd en die groepen hebben altijd in concurrentie gestaan met andere menselijke groepen. Opkomen voor zo’n groep, wensen dat die groep “punten scoort” zit er dan ook ontzettend diep ingebakken bij de mens.

Normaal gesproken kom je als mens dus op voor je “clan” – of iets vergelijkbaars. Maar wat als die clan ontbreekt, zoals in onze eeuw van individualisering steeds vaker het geval is? Wat als er geen partij is om “voor” te zijn? Niet zoals met andere zaken die bij onze natuur aansluiten, maar die niet in onze maatschappij voorhanden zijn, zoeken we dan naar surrogaten. Een vervangingsmiddel van een lagere kwaliteit.

Voetbalclubs, bijvoorbeeld. Waarom krijgen die zo’n vurige steun van hun aanhang? Omdat die supporters daarmee iets van die onvervulde menselijke drang proberen te vervullen, op te komen voor hun groep. En doe je dat niet, kijk je de wedstrijd “onpartijdig”, dan is dat kijken ook vele malen minder plezierig.

Met fictie is het ook zo, een film of een serie bijvoorbeeld werkt enkel en alleen, het verhaal kan alleen maar grip op je krijgen, als je “voor een partij” bent en je dus wenst dat het goed gaat met die partij en het jammer vindt als het daar slecht mee gaat.

Met nieuwsevenementen en wereldpolitieke gebeurtenissen dan, is het niet anders. Je kiest partij omdat het op die manier plezieriger is om te kijken, om de gebeurtenissen te volgen. En waarom is dat plezierig? Omdat je daarmee die oeroude menselijke neiging tracht te bevredigen – zei het op een zeer oneigenlijke, kunstmatige manier, wat dat betreft vergelijkbaar met porno en computerspellen (ook surrogaten). Je probeert op een ietwat ongelukkige manier gehoor te geven aan de instincten die horen bij het nastreven van het welzijn van de groep, en de producenten van deze beelden spelen daar op hun beurt natuurlijk ook heel handig op in. Die weten natuurlijk heel goed op welke manier ze deze verhalen moeten brengen om het consumeren ervan aangenamer te maken.

[axxyanus]

We hebben het hier niet over een schuld vraag. We hebben het over het vermijden van partijdigheid. Misschien dat uitgaan van de onschuld tot het tegendeel bewezen is, helemaal geen goede benadering is om partijdigheid te voorkomen.
Als je partijdigheid wil vermijden, lijkt het mij best om te vermijden één partij a priorie als de onschuldige te omschrijven.

We hadden het over onschuldige slachtoffers. Die zijn in eerste instantie geen partij in het conflict. Dat ze zich tegen de partij keren die hen slachtoffert, is niet hun "schuld".

Het onderwerp gaat over partijdigheid. Hoe heb jij besloten dat een bepaalde groep de onschuldige slachtoffers zijn? Hieronder schrijf je dat als je je steun uitspreekt voor een van de partijen nog voordat er een rechter aan de pas is gekomen, dat dat partijtrekken is. Dus als jij een van de partijen tot het onschuldige slachtoffer bestempelt voor er een rechter aan te pas is gekomen, dan trek je blijkbaar partij.

Wat bedoel je met vermijden partij te trekken? Wat is partij trekken juist?

Voor zover ik daar zicht op hebt, lijken veel mensen "partij trekken" te begrijpen als oordelen in het voordeel van. Dus ook een rechter die een uitspraak doet in een burgerlijk geschil en die een uitspraak doet in het voordeel van één van de partijen heeft dan partij getrokken.

Partij trekken is daadwerkelijk je steun voor een van de partijen uitspreken, nog vóórdat er een, rechter aan te pas is gekomen en zelfs vóór je alle facetten van het conflict kent, en eventueel die partij helpen het conflict (buiten de rechtspraak of arbitrage om) te "winnen".
Het oordeel van de rechter dient - waar mogelijk - objectief te zijn en de rechter mag dus geen partij trekken.

Dus als ik tot een voorlopig oordeel kom over welke partij het gelijk aan zijn kant heeft, dan is dat geen partijdigheid maar als mij daarover uitspreek wel?

[dikkemick]

Mijn vraag is: Ben je onvoorwaardelijk voor Nederlands beleid, omdat je Nederlander bent? Waarom wordt hier partijdigheid als bijna vanzelfsprekend gezien?

[axxyanus]

Mijn vraag is: Ben je onvoorwaardelijk voor Nederlands beleid, omdat je Nederlander bent? Waarom wordt hier partijdigheid als bijna vanzelfsprekend gezien?

Zijn alle Nederlanders dan onvoorwaardelijk voor Nederlands beleid. Ik had niet die indruk.

[dikkemick]

Mijn vraag is: Ben je onvoorwaardelijk voor Nederlands beleid, omdat je Nederlander bent? Waarom wordt hier partijdigheid als bijna vanzelfsprekend gezien?

Zijn alle Nederlanders dan onvoorwaardelijk voor Nederlands beleid. Ik had niet die indruk.

Nee, maar ik vraag me dus af wanneer het gerechtvaardigd is (voor jezelf) partijdig te zijn. Niet als je tot een zelfde club/partij hoort dan blijkbaar. Zou het dan toch meer met rechtvaardigheidsgevoel te maken hebben?
Wanneer is partijdigheid te billijken? En is het dan nog wel partijdigheid of gewoon realiteit?

[HierEnNu]

Wat als men, gedreven door gekoesterde vooroordelen of zelfs haat jegens de ene partij,
bij voorbaat de zijde van de andere partij kiest? Kunnen we dan nog wel spreken van
partijdigheid, of gaat het dan veeleer om een preoccupatie vanuit vooroordelen?

En hoe valt zulk handelen te rijmen met de moraal van de Vrijdenker?
Althans, voor zover ik een juiste voorstelling van de Vrijdenkermoraal heb
als een bij voorkeur vrij en onbevangen oordeel?